Hoe zorg je dat je partner de woning kan blijven bewonen na jouw overlijden?
Stel je even voor: je hebt jarenlang hard gewerkt voor een fijn huis. Samen met je partner geniet je er elke dag van.
Maar wat gebeurt er eigenlijk als jij er opeens niet meer bent?
Kan je partner daar dan gewoon blijven wonen? Het is niet het gezelligste onderwerp om over na te denken, maar het is wel superbelangrijk. Niemand wil dat zijn of haar partner later in de stress raakt omdat het huis plotseling niet meer van hen is.
Gelukkig kun je dit makkelijk regelen. In dit artikel lees je hoe je ervoor zorgt dat je partner altijd een dak boven het hoofd houdt.
Het huis op naam zetten: wie is de eigenaar?
Om te weten wat er gebeurt na je overlijden, moet je eerst weten hoe het huis nu eigenlijk geregeld is. In Nederland zijn er een paar manieren waarop een woning op naam kan staan.
Dit bepaalt wat er automatisch gebeurt en wat je zelf moet regelen. Staat de woning alleen op jouw naam? Dan is het belangrijk om te weten wat de wet zegt.
1. Het huis staat op jouw naam
Als je overlijdt, gaat je erfenis automatisch naar je partner en je kinderen (als je die hebt).
Je partner mag dan in het huis blijven wonen, maar het huis wordt officieel eigendom van de erfgenamen. Dat betekent dat je partner het huis niet zomaar kan verkopen zonder toestemming van de andere erfgenamen. Als je kinderen hebt, worden zij mede-eigenaar. Dit kan later voor problemen zorgen, bijvoorbeeld als de kinderen het huis opeens willen verkopen.
Ben je getrouwd of geregistreerd partner? Dan is de kans groot dat je in gemeenschap van goederen bent getrouwd.
2. Het huis staat op beide namen (in gemeenschap van goederen)
Dit betekent dat bijna al je spullen en schulden samen zijn. Als je overlijdt, wordt het huis automatisch voor de volle 100% eigendom van je partner. Je partner hoeft dus geen erfbelasting te betalen over het huis.
Dit is de makkelijkste situatie. Je partner kan direct alles zelf beslissen over het huis.
Ben je getrouwd of geregistreerd partner met huwelijkse voorwaarden? Of woon je samen zonder contract? Dan is het huis vaak voor een deel van jou en voor een deel van je partner.
3. Het huis staat op beide namen (geen gemeenschap van goederen)
Stel, jullie hebben een huis gekocht voor € 400.000 en jullie hebben allebei voor de helft betaald. Dan is 50% van jou en 50% van je partner.
Als jij overlijdt, gaat jouw deel (50%) naar je erfgenamen. Dit zijn vaak je partner en je kinderen.
Je partner blijft dus eigenaar van 50%, maar de andere 50% is nu van de erfgenamen. Dit is een situatie die je goed moet regelen.
Samenwonen zonder trouwen: de valkuil
Veel mensen denken dat als ze samenwonen, ze automatisch dezelfde rechten hebben als getrouwde stellen. Dit is een groot misverstand.
Als je ongetrouwd bent en geen samenlevingscontract hebt, ben je wettelijk gezien gewoon huisgenoten.
Als jij overlijdt, erft je partner niets. Helemaal niets. Zelfs niet het deel van het huis waar jullie allebei voor hebben betaald. Stel, je partner heeft jarenlang meebetaald aan de hypotheek, maar het huis staat alleen op jouw naam.
Als jij overlijdt, gaat het huis naar je familie (je ouders of broers en zussen). Je partner kan dan worden gevraagd het huis te verlaten.
Dit is een verschrikkelijke situatie. Een samenlevingscontract is hier de oplossing. Hierin leggen jullie vast dat je partner bij jouw overlijden erfgenaam wordt. Zonder dit document heeft je partner geen enkel recht op het huis.
De hypotheek: hoe werkt dat na overlijden?
Een huis is vaak niet 100% van jou, er zit ook een hypotheek op. Een hypotheek is een lening bij de bank.
Wat gebeurt er met deze lening als jij er niet meer bent? De bank zal altijd kijken of je partner de hypotheek nog kan betalen. Als je partner een inkomen heeft, is dit meestal geen probleem.
De bank zal de hypotheek dan gewoon doorzetten op naam van je partner.
Je partner kan dan de maandlasten blijven betalen. Het is slim om een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten. Dit is een verzekering die de hypotheekschuld aflost als jij komt te overlijden. Je partner hoeft dan de restschuld niet te betalen en kan vaak zonder problemen in het huis blijven wonen.
Als je geen verzekering hebt, moet je partner de schuld zelf betalen. Als het inkomen van je partner niet toereikend is, kan de bank eisen dat het huis wordt verkocht.
Oplossingen om je partner te beschermen
Er zijn verschillende manieren om te regelen dat je partner in het huis kan blijven wonen. Hieronder de belangrijkste opties.
Legaat: het huis specifiek nalaten
Een legaat is een specifieke opdracht in je testament. Je kunt hierin vastleggen dat je partner het huis krijgt.
Dit kan heel handig zijn als er meerdere erfgenamen zijn, zoals kinderen. Je kunt bijvoorbeeld schrijven: "Ik legateer mijn huis aan mijn partner." Dit betekent dat het huis direct naar je partner gaat en niet in de algemene erfenis valt. De kinderen krijgen dan andere spullen of geld uit de erfenis.
Verklaring van erfrecht
Zo voorkom je dat het huis wordt verkocht. Deze verklaring is een officieel document van de notaris.
Het laat zien wie de erfgenamen zijn en wie het huis mag verkopen of bewonen. Als je partner het huis wil bewonen, heeft deze verklaring vaak nodig om aan te tonen dat hij of zij de eigenaar is geworden. De notaris kan deze verklaring opstellen. Een executele is een rol voor iemand die je aanwijst om je erfenis af te wikkelen.
Verklaring van executele
Je kunt je partner als executele aanwijzen. Dit geeft je partner de bevoegdheid om zaken te regelen, zoals het huis.
Je partner kan dan sneller beslissingen nemen over het huis, zonder dat de kinderen hier direct over hoeven te stemmen. Dit is vooral handig als je kinderen hebt die nog minderjarig zijn.
De rol van de notaris
De notaris is de sleutelfiguur bij het regelen van je huis na je overlijden.
Zonder notaris kun je geen officieel testament opstellen. De notaris zorgt ervoor dat alles juridisch klopt. Hij of zij kan je precies vertellen wat de beste optie is voor jouw situatie.
Je kunt bij de notaris terecht voor: De kosten voor een notaris zijn aftrekbaar bij de belasting.
- Een testament opstellen.
- Een samenlevingscontract opstellen (als je samenwoont).
- Een huwelijkse voorwaarden opstellen (als je trouwt).
- Een verklaring van erfrecht aanvragen.
Dit maakt het iets goedkoper. Het is slim om een offerte aan te vragen bij verschillende notarissen.
De prijzen kunnen verschillen, maar een testament kost vaak tussen de € 500 en € 1.000.
Samenwonen met een samenlevingscontract
Als je samenwoont, is een samenlevingscontract essentieel. In dit contract leggen jullie vast hoe de financiën zijn geregeld.
Je kunt hierin opnemen dat je partner bij jouw overlijden het huis krijgt. Omdat dit niet automatisch is geregeld, is het verstandig om woonrecht voor je partner vast te leggen.
In het contract kun je ook regelen dat je partner de hypotheek mag overnemen. De bank moet hier wel akkoord mee gaan, maar meestal is dit geen probleem als je partner voldoende inkomen heeft. Een samenlevingscontract is niet verplicht, maar wel zeer verstandig. Het voorkomt ruzie met familie en zorgt dat je partner veilig is.
Wat als je kinderen hebt?
Als je kinderen hebt, erfden ze automatisch een deel van je bezittingen. Dit is wettelijk geregeld.
Je kunt je kinderen niet zomaar onterven. Ze hebben altijd recht op hun 'legitieme portie'. Dit is een deel van de erfenis dat ze minimaal krijgen.
Dit is meestal de helft van wat ze zouden krijgen als je niet was onterfd.
Dit betekent niet dat je kinderen het huis direct kunnen claimen. Je kunt in je testament vastleggen dat je partner het huis krijgt. Wat erven je kinderen als je samenwoont zonder testament? De kinderen krijgen dan hun deel in geld.
Dit geld moet dan komen uit de erfenis. Als er niet genoeg geld is, moet het huis soms alsnog worden verkocht.
Dit kun je voorkomen door een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten. Hiermee los je de hypotheek af en blijft er geld over voor de kinderen.
Praktische stappenplan voor nu
Het is tijd om actie te ondernemen. Hier is een eenvoudig stappenplan om je partner te beschermen.
Stap 1: Check hoe het huis op naam staat
Kijk op de akte van levering. Wie staat er als eigenaar? Dit is de eerste stap.
Stap 2: Praat met je partner
Weet je dit niet? Vraag het dan na bij de notaris of kijk in je administratie.
Stap 3: Ga naar de notaris
Maak een afspraak en bespreek wat jullie willen. Wil je partner graag in het huis blijven wonen? Zijn de kinderen akkoord? Een goed gesprek voorkomt later veel verdriet.
Maak een afspraak bij de notaris. Vertel wat je wilt regelen.
Stap 4: Regel de financiering
De notaris helpt je verder. Doe dit niet morgen, maar plan het deze week nog. Bekijk je hypotheek en de verzekeringen.
Sluit een overlijdensrisicoverzekering af als dat nodig is. Dit geeft rust voor je partner.
Conclusie
Het regelen van je huis na je overlijden is een daad van liefde. Je wilt je partner niet achterlaten met financiële problemen.
Door een testament op te stellen, een samenlevingscontract te maken en de hypotheek goed te verzekeren, zorg je ervoor dat je partner veilig is.
Het kost een beetje tijd en geld, maar het is het waard. Niemand weet wat morgen brengt, maar met deze voorbereiding weet je zeker dat je partner altijd een thuis heeft. Wacht niet langer en regel het vandaag nog.