Hoe pas je je testament aan na het beëindigen van een samenlevingscontract?
Stel: je bent net uit elkaar. Misschien woon je al apart, de verhuizing is achter de rug en de schilderijen zijn verdeeld.
Toch is er één belangrijk ding dat vaak ongemerkt blijft liggen: je testament. Als je ooit een samenlevingscontract had, staan er waarschijnlijk allerlei afspraken in je testament die nu opeens heel anders voelen. Of erger: die nu onbedoeld voor problemen zorgen. Gelukkig is het makkelijker dan je denkt om je testament aan te passen. In dit artikel lees je precies wat je moet regelen, hoe het werkt en waar je op moet letten.
Waarom je testament na een scheiding echt moet checken
Een samenlevingscontract regelt praktische zaken, maar je testament regelt wie er na je overlijden wat krijgt. Zolang je samenwoont, is dat vaak nog logisch: je partner erfde misschien een deel van je spullen of een bedrag.
- Een ex die toch een deel van je erfenis krijgt.
- Een executeur die je niet meer vertrouwt.
- Verwarring over wie de voogdij over kinderen krijgt.
Nu jullie uit elkaar zijn, is die afspraak vaak niet meer wat je wilt.
Je ex-partner staat soms nog gewoon als erfgenaam of executeur in je testament. Dat kan flink misgaan. Denk aan: Met een paar aanpassingen voorkom je ongemakkelijke verrassingen en zorg je dat je erfenis terechtkomt bij de mensen die je nu echt belangrijk vindt.
Wat verandert er automatisch na een scheiding?
Hier zit een veelgestelde misvatting: een testament wijzigt niet automatisch als je uit elkaar gaat.
- Je ex blijft staan als erfgenaam, tenzij je het wijzigt.
- Je ex kan nog steeds als executeur zijn aangewezen.
- Eventuele legaten (bijvoorbeeld een specifiek bedrag of item) aan je ex blijven bestaan.
Je moet zelf actie ondernemen. Het samenlevingscontract beëindigen bij de notaris zorgt ervoor dat de financiële en juridische banden worden doorgesneden, maar je testament blijft intact. Dat betekent: De enige uitzondering is een eventueel huwelijkse voorwaardencontract als je getrouwd was met scheiding van goederen, maar dat is een ander verhaal. Voor de meeste mensen geldt: na een scheiding moet je zelf je testament aanpassen.
Stap 1: Haal je testament erbij en check de kerngegevens
Zoek je testament op. Als je het niet meer hebt, kun je bij het Centraal Testamentenregister (CTR) een afschrift opvragen. Check:
- Wie staan er als erfgenamen?
- Wie is de executeur?
- Zijn er legaten of voorwaarden die je ex betreffen?
- Staat er een voogdijregeling voor je kinderen?
Maak een lijstje met wat je wilt veranderen. Bedenk wie je nu belangrijk vindt: nieuwe partner, kinderen, vrienden, familie, goede doelen.
Stap 2: Kies de juiste notaris
Een testament wijzig je bij de notaris. Je kunt naar de notaris die je oude testament heeft opgesteld, maar je mag ook naar een andere notaris.
- Wat kost een nieuw testament? (Gemiddeld tussen de € 200 en € 450, afhankelijk van complexiteit.)
- Hoelang duurt het? (Meestal 1 à 2 weken na het gesprek.)
- Kan het digitaal of moet je langs?
Kies een notaris waarbij je je prettig voelt. Vraag: Veel notarissen bieden een kosteloze intake aan. Gebruik die om je wensen helder te maken.
Stap 3: Bedenk wat je wilt regelen
Een testament is meer dan alleen erfgenamen noemen. Denk ook aan: wat erven je kinderen als je samenwoont zonder testament? Tip: zet je wensen op een rij voordat je naar de notaris gaat. Dat bespaart tijd en geld.
- Executele: wie beheert je boedel na je overlijden? Kies iemand die je vertrouwt en die praktisch kan handelen.
- Legaten: een specifiek bedrag of item voor iemand, bijvoorbeeld een schilderij voor een vriend of een bedrag voor een nichtje.
- Voorwaarden: soms mag een erfenis pas worden uitgekeerd als de ontvanger een bepaalde leeftijd heeft bereikt of een opleiding heeft afgerond.
- Voogdij: als je kinderen hebt, regel je wie voor ze zorgt als jij er niet meer bent. Je kunt een voogd benoemen en een tweede voogd als backup.
Stap 4: Maak een afspraak en teken
Na het gesprek stuurt de notaris een concept. Lees het goed na.
Controleer of alle namen, bedragen en voorwaarden kloppen. Zodra je akkoord bent, maak je een afspraak om te tekenen.
Je mag altijd een tweede notaris raadplegen als je twijfelt, maar dat is meestal niet nodig bij eenvoudige wijzigingen.
Stap 5: Deel je wijziging met betrokkenen
Je hoeft je testament niet openbaar te maken, maar het is slim om belangrijke mensen te informeren.
Vertel je executeur dat hij of zij is aangewezen. Geef je kinderen of nieuwe partner een seintje dat er iets is geregeld, bijvoorbeeld over hoe je jouw partner in de woning laat wonen. Zo voorkom je verrassingen en misverstanden na je overlijden.
Belangrijke valkuilen na een scheiding
Er zijn een paar veelgemaakte fouten die je makkelijk kunt voorkomen:
- Je ex blijft als executeur: dat kan onhandig zijn, vooral als de verhoudingen niet optimaal zijn. Kies iemand anders.
- Je vergeet je kinderen: zonder voogdijregeling bepaalt de rechter wie voor ze zorgt. Dat wil je liever zelf regelen.
- Je vergeet je nieuwe partner: zonder testament erft je partner niets, tenzij je getrouwd bent. Zorg dat je nieuwe partner is meegenomen.
- Je vergeet je pensioen en verzekeringen: deze vallen niet automatisch onder je testament. Check je pensioenfonds en verzekeraar.
Een kleine check voorkomt grote problemen.
Wat kost het om je testament aan te passen?
De kosten hangen af van de complexiteit. Een simpele wijziging, zoals het vervangen van een ex-partner door een nieuwe partner of kinderen, kost tussen de € 200 en € 350.
Een complexer testament met voorwaarden, voogdij en executele kan oplopen naar € 450 of meer. Vraag vooraf een offerte op. Goed om te weten: een testament is eenmalig, je betaalt niet jaarlijks.
Extra tips voor een zorgeloze erfenis
- Check je bankrekeningen: als je een gezamenlijke rekening had, zorg dat die wordt opgeheven of dat de tenaamstelling wordt aangepast.
- Verzekeringspolissen: bij levensverzekeringen kun je begunstigden wijzigen. Doe dit ook.
- Digitale erfenis: denk aan wachtwoorden en online accounts. Sommige notarissen bieden digitale kluisjes aan.
- Periodieke gift: als je een goed doel wilt steunen, kun je een periodieke gift regelen via een notariële akte. Dat is fiscaal aantrekkelijk.
Wanneer is het slim om extra hulp in te schakelen?
Als je situatie complex is, bijvoorbeeld: In die gevallen is een notaris én een fiscalist een goed team.
- Je hebt kinderen uit een eerdere relatie.
- Je bezit ondernemingsvermogen.
- Je hebt internationale bezittingen.
- Je wilt speciale voorwaarden stellen, zoals een verblijfsrecht voor je nieuwe partner.
Zij kunnen je helpen met een sluitende regeling.
Conclusie
Na een beëindiging van je relatie is het goed om te weten of je een samenlevingscontract en testament nodig hebt om alles weer goed vast te leggen.
Het kost weinig tijd en geld, maar het voorkomt veel stress en onduidelijkheid later. Zet je wensen op een rij, kies een goede notaris en regel het netjes. Zo weet je zeker dat je erfenis terechtkomt bij de mensen die je nu echt belangrijk vindt.