Hoe bereid je je voor op een gesprek met de notaris over je samenlevingscontract?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Inhoud samenlevingscontract clausules · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Stel je even voor: je staat op het punt om samen te wonen. Spannend! Je hebt de verhuisdozen ingepakt, de sleutel in handen en een gezamenlijke bankrekening geopend.

Maar dan is er dat ene lastige klusje waar we allemaal een beetje tegenop kijken: de notaris. Het klinkt formeel, een beetje saai en misschien zelfs een tikkeltje eng. Alsof je naar een examen gaat waar je niet voor geleerd hebt.

Maar zo hoeft het absoluut niet te voelen. Een afspraak bij de notaris is eigenlijk gewoon een professioneel gesprek om jullie toekomst veilig te stellen.

Het is de klus die je even moet klaren, zodat je daarna zorgeloos kunt genieten van jullie nieuwe leven samen. Deze gids helpt je om vol vertrouwen en goed voorbereid die afspraak in te lopen. Geen zorgen, we houden het simpel, duidelijk en zonder ingewikkeld juridisch gedoe. Laten we beginnen.

Waarom is die notaris eigenlijk nodig?

Je kunt een samenlevingscontract ook thuis op de bank schrijven, maar dat is meestal niet zo verstandig. Een document dat je zelf schrijft, heeft in de praktijk vaak weinig juridische waarde.

De notaris is de onafhankelijke professional die het contract officieel maakt. Hij of zij zorgt ervoor dat alles waterdicht is en volgens de Nederlandse wet verloopt.

Een notaris is trouwens niet zomaar een stempelaar. Het is een beschermd beroep. Ze staan onder streng toezicht en hebben een eed afgelegd om onpartijdig en integer te werken.

Ze zijn er niet om een partij te helpen, maar om de afspraken eerlijk en wettelijk vast te leggen. Dat geeft je een veilig gevoel.

Daarnaast is er een praktisch voordeel: de notaris bewaart het originele document. Jij hoeft dus niet te stressen dat je het kwijtraakt. Bovendien kan de notaris, als dat nodig is, een ' grosse' (een officieel afschrift) uitreiken. Handig voor instanties zoals de Belastingdienst of een bank.

De voorbereiding: Wat moet je meenemen?

Een goede voorbereiding is het halve werk. Niets is zo vervelend als bij de notaris aankomen en erachter komen dat je een belangrijk document bent vergeten. Zorg dat je de volgende zaken in een map bij elkaar stopt:

  • Identiteitsbewijzen: Neem een geldig paspoort of ID-kaart mee. Een rijbewijs is helaas niet voldoende voor de notaris. Zorg dat beide partners dit bij zich hebben.
  • Originele documenten: Als je al eerder een samenlevingscontract hebt getekend (bijvoorbeeld bij een eerdere partner), neem dan de originele akte mee. De notaris moet deze vaak inzien of 'ontbinden' voordat er een nieuwe kan worden opgesteld.
  • Gegevens van getuigen: Sommige notarissen vragen om getuigen bij de ondertekening. Dit zijn meestal twee mensen die meerderjarig zijn en niet familie zijn van jullie. Vraag van tevoren aan de notaris of dit nodig is. Tegenwoordig is het bij veel notarissen niet meer verplicht, maar het is fijn om zeker te weten.
  • Een lijst met wensen: Neem een notitieblok mee met jullie belangrijkste punten. Wie betaalt wat? Wat gebeurt er met de inboedel als jullie uit elkaar gaan?

De inhoud: Wat bespreek je allemaal?

Het gesprek met de notaris duurt meestal niet langer dan dertig tot zestig minuten.

In die tijd loop je het concept-contract door. De notaris legt elke clausule uit en vraagt of jullie het hiermee eens zijn. Hier zijn de belangrijkste punten die aan bod komen. Dit is het hart van het contract.

Het vermogen en schulden

Jullie moeten samen beslissen hoe jullie de financiën regelen. In Nederland zijn er twee hoofdkeuzes:

De notaris legt precies uit wat dit voor jullie betekent. Denk hier goed over na, want dit heeft impact op jullie toekomstige uitgaven en spaardoelen.

  1. Gemeenschap van goederen: Alles wat je hebt (spaargeld, huis, auto) en alles wat je schuldig bent, deel je vanaf de trouwdatum of samenlevingsdatum. Dit is de standaardregeling bij trouwen zonder huwelijkse voorwaarden, maar bij een samenlevingscontract moet je dit expliciet afspreken.
  2. Scheiding van goederen: Jij houdt wat van jou is, en je partner houdt wat van hem of haar is. Wat je samen koopt (zoals een huis of een dure bank), deel je meestal wel. Dit is vaak veiliger als een van de partners een eigen bedrijf heeft of al vermogen heeft opgebouwd.

Wie staat er op het huurcontract? Meestal staat er één naam op, maar jullie willen allebei recht hebben op de woning. In het samenlevingscontract leggen jullie vast dat je allebei het recht hebt om in de woning te blijven als de relatie strandt (tenzij de verhuurder dit dwarsboomt, dat kan soms gebeuren).

Ook de inboedel verdient aandacht. Jullie kunnen afspreken dat spullen die je zelf hebt gekocht, ook van jou blijven.

De huur en de inboedel

Maar wat doe je met een bank die je samen hebt gekocht? Leg vast hoe jullie dit regelen bij een eventuele breuk. Voorkom discussies over de PlayStation of de designerstoel later.

Hoe deel je de vaste lasten? De notaris kan een clausule opnemen over de kostenverdeling.

Wie betaalt de hypotheek? Wie betaalt de boodschappen?

Je bent niet verplicht om alles precies fifty-fifty te doen. Als een van de partners meer verdient, kunnen jullie afspreken dat deze persoon een groter deel van de huur betaalt.

De kostenverdeling

Leg dit vast om misverstanden te voorkomen. Dit is een onderwerp waar veel mensen liever niet over nadenken, maar het is essentieel. Als jullie uit elkaar gaan, kan er sprake zijn van partneralimentatie. In belangrijke onderwerpen voor een samenlevingscontract kunnen jullie afspreken dat er geen alimentatie betaald wordt.

Dit moet wel expliciet worden vastgelegd. Als je het niet vastlegt, kan het zijn dat de rechter later toch alimentatie toekent.

De partneralimentatie

Bespreek dit open met de notaris; het voelt nu misschien ongemakkelijk, maar het voorkomt straks financiële problemen.

Een notariële vastlegging van jullie afspraken regelt vooral wat er gebeurt tijdens de relatie. Het regelt niet automatisch wat er gebeurt als een van jullie overlijdt. Hiervoor is een testament nodig.

De erfenis

De notaris kan je hierover adviseren. Zonder testament heeft de langstlevende partner in een samenlevingscontract niet automatisch recht op een deel van de erfenis.

De familie van de overledene kan dan aanspraak maken op de spullen. Het is slim om dit direct te bespreken, ook al is het een zwaar onderwerp.

De praktische kant van het gesprek

Als je bij de notaris bent, is het belangrijk om je comfortabel te voelen. Het is oké om dingen niet te weten. De notaris is er om te helpen, niet om te oordelen.

Stel vragen

Als iets niet duidelijk is, vraag erover. "Wat bedoelt u precies met deze zin?" of "Kan dit later nog aangepast worden?" zijn perfecte vragen.

Neem de tijd

De notaris legt het graag opnieuw uit. Juridisch jargon is voor niemand leuk, dus vraag altijd om een simpele uitleg.

Haast je niet. Als je na het gesprek toch nog twijfelt over een punt, mag je altijd vragen om het concept aan te passen. Je hoeft niets te tekenen zolang je niet 100% zeker bent.

De kosten

Vraag van tevoren naar de kosten. Een notaris hanteert vaste tarieven voor het opstellen van een samenlevingscontract.

Dit ligt meestal tussen de €600 en €900, inclusief btw. Dit kan verschillen per notariskantoor. Sommige kantoren rekenen extra voor een huisbezoek of het opstellen van een testament erbij. Wees hier open over. Een goede notaris vertelt je vooraf wat het kost, zonder verborgen kosten.

Na het gesprek: De ondertekening

Als alle puntjes op de i staan, wordt de definitieve akte getekend. Dit is het moment dat het officieel wordt.

Jullie tekenen, de notaris tekent en de getuigen (als die nodig zijn) tekenen.

Na de ondertekening ontvangen jullie een afschrift van de akte. Dit bewaar je op een veilige plek, net als je paspoorten en belangrijke verzekeringen. De notaris bewaart het origineel in zijn kluis, dus je hoeft niet bang te zijn dat je het kwijtraakt.

Samen op weg naar een veilige toekomst

Een gesprek met de notaris voelt misschien als een drempel, maar het is eigenlijk een investering in jullie rust. Het zorgt voor duidelijkheid en voorkomt ruzies over geld of spullen als het ooit misgaat.

Met de juiste voorbereiding en een open houding wordt het een positieve ervaring.

Dus pak je map, neem je identiteitsbewijs mee en loop die afspraak binnen met vertrouwen. Jullie doen dit samen, en straks kunnen jullie weer verder met het leuke gedeelte van het samenwonen. Veel succes!

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Inhoud samenlevingscontract clausules
Ga naar overzicht →