Samenlevingscontract en een meerkeuzetestament: hoe vullen ze elkaar aan?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Inhoud samenlevingscontract clausules · 2026-02-15 · 4 min leestijd

Stel je even voor: je hebt een fijne relatie, je woont samen, en je geniet van het leven. Maar ergens in je achterhoofd knaagt er een vraag.

Wat als er iets gebeurt? Wie betaalt de rekeningen als ik er niet ben?

En hoe zit het met die ene droom die je wilt nalaten? De wereld verandert snel. Steeds minder mensen kiezen voor een traditioneel huwelijk, en we willen allemaal meer flexibiliteit.

Twee instrumenten spelen hier een hoofdrol: het samenlevingscontract en het meerkeuzetestament. Ze klinken misschien formeel, maar ze zijn je beste vrienden voor een zorgeloze toekomst. Laten we eens kijken hoe ze naadloos op elkaar aansluiten.

Wat is een samenlevingscontract eigenlijk?

Een samenlevingscontract is een afspraak tussen twee mensen die samenwonen, maar niet getrouwd zijn of een geregisterd partnerschap hebben. Het is een soort handleiding voor jullie gedeelde leven. Het regelt wie wat betaalt, wat er gebeurt met de spullen en de woning als de liefde overgaat, en hoe jullie de boel draaiende houden.

Sinds 1 januari 2020 is het verplicht om deze afspraken vast te leggen als je samenwoont en bepaalde rechten wilt claimen.

Zonder schriftelijke overeenkomst loop je risico’s, en dat willen we niet. De kosten voor een samenlevingscontract zijn behapbaar.

De belangrijkste elementen in je contract

Een standaardversie, met de belangrijkste basisafspraken, begint vaak rond de 350 tot 500 euro. Ga je voor maatwerk met complexe financiële regelingen, dan loop je op tot ongeveer 1000 euro. Sommige juristen rekenen een vast tarief, anderen werken met een uurtarief tussen de 120 en 200 euro.

De investering is het waard: het voorkomt straks ruzie en onduidelijkheid. Een goed samenlevingscontract dekt de volgende zaken:

  • Financiële regelingen: Wie betaalt de huur of hypotheek? Wordt er samen gespaard? Hoe lossen we schulden af?
  • Huisvesting: Wat gebeurt er met het huis bij een break-up? Verkopen en delen, of blijft één partner er wonen en betaalt huur?
  • Kinderen: Wie draagt de kosten voor opvoeding, kleding en school? Hoe regelen we de zorg?
  • Dagelijkse zaken: Wie bepaalt over de inrichting? Hoe plannen we vakanties?

Wat is een meerkeuzetestament?

Een meerkeuzetestament in combinatie met je samenlevingscontract is een slimme variant op het standaard testament. Bij een gewoon testament wordt de erfenis meestal gelijk verdeeld onder de erfgenamen.

Dat is lang niet altijd eerlijk of praktisch. Een meerkeuzetestament geeft je de vrijheid om de erfenis op maat te verdelen. Je kunt bijvoorbeeld een kind dat een eigen bedrijf start, meer nalaten dan een kind dat financieel afhankelijk is.

Of je kunt specifieke wensen doorgeven die passen bij jouw situatie. De kosten voor een meerkeuzetestament hangen af van de complexiteit.

Een eenvoudig testament begint rond de 400 tot 600 euro. Gaat het om een groot vermogen, buitenlandse bezittingen of speciale clausules?

Testamentaire bekwaamheid

Dan betaal je al snel meer, tot 800 euro of hoger. Ook hier geldt: de waarde van een goed opgesteld testament overstijgt de kosten ruimschoots, omdat het misverstanden en conflicten na overlijden voorkomt. Om een testament op te stellen, moet je wettelijk bekwaam zijn. Dat betekent dat je op het moment van ondertekenen begrijpt wat je doet en wat de gevolgen zijn.

Een notaris controleert dit altijd. Zo weet je zeker dat je wensen juridisch waterdicht zijn.

Hoe vullen ze elkaar aan?

Het samenlevingscontract en het meerkeuzetestament zijn als twee handen op één buik. Het contract regelt je leven nu, het testament regelt je nalatenschap straks.

Ze versterken elkaar op cruciale momenten. Stel: Jan en Marie wonen samen zonder te trouwen. Ze hebben een samenlevingscontract waarin staat dat het huis verkocht wordt en de opbrengst eerlijk wordt gedeeld.

  • Contract beschermt tijdens het leven: Het zorgt voor duidelijkheid over financiën en woning. Geen verrassingen als de relatie strandt.
  • Testament regelt na de dood: Het geeft je de touwtjes in handen over wie er erft en hoeveel.
  • Perfecte integratie: Stem beide documenten op elkaar af. Staat in het contract dat de woning verkocht wordt? Bevestig dat dan in het testament. Zo voorkom je dat nabestaanden in de knel komen.
  • Partner bescherming: Zelfs als je partner niet in het testament staat, kan het samenlevingscontract recht geven op een vergoeding voor bijdrage aan de huishouding of opvoeding.

Een praktijkvoorbeeld

Jan heeft een dochter uit een eerdere relatie en een zoon met Marie.

In zijn meerkeuzetestament geeft hij zijn dochter een groter deel van de erfenis, omdat zij financieel kwetsbaarder is. Door de combinatie van contract en testament wordt Jans wens gerespecteerd, terwijl Marie toch haar deel krijgt uit de woning. Iedereen blij, geen ruzie.

Belangrijke overwegingen voor jezelf

Als je aan de slag gaat met deze documenten, houd dan rekening met deze tips:

  • Zoek juridisch advies: Ga naar een notaris of advocaat. Zij weten precies wat er in jouw situatie nodig is.
  • Wees duidelijk: Gebruik geen vage taal. Hoe specifieker, hoe beter.
  • Update regelmatig: Pas je contract en testament aan bij grote veranderingen, zoals een geboorte, scheiding of een erfenis.
  • Plan op tijd: Wacht niet tot het te laat is. Begin nu met nadenken over je toekomst.
  • Kies de juiste notaris: Een notaris met expertise in testamenten is goud waard.

De combinatie van een samenlevingscontract en een meerkeuzetestament biedt een stevige basis voor een zorgvuldige toekomst. Het stelt je in staat om je wensen duidelijk te communiceren en financiële problemen te voorkomen. Het is een investering in jezelf en je dierbaren. Dus, wacht niet langer en regel het vandaag nog.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Inhoud samenlevingscontract clausules
Ga naar overzicht →