Wat moet je opnieuw regelen als je samenlevingscontract meer dan vijf jaar oud is?
Stel je voor: je bent heerlijk aan het samenwonen. De planten staan in de woonkamer, de katten hebben hun vaste plekje op de bank en de sleutel van de voordeur hangt al lang niet meer aan een haakje, maar ligt gewoon in de bak.
Je bent al jaren bezig. Misschien wel langer dan vijf jaar. Toch?
Nou, precies dat moment is hét moment om even stilstaan. Vijf jaar is in de wereld van samenlevingscontracten een magische grens. Waarom? Omdat het leven en de wetgeving niet stil staan. Wat vijf jaar geleden een topidee was, is nu misschien wel een financieel gat.
Dus, pak een kopje koffie, ga even zitten en check deze punten.
Want het is tijd om je samenlevingscontract opnieuw te regelen. En ja, dat is minder saai en ingewikkeld dan je denkt.
Waarom eigenlijk elke vijf jaar?
Denk even terug aan vijf jaar geleden. Had je toen al een huis gekocht?
Wist je precies hoeveel je spaarde? Was de belastingregel voor samenwonen hetzelfde als nu? Waarschijnlijk niet. De grootste reden om je contract te vernieuwen is dat de belastingregels en de huizenprijzen enorm zijn veranderd.
De Belastingdienst kijkt scherp naar je woonsituatie. Als je contract ouder is dan vijf jaar, loop je het risico dat je bepaalde aftrekposten misloopt of dat je ongemerkt te veel belasting betaalt.
Daarnaast verandert je persoonlijke situatie. Misschien heb je nu een veel hoger salaris of heb je een erfenis gekregen. Het contract moet daarop aansluiten.
Huis en hypotheek: de grootste verandering
De kans is groot dat je vijf jaar geleden net bent verhuisd, of dat je nu een veel duurder huis hebt. Als je een samenlevingscontract hebt getekend voordat je de hypotheek afsloot, is dat vaak prima.
Maar als je huis in waarde is gestegen (en dat is bijna overal zo), moet je checken hoe de verdeling nu is.
De verdeling van de woning
Stel: jij en je partner kochten vijf jaar geleden een huis voor €300.000. Nu is het huis €400.000 waard. In je contract staat misschien dat je de inleg 50/50 deelt.
Maar als jij destijds meer eigen geld hebt ingelegd, is het nu wel zo eerlijk om dat vast te leggen. Zonder dat vast te leggen, loop je financieel risico bij een eventuele breuk. Het is slimmer om nu expliciet vast te leggen wie wat heeft ingelegd en hoe de overwaarde straks wordt gedeeld. Dit voorkomt juridische gevechten later.
De hypotheekrenteaftrek
De belastingregels voor de hypotheekrenteaftrek veranderen bijna elk jaar. Als je contract ouder is dan vijf jaar, controleer dan of je nog steeds voldoet aan de voorwaarden voor de gezamenlijke huishouding.
De Belastingdienst eist dat je beiden op hetzelfde adres staat ingeschreven en dat je beiden bijdraagt aan de vaste lasten. Als je contract hier vaag over is, of als het niet meer matcht met hoe jullie de rekening betalen (bijvoorbeeld via een gezamenlijke pot of via Tikkies), moet je dat aanpassen. Dit bepaalt namelijk wie recht heeft op de hypotheekrenteaftrek.
Verzekeringen: check de kleine lettertjes
Veel mensen vergeten dit, maar verzekeraars zijn streng. Een ouder samenlevingscontract kan problemen geven bij schadeclaims.
Opstal- en inboedelverzekering
Als je huis in brand staat of er is waterschade, keert de verzekering uit. Maar wie krijgt het geld? Als je contract ouder is dan vijf jaar, staat er misschien nog steeds dat je ‘samen eigenaar bent’, maar in de praktijk heeft de bank de hypotheek op naam van één persoon.
Of misschien is de verzekering op naam van één partner gezet. Zorg dat je contract en je verzekeringen synchroon lopen.
Autoverzekering en aansprakelijkheid
Geef bij je verzekeraar aan dat jullie een samenlevingscontract hebben. Dit voorkomt dat je bij een schadeclaim een uitbetaling misloopt omdat de verzekeraar twijfelt over je status. Heb je een auto op naam van één persoon, maar rijdt de ander er ook dagelijks in? Een ouder contract zegt hier vaak niets over.
Als er een ongeluk gebeurt, kan de verzekering soms moeilijk doen als niet duidelijk is wie de ‘hoofdbestuurder’ is. Zorg dat je contract helder is over gedeelde eigendommen zoals een auto.
Het leven is veranderd: inkomen en pensioen
Vijf jaar geleden had je misschien een startersalaris. Nu verdien je meer. Of juist minder. De verdeling van inkomen en pensioen is cruciaal.
Als je relatie strandt na vijf jaar samenwonen, heeft de een vaak meer pensioen opgebouwd dan de ander.
Inkomensverschillen
In een oud contract staat hier weinig over geregeld. In Nederland bouwt iedereen namelijk zelf pensioen op.
Als jij stopt met werken om voor de kinderen te zorgen, bouw je minder pensioen op dan je partner. Een nieuw contract kan afspraken bevatten over een partnerpensioen of een vergoeding voor de gederfde inkomsten. Dit klinkt zwaar, maar het is pure financiële bescherming.
De algemene heffingskorting
Dit klinkt ingewikkeld, maar het is gewoon geld terug van de belasting.
De verdeling van heffingskortingen hangt af van je inkomen en je fiscale partnerschap. Als je contract ouder is dan vijf jaar, controleer dan of je nog fiscaal partner bent volgens de huidige regels van de Belastingdienst. Als je dat niet bent, mis je samen duizenden euro’s belastingvoordeel per jaar. Zonde!
De praktische zaken: testament en pensioen
Als je een samenlevingscontract tekent, denk je vaak niet na over overlijden.
Maar na vijf jaar is het tijd voor een reality check. Een samenlevingscontract regelt je bezittingen tijdens het leven. Een testament regelt het na je dood.
Testament
Als je contract ouder is dan vijf jaar, is de kans groot dat je testament niet meer klopt. Of dat je er geen hebt.
Zonder testament erf je in Nederland niet automatisch van je partner als je niet getrouwd bent.
De AVROTROS of NOTARIS
Je partner krijgt dan misschien niets, en je broers en zussen wel. Dat wil je niet. Zorg dat je testament en je samenlevingscontract elkaar versterken. Een notaris kan dit snel regelen.
Je hoeft niet alles zelf te bedenken. Organisaties zoals de AVROTROS bieden standaard modellen aan, maar die zijn vaak generiek.
Als je huis inmiddels een ton meer waard is, is een maatwerkcontract bij een notaris beter. De notaris kan ook meteen kijken of je testament nog klopt. De kosten voor een nieuw contract liggen vaak tussen de €300 en €600. Dat is een kleine investering voor veel rust.
Stappenplan: hoe pak je het aan?
Je hoeft niet meteen in paniek te raken. Volg deze stappen om je contract up-to-date te maken.
Stap 1: Doe de financiële check
Verzamel alle gegevens van de afgelopen vijf jaar. Wat is je huis nu waard?
Hoeveel eigen geld zit erin? Hoe zijn de lasten verdeeld? Maak een overzicht in Excel of via een app zoals van de ING of Rabobank.
Stap 2: Plan een gesprek met je partner
Wees eerlijk naar jezelf. Dit is het belangrijkste deel.
Ga zitten en bespreek de toekomst. Wat als er een kind komt? Wat als er iemand ziek wordt? Wat als je uit elkaar gaat?
Stap 3: Maak een afspraak bij de notaris
Schrijf je wensen op. Dit voorkomt dat je later ruzie krijgt over geld.
De notaris is je beste vriend in dit proces. Neem je oude contract en je nieuwe wensen mee. De notaris zet het om in een juridisch waterdicht document.
Stap 4: Update je verzekeringen en bank
Vaak kan dit digitaal of via een video-afspraak. Als het nieuwe contract getekend is, bel je je verzekeraar en je bank.
Geef door dat je samenlevingscontract is vernieuwd. Dit voorkomt gedoe bij claims of bij het afsluiten van nieuwe producten.
Conclusie: Doe het voor jezelf
Een samenlevingscontract dat ouder is dan vijf jaar is als een auto zonder APK. Het rijdt nog, maar het is onveilig. Het kost weinig moeite om het te laten nakijken, maar het bespaart je een hoop ellende.
Of het nu gaat om de hypotheek, je pensioen of je verzekeringen: zorg dat je zaken op orde zijn.
Want samenwonen moet leuk blijven, zonder financiële katers achteraf.