Samenlevingscontract en overlijdensrisicoverzekering: wanneer heb je die nodig?
Stel je voor: je hebt een leuke partner, je woont samen en het leven is goed.
Misschien praat je wel eens over de toekomst, maar die vervelende administratieve klussen schuif je voor je uit. Begrijpelijk, maar sommige dingen zijn te belangrijk om te negeren. Twee van die dingen zijn een samenlevingscontract en een overlijdensrisicoverzekering.
Ze klinken misschien saai of ingewikkeld, maar ze zijn je financiële veiligheidsnet. Laten we eens lekker helder kijken wat ze doen en wanneer je ze écht nodig hebt.
Wat is een samenlevingscontract?
Een samenlevingscontract is simpelweg een officieel papier waarop jij en je partner afspraken maken over jullie gedeelde leven. Het is niet hetzelfde als trouwen, maar het regelt wel belangrijke dingen. Denk aan wie wat betaalt, wie eigenaar is van de spullen in huis en wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan.
Zonder zo’n contract ben je in Nederland wettelijk gezien gewoon twee individuen die toevallig onder één dak wonen.
Waarom is het sinds 2019 extra belangrijk?
Dat kan voor onverwachte problemen zorgen, vooral als er geld of bezit in het spel is. Sinds 1 januari 2019 is de wet rondom samenwonen veranderd.
Vroeger was het soms onduidelijk hoe spullen werden verdeeld, maar nu is de standaard regel: wat je zelf meebrengt, blijft van jou. Alles wat je samen koopt, wordt standaard 50/50 verdeeld. Een samenlevingscontract kan deze standaard regels aanpassen.
Wat kost een samenlevingscontract?
Bijvoorbeeld als één partner meer inbrengt voor de aankoop van een huis.
Zonder contract loop je het risico dat dingen niet gaan zoals je had verwacht. Het voorkomt misverstanden en juridische gevechten later. De prijs hangt af van hoe ingewikkeld je het maakt. Een simpele, online versie heb je al voor ongeveer €200.
Als je huis, een eigen bedrijf of kinderen uit een eerdere relatie meespeelt, is maatwerk slim. Dan ben je al snel €800 tot €1500 kwijt. Het is een investering, maar een die je beschermt tegen veel duurdere problemen in de toekomst.
Wat is een overlijdensrisicoverzekering?
Een overlijdensrisicoverzekering (ORV) is een stuk eenvoudiger dan de naam doet vermoeden.
Je betaalt een maandelijkse premie, en als je overlijdt, krijgt je partner (of een andere begunstigde) een groot bedrag uitgekeerd. Dit geld is bedoeld om de financiële klap op te vangen.
Hoe hoog moet de verzekering zijn?
Denk aan het aflossen van een hypotheek, de kosten van de uitvaart of het onderhoud van de kinderen. Het is een manier om je nabestaanden niet op te zadelen met geldzorgen tijdens een rouwproces. Veel mensen vragen zich af hoeveel geld ze moeten verzekeren. Een vuistregel die vaak wordt gebruikt, is zes tot tien keer je bruto jaarinkomen.
Dit is geen harde wet, maar een goede indicatie. Het doel is dat je partner de hypotheek kan blijven betalen en de dagelijkse kosten kan dekken zonder direct in de problemen te komen.
Wat kost een ORV?
De precieze hoogte hangt af van je persoonlijke situatie: heb je kinderen? Een hoge hypotheek? Andere schulden? Een ORV is geen spaarpot, maar een beschermingsmechanisme. De kosten zijn vaak lager dan mensen denken.
Voor een gezonde, niet-roker van 30 jaar kan een basisdekking al beginnen rond de €10 tot €15 per maand. Natuurlijk wordt het duurder als je ouder bent, rookt of gezondheidsrisico’s hebt. Maar vergeleken met de financiële rust die het biedt, is de premie vaak een kleine prijs.
Wanneer heb je een samenlevingscontract nodig?
Je hebt niet per se een contract nodig als je allebei een eigen appartement hebt en niets deelt. Maar in de praktijk zijn er een aantal situaties waarin het regelen van een samenlevingscontract en testament echt essentieel is.
1. Als je een huis koopt samen
Dit is de grootste reden. Koop je samen een huis?
2. Bij kinderen en gedeelde kosten
Dan is het contract cruciaal. Het legt vast wie hoeveel heeft ingelegd en wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan. Wie blijft er in het huis?
Wie betaalt de hypotheek na een break-up? Zonder afspraken kan dit een nachtmerrie worden. Het contract beschermt je investering. Als jullie samen kinderen hebben of krijgen, is het handig om vast te leggen hoe de opvoedingskosten worden gedeeld.
3. Bij grote verschillen in inkomen of bezit
Ook als één partner meer verdient dan de ander, kan een contract regelen dat de uitgaven eerlijk worden verdeeld, zodat de minder verdende partner niet in de financiële problemen komt.
Heb je al veel spaargeld of een bedrijf voordat je ging samenwonen? Een samenlevingscontract zorgt ervoor dat dit jouw privé-eigendom blijft. Zonder goed samenspel tussen een samenlevingscontract en testament loop je het risico dat een deel van je privébezit straks toch gemeenschappelijk wordt bij een scheiding.
Wanneer heb je een overlijdensrisicoverzekering nodig?
Een ORV is niet voor iedereen nodig, maar in een aantal gevallen is het een must-have.
1. Als je een hypotheek hebt
Het draait allemaal om de vraag: wat gebeurt er met je partner en eventuele kinderen als je er plotseling niet meer bent? De meeste mensen sluiten een ORV af als ze een huis kopen. De bank eist dit vaak zelfs bij het afsluiten van een hypotheek. Stel je voor: je overlijdt en je partner kan de maandlasten niet alleen dragen.
2. Als je partner afhankelijk is van jouw inkomen
Het huis moet dan mogelijk verkocht worden. Een ORV zorgt ervoor dat de hypotheek kan worden afgelost of de lasten kunnen worden betaald.
Als je de hoofdkostwinner bent en je partner minder of geen inkomen heeft, is een ORV essentieel.
3. Als je kinderen hebt
Zonder jouw salaris komt je partner financieel in de knel. Een uitkering kan helpen om de levensstandaard enigszins te handhaven of de tijd te geven om weer aan het werk te gaan. Kinderen kosten geld.
School, sport, kleding, noem maar op. Als jij er niet bent, wil je dat je partner de zorg voor de kinderen kan blijven financieren zonder direct te hoeven bezuinigen. Een ORV geeft je partner de ademruimte om de kinderen op te vangen en groot te brengen zonder financiële druk.
Hoe werken een samenlevingscontract en ORV samen?
Je kunt een ORV afsluiten zonder een samenlevingscontract, maar vaak werken ze samen voor maximale zekerheid. In een samenlevingscontract kun je namelijk vastleggen dat de partner begunstigde is van de ORV.
Dit voorkomt discussies als er meerdere nabestaanden zijn, zoals kinderen uit een eerdere relatie.
Stel: je hebt een ORV van €200.000. In je samenlevingscontract leg je vast dat dit bedrag naar je partner gaat om de hypotheek af te lossen. Bij een samenlevingscontract en levensverzekering is het cruciaal om goed te kijken wie de uitkering ontvangt. De rest van je bezit, zoals je spaargeld, wordt dan weer volgens de afspraken in het contract verdeeld.
Zo sluiten beide documenten naadloos op elkaar aan. Er is een verschil in kosten en moeite.
Een ORV regel je vaak online binnen een paar uur. Een samenlevingscontract vraagt om een notaris, wat iets meer tijd en geld kost. Maar beide zijn investeringen in je toekomst.
Conclusie: wat moet je nú regelen?
Als je net begint met samenwonen en geen grote financiële verplichtingen hebt, is een ORV wellicht nog niet nodig, maar een samenlevingscontract is altijd verstandig.
Het zet de toon voor een open communicatie over geld en bezit. Heb je een huis gekocht, kinderen of een groot inkomenverschil? Dan worden beide documenten onmisbaar.
Ze geven je gemoedsrust, wetende dat je zaken zijn geregeld. Het is niet spannend om te doen, maar het voelt wel zo fijn om het achter de rug te hebben.
Check de premies bij verzekeraars als Nationale-Nederlanden of Aegon, en vraag een offerte op bij een notaris.
Je bent nooit te jong om na te denken over de toekomst.