Samenlevingscontract en hypotheek: wat wil de bank weten?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Samenlevingscontract en je woning** (30 artikelen) · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Stel je voor: je hebt de liefde van je leven gevonden, een huis op het oog en een gedeelde toekomst. Lekker bezig! Maar dan komt er een moment dat je langs de bank moet.

Het is misschien niet het spannendste onderdeel van jullie relatie, maar wel essentieel.

Vooral als jullie getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, maar zéker ook als jullie kiezen voor een samenlevingscontract. De bank wil namelijk zeker weten dat de lening die jullie aangaan, ook veilig is. Laten we dit even rustig uitzoeken, zonder ingewikkelde juridische termen.

Waarom vraagt de bank eigenlijk om dat contract?

Banken zijn geen romantici. Ze zijn er vooral om risico’s te beheren. Wanneer jullie een hypotheek aanvragen, willen ze precies weten hoe de vork in de steel zit.

Zijn jullie wettelijk verantwoordelijk voor elkaars schulden? Wie is er eigenaar van het huis?

Wat gebeurt er als jullie uit elkaar gaan of als er iemand overlijdt? Een samenlevingscontract geeft antwoord op deze vragen.

Het zorgt voor duidelijkheid, en duidelijkheid is voor een bank het toverwoord. Zonder contract ben je in de ogen van de bank ‘ongetrouwd en zonder verplichtingen’. Dat klinkt vrijer dan het is.

Als je zonder contract een huis koopt, ben je automatisch mede-eigenaar. Maar zonder juridische kaders loop je risico’s.

De bank wil die risico’s beperken en vraagt daarom vaak om een contract. Het is hun manier om te zorgen dat de hypotheeklasten gewoon door blijven gaan, ook als het leven even anders loopt.

Wat staat er in een samenlevingscontract voor de bank?

Een samenlevingscontract is niet zomaar een stuk papier. Het is een juridisch document dat jullie woon- en financiële afspraken vastlegt.

Voor de bank zijn er een paar cruciale elementen: Wie is er eigenaar?

1. Eigendom van het huis

Dit is een van de belangrijkste vragen. In een samenlevingscontract leg je vast of jullie beide voor 50% eigenaar zijn, of dat er een andere verdeling is. De bank moet weten wie aansprakelijk is voor de hypotheek.

Als je partner eigenaar is en jij niet, kan de bank bij een eventuele breuk alleen bij jouw partner aankloppen voor de lening. Dat is voor de bank een extra risico. Daarom willen ze vaak dat beide partners eigenaar zijn en de hypotheek samen aangaan. Hoe gaan jullie de hypotheeklasten delen?

2. Verdeling van de lasten

In een samenlevingscontract leg je vast wie wat betaalt. Dit hoeft niet per se 50/50 te zijn.

De bank vindt het vooral belangrijk dat het duidelijk is. Als jij meer verdient en je partner minder, kun je afspreken dat jij meer betaalt.

Maar de bank wil weten dat er een plan is en dat de lasten gedekt worden. Dit voorkomt discussies later. Wat gebeurt er als een van jullie komt te overlijden?

3. Overlijdensrisico

Een heftige gedachte, maar wel nodig om over na te denken. Bij een samenlevingscontract kun je afspreken dat de langstlevende partner het huis krijgt en de hypotheek mag overnemen.

De bank wil hier zeker van zijn. Vaak wordt er een overlijdensrisicoverzekering afgesloten. Als er iemand overlijdt, keert de verzekering de hypotheekschuld af.

Dit is voor de bank een geruststellende gedachte. Niemand wil erbij stilstaan, maar het kan gebeuren.

4. Uit elkaar gaan: hoe regel je dat?

Jullie gaan uit elkaar. Wat gebeurt er met het huis?

In een samenlevingscontract leg je vast hoe dit geregeld wordt. Gaat één partner het huis overnemen? Wordt het verkocht? Hoe wordt de overwaarde verdeeld?

De bank wil dit weten, omdat ze willen voorkomen dat ze met een onbetaalde hypotheek blijven zitten. Een heldere afspraak in het contract geeft de bank zekerheid.

Moet ik een samenlevingscontract hebben voor een hypotheek?

Het antwoord is: meestal wel, maar niet altijd. Als je ongetrouwd bent en geen geregistreerd partnerschap hebt, is een samenlevingscontract niet wettelijk verplicht.

Toch eisen veel banken het wel. Waarom? Omdat het contract duidelijkheid schept over eigendom en verantwoordelijkheden. Zonder contract loop je het risico dat de bank minder snel akkoord gaat, of dat je een hogere rente moet betalen. Er zijn uitzonderingen.

Sommige banken accepteren een hypotheek zonder samenlevingscontract, vooral als jullie beiden eigenaar worden en de hypotheek gezamenlijk aangaan. Maar let op: zonder contract ben je in de ogen van de wet automatisch mede-eigenaar, maar zijn er geen afspraken over verdeling of beëindiging.

Dit kan later voor problemen zorgen. Een contract is dus vooral een bescherming voor julliezelf.

Hoe regel je een samenlevingscontract?

Een samenlevingscontract sluit je af via een notaris. De notaris zorgt dat het contract juridisch klopt en wordt ingeschreven bij de gemeente.

De kosten liggen meestal tussen de 500 en 1000 euro, afhankelijk van de complexiteit. Het is een investering, maar het voorkomt veel ellende. Zorg dat je goed weet wat je wilt afspreken voordat je naar de notaris gaat.

Bespreek dit samen, maar overweeg ook om onafhankelijk advies in te winnen. Let op: een samenlevingscontract is niet hetzelfde als een testament.

Een testament regelt je erfenis, een samenlevingscontract regelt jullie afspraken. Voor de hypotheek is het belangrijk dat beide documenten goed op elkaar zijn afgestemd.

Specifieke eisen van bekende banken

Elke bank heeft zijn eigen beleid, maar de algemene lijn is hetzelfde. Bij banken zoals ING, ABN AMRO en Rabobank wordt er vaak gevraagd om een samenlevingscontract als je ongetrouwd bent.

Ze willen zien dat jullie een geregeld huishouden voeren en dat er duidelijke afspraken zijn.

Sommige banken, zoals de SNS Bank of Aegon, zijn wat soepeler, maar ook hier geldt: duidelijkheid is key. De bank zal altijd vragen om het contract te laten zien. Zorg dat het ondertekend en geregistreerd is.

Een conceptcontract wordt niet geaccepteerd. Het moet officieel zijn. Ook wil de bank weten of er kinderen zijn. Als jullie kinderen hebben, kan dit invloed hebben op de hypotheek en de verdeling van de lasten.

Wat als je geen contract hebt?

Je kunt een hypotheek krijgen zonder samenlevingscontract, maar het is risicovoller. De bank kan hogere rentes rekenen of extra voorwaarden stellen.

Bovendien loop je zelf meer risico. Zonder contract ben je wettelijk mede-eigenaar, maar is er geen regeling voor de verdeling van eigendom of schulden.

Als je uit elkaar gaat, kan dit leiden tot juridische gevechten. De bank wil dit voorkomen en zal daarom soms eisen dat je alsnog een contract afsluit. Een ander risico is overlijden. Zonder contract en zonder overlijdensrisicoverzekering kan de langstlevende partner in de problemen komen.

De bank kan dan beslissen het huis te verkopen. Een contract en verzekering geven hier zekerheid.

Praktische tips voor jullie hypotheekgesprek

Zorg dat je goed voorbereid bent. Verzamel alle documenten: een ondertekend samenlevingscontract, een eventueel testament en overlijdensrisicoverzekering.

Wees duidelijk over wie wat betaalt en wie eigenaar is. Bespreek dit samen, maar wees ook open tegen de bank.

Vraag altijd om uitleg als iets niet duidelijk is. Banken zijn er om te helpen, niet om te verwarren. Overweeg om een financieel adviseur in te schakelen.

Zij weten precies wat de bank wil weten en kunnen jullie helpen met de juiste documenten. Een adviseur kan ook helpen met het vergelijken van hypotheekrentes. Dit kan jullie veel geld besparen.

Conclusie

Een samenlevingscontract en de hypotheek zijn een must-have voor de meeste hypotheekaanvragen. Het geeft duidelijkheid aan de bank en beschermt julliezelf.

Zorg dat je weet wat je wilt afspreken, ga naar een notaris en regel het goed. Dan staan jullie sterker in jullie toekomst. Met een huis, een hypotheek en een goede basis voor jullie relatie. Lekker geregeld!

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Samenlevingscontract en je woning** (30 artikelen)
Ga naar overzicht →