Wat als je samenlevingscontract tegenstrijdige clausules bevat?
Stel je dit even voor: je bent net verhuisd naar een leuk huisje, de verhuisdozen zijn uitgepakt en je geniet van een kop koffie op de bank. Dan denk je ineens: hé, wat staat er eigenlijk precies in dat samenlevingscontract? Je pakt het document erbij en leest. Oeps.
De ene alinea zegt iets heel anders dan de andere. Hoe kan dat?
En, belangrijker nog: wat betekent dit voor jou en je partner? Een samenlevingscontract is niet zomaar een stuk papier.
Het is de basis van jullie gedeelde leven buiten het huwelijk. Toch komen tegenstrijdige clausules vaker voor dan je denkt. Misschien is het contract ooit snel opgesteld, of zijn er later dingen aangepast zonder de oude tekst te schrappen. Geen paniek!
In dit artikel leg ik je uit wat er gebeurt als je contract niet klopt, welke regels gelden en hoe je dit oplost.
Want ja, het kan echt beter.
Waarom staan er eigenlijk tegenstrijdigheden in?
Je vraagt je misschien af: hoe belandt er eigenlijk een fout in zo’n belangrijk document? Nou, het gebeurt sneller dan je denkt.
Misschien hebben jullie het contract zelf geschreven via een standaardmodel van de website van de Rijksoverheid.
Of misschien heeft een notaris het ooit opgesteld, maar hebben jullie er later zelf handmatig dingen aan toegevoegd. Een veelvoorkomende oorzaak is ook het 'copy-paste' werk. Je neemt een clausule over uit een voorbeeld op het internet, maar past de datum niet aan of vergeet een oude versie te verwijderen.
Of je hebt een specifieke afspraak gemaakt over de inboedel, maar tegelijkertijd de standaardtekst over ‘gemeenschappelijke eigendom’ laten staan. Het resultaat? Een document dat met zichzelf in de knoop zit. En dat levert gedoe op als het er echt op aankomt.
Wat zegt de wet hierover?
Gelukkig ben je niet de eerste die hiermee worstelt. Het Nederlandse recht heeft hier wel een mouw aan gepast.
De wet (in dit geval het Burgerlijk Wetboek) bepaalt namelijk hoe we met tegenstrijdigheden omgaan. De belangrijkste regel is simpel: de specifieke afspraak gaat boven de algemene. Stel, in je contract staat in artikel 1 dat alle spullen die je koopt na de start van het contract van jullie allebei zijn (algemeen). Maar in artikel 5 staat specifiek dat de designstoel die jij aanschaft, jouw persoonlijke eigendom blijft (specifiek).
Dan wint artikel 5 het. De wetgever gaat er namelijk vanuit dat als je iets specifieks opschrijft, je daar extra over nagedacht hebt.
Is er geen duidelijke hiërarchie? Dan kijkt een rechter naar de ‘uitleg in redelijkheid en billijkheid’.
Dat klinkt zwaar, maar het betekent gewoon: wat is een eerlijke oplossing? Een rechter kijkt naar wat jullie waarschijnlijk bedoeld hebben, gekeken naar de rest van het contract en jullie gedrag. Toch is het slimmer om het niet zover te laten komen.
De impact op je vermogen en eigendom
Waarom is dit eigenlijk zo belangrijk? Omdat een samenlevingscontract direct invloed heeft op je portemonnee.
In een samenlevingscontract leg je vast wat van wie is. Dit is anders dan bij een huwelijk, waar je automatisch in gemeenschap van goederen trouwt tenzij je iets anders regelt. Als je clausules tegenspreken, ontstaat er vaak onduidelijkheid over de verdeling van het vermogen. Neem de woning.
Stel, de ene clausule zegt dat de woning voor 50% van beide partners is, maar een andere clausule zegt dat de partner die de hypotheek betaalt, de eigenaar is.
Bij een scheiding of einde van de relatie kan dit voor flinke discussies zorgen. Hetzelfde geldt voor spullen zoals een auto of dure apparaten. Is het nu persoonlijk of gemeenschappelijk?
Die onzekerheid is het laatste wat je wilt als je uit elkaar gaat. Denk ook aan schulden.
In een samenlevingscontract kun je afspreken dat schulden die één partner maakt, niet voor rekening van de ander komen.
Als dit niet waterdicht is geregeld, loop je het risico dat je aansprakelijk wordt gesteld voor de schulden van je partner. Zeker bij een huis of een grote lening is dit cruciaal.
Wat te doen bij tegenstrijdige clausules?
Zie je dat je contract niet klopt? Pak het dan meteen aan.
Het is verleidelijk om het te laten rusten, maar onduidelijkheid werkt als een olievlek. Hier zijn een paar stappen die je kunt nemen. Print het contract uit en pak een geleze stift. Markeer alle clausules die met elkaar botsen.
Stap 1: Analyseer het document
Maak een lijstje van de tegenstrijdigheden. Is het alleen maar vervelend, of kan het echt financiële gevolgen hebben?
Een foutje in een datum is misschien niet erg, maar een fout in de verdeling van de woning wel.
Stap 2: Ga in gesprek met je partner
Dit klinkt logisch, maar het is de basis. Jullie moeten het samen eens worden over de juiste tekst. Wat was de bedoeling toen jullie het contract tekenden?
Spreek uit wat jullie nu willen. Is de situatie veranderd sinds het contract werd opgesteld?
Stap 3: De notaris inschakelen
Misschien zijn jullie nu financieel sterker of hebben jullie kinderen gekregen. Een contract moet passen bij je huidige leven. Als jullie er samen uit zijn, is het tijd voor een professional.
Een notaris kan het contract aanpassen. Dit heet een 'akte van wijziging'.
De notaris zorgt ervoor dat de tekst juridisch klopt en niet meer met zichzelf in de knoop ligt. Het is slim om hiervoor naar de notaris te gaan die het oorspronkelijke contract heeft opgesteld, maar elke notaris kan je helpen.
Let op: een notaris kost geld. Een simpele wijziging kost al snel tussen de €150 en €300, afhankelijk van de complexiteit.
Maar bedenk dit: dat is een stuk goedkoper dan een rechtszaak omdat je contract niet duidelijk is.
Voorkomen is beter dan genezen
Natuurlijk is het het beste om fouten te voorkomen. Als je een nieuw contract opstelt of een bestaand contract aanpast, doe het dan grondig.
Gebruik een betrouwbaar model. Websites als het Juridisch Loket of de Rijksoverheid bieden goede sjablonen.
Maar wees voorzichtig met standaardmodellen van commerciële websites die niet up-to-date zijn. Het recht verandert, en jouw situatie is uniek. Laat je adviseren.
Een notaris is niet alleen een 'stempelaar'. Hij of zij kan je waarschuwen voor valkuilen en zorgen dat je contract waterdicht is.
Zeker als je grote aankopen doet, zoals een huis, is professionele hulp onmisbaar. En tot slot: review je contract regelmatig. Een keer per jaar even kijken of alles nog klopt, is een goed idee. Zeker bij grote life events zoals een verhuizing, een nieuwe baan of de geboorte van een kind.
De rol van de rechter bij geschillen
Wat gebeurt er als jullie er echt niet uitkomen? Dan kan een rechter worden ingeschakeld.
De rechter zal proberen om de wil van de partijen te achterhalen. Hij kijkt naar de tekst, maar ook naar wat er buiten het contract om is afgesproken. Hebben jullie mondeling iets anders afgesproken?
Dat kan meewegen, maar het is moeilijk te bewijzen zonder schriftelijk bewijs.
Een rechter zal altijd proberen om een redelijke uitleg te geven. Maar een rechterlijke uitspraak is nooit voorspelbaar. Je weet nooit precies hoe een rechter zal oordelen.
Daarom is het zo belangrijk om je contract op orde te hebben. Je wilt niet dat een vreemde beslist over jouw toekomst.
Conclusie: pak het aan!
Een samenlevingscontract met tegenstrijdige clausules is als een auto met een kapotte motor: het rijdt niet lekker en het levert alleen maar problemen op. Het goede nieuws is dat je het kunt fixen.
Analyseer je contract, praat met je partner en schakel een notaris in. Het kost even tijd en geld, maar het geeft je rust en zekerheid. Onthoud: een goed contract is geen teken van wantrouwen, maar een teken van respect voor elkaar en je gezamenlijke toekomst.
Dus wacht niet tot het misgaat, maar zorg dat het nu klopt.
Dan kun je weer ontspannen genieten van dat kopje koffie op de bank.