Samenlevingscontract en levensverzekering: wie krijgt de uitkering?
Stel je voor: je hebt een fijne relatie, je woont samen en je hebt alles goed geregeld. Of toch? Veel mensen denken dat een samenlevingscontract voldoende is, maar als het gaat om geld en overlijden, is er vaak meer nodig.
Vooral een levensverzekering roept veel vragen op. Wie krijgt het geld als er iemand overlijdt?
Is dat automatisch je partner? Of gaat het naar iemand anders? Het antwoord is niet altijd simpel.
Het hangt af van je samenlevingscontract, de polisvoorwaarden van je verzekering en soms zelfs een testament. In dit artikel leggen we uit hoe dit werkt, in gewone taal. Geen juridisch jargon, maar duidelijkheid over wie wat krijgt en hoe je dit kunt regelen.
Wat is een samenlevingscontract eigenlijk?
Een samenlevingscontract is een officiële overeenkomst tussen twee mensen die samenwonen. Het is niet hetzelfde als trouwen, maar het regelt wel belangrijke dingen.
Denk aan wie wat betaalt, hoe spullen worden verdeeld en wat er gebeurt als de relatie eindigt. Zonder contract ben je in Nederland wettelijk gezien gewoon twee individuen die een huurcontract delen. Met een contract leg je afspraken vast.
Soorten samenlevingscontracten
Je kunt dit zelf schrijven, maar het is slimmer om het via een notaris te laten doen.
- Gemeenschap van goederen: Dit lijkt op trouwen. Alles wat je samen koopt tijdens de relatie, is van jullie allebei. Ook schulden deel je.
- Scheiden eigendom: Jij bent eigenaar van jouw spullen, je partner van de zijne. Wat je samen koopt, moet je expliciet verdelen of op naam zetten.
- Een mix: Je kunt afspreken dat de woning gemeenschappelijk is, maar de inboedel niet. Dit moet je dan vastleggen.
Een notaris zorgt dat het juridisch waterdicht is. Er zijn verschillende manieren om je spullen te regelen. De keuze hierin is belangrijk voor hoe geld en bezit worden verdeeld. Deze keuze bepaalt niet direct wie de levensverzekering krijgt, maar het zegt veel over hoe jullie financiële banden hebben gelegd.
Wat doet een levensverzekering?
Een levensverzekering is een potje geld dat uitkeert bij overlijden. Het doel is meestal om de nabestaanden financieel te helpen.
Denk aan het aflossen van een hypotheek of het betalen van de uitvaart. Er zijn veel soorten verzekeringen. De meest bekende zijn:
- Overlijdensrisicoverzekering: Keert een bedrag uit als je overlijdt binnen een bepaalde looptijd.
- Uitvaartverzekering: Specifiek voor de kosten van een begrafenis of crematie.
- Lijfrenteverzekering: Keert geld uit voor een bepaalde tijd, vaak voor aanvullend pensioen.
Verzekeraars zoals Nationale-Nederlanden, Aegon en ING bieden deze producten aan. De premie hangt af van je leeftijd, gezondheid en de hoogte van het bedrag.
Een doorsnee polis voor een gezonde dertiger kan al snel een paar tientjes tot een euro of vijftig per maand kosten, afhankelijk van de dekking.
Wie krijgt de uitkering?
Dit is de kernvraag. Wie staat er op de polis? Bij een levensverzekering is er altijd een verzekerde (de persoon op wie de verzekering is afgesloten) en een begunstigde (de persoon die het geld krijgt).
Als je een samenlevingscontract hebt, betekent dit niet automatisch dat je partner de begunstigde is.
De begunstigde aanwijzen
De verzekeraar kijkt naar de polis, niet naar je samenlevingscontract. Bij het afsluiten van de verzekering geef je aan wie het geld krijgt.
Dit kan je partner zijn, maar ook een kind, een vriend of een familielid. Als je niets invult, bepaalt de verzekeraar soms wie er krijgt, of het gaat naar de erfenis. Dat laatste wil je vaak voorkomen vanwege belastingen of complicaties.
Stel: jij en je partner hebben een samenlevingscontract met scheiding van goederen.
Samenlevingscontract versus polis
Jij sluit een overlijdensrisicoverzekering af om de hypotheek te dekken. Als jij overlijdt, krijgt je partner het geld. Maar dit is zo geregeld op de polis, niet omdat het in het samenlevingscontract staat. Het samenlevingscontract en de overlijdensrisicoverzekering regelen de verdeling van spullen en inkomsten tijdens het leven.
De levensverzekering regelt een uitkering bij overlijden. Deze twee systemen kunnen botsen.
Als je in een gemeenschap van goederen leeft, lijkt het logisch dat de uitkering ook gemeenschappelijk is.
Maar verzekeraars keren uit aan de begunstigde op de polis. Als jij je partner als begunstigde hebt opgegeven, is het geld direct van je partner. Is er geen begunstigde genoemd?
Dan valt de uitkering in de erfenis. In een gemeenschap van goederen kan de erfenis dan weer deels van de partner zijn, maar dat hangt af van de exacte afspraken en het testament. Ook is het belangrijk om te weten hoe het partnerpensioen voor samenwonenden werkt. Let op: Als je uit elkaar gaat, maar de polis loopt nog steeds op naam van je ex-partner, krijgt diegene nog steeds het geld bij overlijden.
Dit is een veelvoorkomende fout. Regel dit altijd direct bij een scheiding.
De rol van het testament
Een testament is een krachtig document. Het kan de uitkering van een levensverzekering beïnvloeden, maar niet altijd direct.
De verzekeraar betaalt primair uit aan de begunstigde op de polis. Echter, als je testament zegt dat je partner niets erft, maar de polis wijst je partner wel aan als begunstigde, dan is de polis-uitkering vaak nog steeds voor je partner. Het testament werkt op de erfenis, niet op de polis zelf.
Maar er is een uitzondering. Als je in je testament bepaalt dat de polis-uitkering naar een ander moet gaan, en je hebt de polis niet aangepast, ontstaat er juridisch getouwtrek.
De verzekeraar keert uit aan de begunstigde, maar de erfgenamen kunnen eisen dat het geld alsnog in de erfenis komt. Dit leidt vaak tot ruzie. Een notaris kan je helpen bij het opstellen van een testament.
De kosten liggen meestal tussen de 80 en 200 euro, afhankelijk van de complexiteit. Het is een kleine investering voor veel rust.
Belangrijke aandachtspunten
Er zijn een paar dingen die je echt niet moet vergeten als je dit regelt. Vergeet niet dat de verzekeraar alleen kijkt naar wat er op de polis staat.
De polis is leidend
Een samenlevingscontract ziet de verzekeraar niet. Zorg dus dat je polis up-to-date is. Ga je samenwonen? Zet je partner op de polis.
Belastingen
Ga je uit elkaar? Verwijder de partner of wijzig de begunstigde.
De uitkering van een levensverzekering is in de meeste gevallen belastingvrij voor de begunstigde. Dit is een groot voordeel. Als het geld via de erfenis gaat, kan er wel erfbelasting worden geheven, afhankelijk van de relatie tot de overledene en de hoogte van het bedrag. Partners zijn vrijgesteld tot een hoog bedrag, maar bij samenwoners zonder huwelijk hangt dit af van de situatie.
Wijzigingen doorgeven
Check dit altijd even. Leven verandert.
Misschien krijg je kinderen, koop je een huis of verandert je financiële situatie. Pas dan je verzekering aan. Een polis die vijf jaar geleden is afgesloten, is vaak niet meer up-to-date. Te weinig verzekerd zijn is vervelend, te veel betalen is zonde.
Praktische tips voor jou
Hoe zorg je dat dit goedkomt? Hieronder een paar simpele stappen:
- Check je polis: Log in bij je verzekeraar (bijvoorbeeld via de app van Aegon of Nationale-Nederlanden) en kijk wie de begunstigde is.
- Spreek het af: Bespreek met je partner wie wat krijgt. Leg dit vast in je samenlevingscontract, maar zet het ook op de polis.
- Maak een testament: Zeker als je geen getrouwd stel bent, is een testament essentieel om onduidelijkheid te voorkomen.
- Houd het bij: Elk jaar even checken of alles nog klopt, voorkomt problemen later.
Conclusie
Wie de uitkering van een levensverzekering krijgt, hangt af van wie er op de polis staat als begunstigde. Een samenlevingscontract regelt veel, maar niet automatisch de verzekering. Zorg dat je polis aansluit bij je wensen en je contract.
Door actief te zijn en je zaken op orde te houden, voorkom je dat je partner na je overlijden in financiële problemen komt of juist zonder geld komt te zitten.
Het is even werk, maar het geeft wel de zekerheid die je zoekt. En dat is wat telt.