Samenlevingscontract en schenking tijdens leven: slim belastingvoordeel of niet?
Stel, je bent gelukkig met je partner. Misschien woon je al samen, misschien ben je net verhuisd naar een leuk huis.
Je hebt het over de toekomst, over geld, over huizen en over erfenissen. Dan komt die ene vraag altijd terug: moeten we een samenlevingscontract opstellen en misschien zelfs geld schenken tijdens ons leven? Het klinkt een beetje saai, maar het kan je duizenden euro’s besparen. Laten we eens kijken of dit echt zo slim is of gewoon een hoop gedoe.
Waarom een samenlevingscontract eigenlijk?
Een samenlevingscontract is veel meer dan alleen een stuk papier dat je bij de notaris tekent. Het is de basis voor je financiële veiligheid als je niet getrouwd bent.
Zonder dit contract heeft je partner wettelijk niets te zeggen over je spullen of geld als er iets gebeurt. Het is niet romantisch, maar wel verstandig. Denk aan de Belastingdienst.
Die kijkt streng naar wie wat bezit. Zonder contract word je financieel gezien vaak als twee vreemden gezien.
Dat betekent dat je geen recht hebt op elkaars hypotheekrenteaftrek of heffingskortingen. Een contract zorgt ervoor dat je samen één fiscale eenheid kunt vormen. Dat scheelt vaak direct geld. Daarnaast is het belangrijk voor de zorg.
Stel, je partner belandt in het ziekenhuis. Zonder contract of levenstestament mag jij vaak niets beslissen.
Een goed samenlevingscontract regelt dit soort dingen. Het is niet alleen voor de Belastingdienst, het is voor jullie rust.
Schenken tijdens leven: de grote belastingtruc
Veel mensen denken dat schenken pas interessant is als je oud bent.
Dat is niet waar. Schenken tijdens leven kan een slimme manier zijn om belasting te ontwijken.
De Belastingdienst heeft hier regels voor, en die regels zijn best vriendelijk als je ze slim gebruikt. Er is een speciale vrijstelling voor schenkingen aan kinderen. In 2024 mag je een kind een bedrag geven tot ongeveer 6.600 euro per jaar zonder dat er belasting over betaald moet worden. Doe je dit ieder jaar, dan bouw je een mooi vermogen op voor ze zonder dat de fiscus eraan komt.
Is je kind tussen de 18 en 40 jaar? Dan mag er zelfs een eenmalig verhoogd bedrag worden geschonken.
Dit bedrag ligt in 2024 op ongeveer 27.000 euro. Dit heet de jubelton, hoewel de naam een beetje verouderd is. Maar wat als je aan je partner schenkt?
Als je getrouwd bent in gemeenschap van goederen, hoef je vaak niets te regelen. Alles is al van jullie samen.
Hoe werkt schenken zonder belasting?
Als je een samenlevingscontract hebt, is het anders. Je kunt elkaar tijdens leven schenken om zo vermogen te verdelen.
Dit is handig als de een veel meer vermogen heeft dan de ander. Door te schenken, verlaag je het belastbare vermogen van de rijkste partner. De Belastingdienst kijkt naar box 3: je sparen en beleggen.
Als je vermogen boven een bepaalde grens uitkomt, betaal je belasting. In 2024 is de vrijstelling ongeveer 57.000 euro per persoon. Zit je daarboven?
Dan betaal je belasting over het meerdere. Stel, jij hebt 200.000 euro en je partner heeft 10.000 euro.
Samen zitten jullie ver boven de vrijstelling. Door nu een schenking te doen van bijvoorbeeld 50.000 euro van jou naar je partner, zit je partner op 60.000 euro en jij op 150.000 euro.
Dit klinkt misschien nog steeds hoog, maar je spreidt het vermogen. Je partner kan dit geld gebruiken om te beleggen of om de hypotheek af te lossen. Belastingtechnisch kan dit voordelig zijn, afhankelijk van de exacte cijfers van dat jaar. Let wel op: schenkingen moeten echt worden uitgevoerd.
Het geld moet daadwerkelijk op de rekening van de ander staan. Een mondeling akkoord telt niet.
Een notaris kan een schenkingsakte opstellen, maar dat is niet altijd nodig voor kleine bedragen.
Samenlevingscontract en de woning
Een veelgestelde vraag is hoe het zit met de woning. Als je samen een huis koopt zonder getrouwd te zijn, is het slim om afspraken te maken. Wie betaalt wat? Wie is eigenaar?
Een samenlevingscontract legt dit vast. Stel, jij koopt het huis en je partner betaalt mee aan de hypotheek.
Zonder contract is het huis van jou, maar de betalingen van je partner zijn lastig terug te eisen. Met een contract kun je afspreken dat je partner een deel van de woning krijgt of recht heeft op een deel van de overwaarde. Dit voorkomt ruzie als jullie uit elkaar gaan. Daarnaast is er de hypotheekrenteaftrek.
Als je samenwoont en een samenlevingscontract hebt, mag je de rente vaak samen aftrekken.
Zonder contract mag alleen de eigenaar van de woning dit doen. Dat scheelt al snel honderden euro’s per jaar. Verder is er de overdrachtsbelasting.
Als je samen een huis koopt, betaal je overdrachtsbelasting. In 2024 is dit 10,4% voor bestaande bouw.
Als je partner meekoopt, is dit van toepassing. Maar als je schenkt voor de aankoop, mag je dit soms aftrekken.
Let op: dit hangt af van de situatie.
De risico’s van schenken tijdens leven
Natuurlijk heeft schenken niet alleen voordelen. Er zitten risico’s aan vast.
Stel, jullie gaan uit elkaar. Het geschonken vermogen is dan vaak al overgedragen. Je kunt het niet zomaar terugvorderen.
Het is dus belangrijk om goede afspraken te maken. Een ander risico is de zorg.
Als je partner zorg nodig heeft en in een instelling komt, kijkt de overheid naar het vermogen. Als je net hebt geschonken, kan dit invloed hebben op de eigen bijdrage. Dit is complex en verschilt per situatie. Ook is er de emotie.
Schenken voelt voor veel ouders alsof ze hun vermogen verliezen. Het is belangrijk om hierover open te praten. Het is geen verplichting, het is een keuze.
Wanneer is het slim?
Een samenlevingscontract en schenken tijdens leven is slim als je vooruitdenkt. Is het niet slim?
- Niet getrouwd bent en samenwoont.
- Samen een huis koopt.
- Ongeveer evenveel vermogen hebt of wilt verdelen.
- Kinderen hebt die je financieel wilt helpen zonder belasting.
Als je net begint met samenwonen en weinig vermogen hebt, is een contract al genoeg.
Schenken is dan misschien niet nodig. Als je ruzie hebt over geld, is het beter om eerst goede afspraken te maken voordat je geld overmaakt.
Conclusie
Een samenlevingscontract is een must-have voor samenwoners. Het regelt zaken rondom de woning, de belastingen en de zorg.
Schenken tijdens leven is een krachtig middel om belasting te besparen, maar het is niet voor iedereen.
Gebruik de jaarlijkse schenkvrijstelling voor je kinderen om ze te helpen zonder belasting. Verdeel vermogen tussen partners om box 3 belasting te verlagen. En leg alles vast bij de notaris om problemen te voorkomen.
Denk eraan: de cijfers veranderen ieder jaar. In 2024 zijn de bedragen zoals genoemd, maar controleer dit altijd.
Praat met een financieel adviseur of notaris. Zij kunnen kijken wat voor jullie situatie het beste is. Op die manier haal je er echt voordeel uit en voorkom je teleurstellingen. Wil je meer weten? Kijk op sites van de Belastingdienst of vraag advies bij een notaris. Succes met regelen!