Samenlevingscontract en emotionele schade: kan je dat juridisch claimen?
Stel je voor: je zit in een relatie, je tekent een samenlevingscontract, en dan loopt het mis. Heel mis. Misschien is er vreemdgegaan, of is er sprake van psychologische mishandeling.
Je voelt je gebroken, boos en verdrietig. De schade is voelbaar, maar zit niet in je portemonnee. De grote vraag is dan: kun je voor die emotionele schade ook geld claimen via een samenlevingscontract?
Het antwoord is ingewikkeld, maar laten we het helder maken. Dit is wat je moet weten.
Wat is een samenlevingscontract eigenlijk?
Een samenlevingscontract is een afspraak tussen twee mensen die samenwonen. Het is niet hetzelfde als trouwen.
Bij een huwelijk ben je automatisch wettelijk beschermd. Bij een samenlevingscontract moet je zelf regelen hoe je het wilt.
Je kunt in zo’n contract van alles vastleggen: wie betaalt wat, wat gebeurt er met de spullen als je uit elkaar gaat, en hoe zit het met pensioen? Maar let op: een samenlevingscontract regelt vooral financiële zaken. Het gaat over geld en spullen.
Emotionele pijn staat niet in een contract. Toch kan die pijn wel juridisch tellen, maar dan op een andere manier.
Emotionele schade: wat is dat eigenlijk?
Emotionele schade, ook wel letselschade of morele schade genoemd, is pijn die je voelt in je hoofd en hart. Denk aan angst, verdriet, depressie of slapeloze nachten door wat er gebeurd is.
Dit soort schade is minder tastbaar dan een gebroken been of een kapotte auto. In Nederland kun je geld claimen voor emotionele schade, maar het is niet makkelijk. Je moet bewijzen dat de ander schuldig is en dat de schade echt is. Bij een samenlevingscontract is dat extra lastig, want je hebt niet dezelfde rechten als een getrouwd stel.
Wanneer kun je emotionele schade claimen?
Je kunt emotionele schade claimen als iemand een onrechtmatige daad pleegt. Dat is een juridische term voor iets doen wat niet mag.
Bijvoorbeeld: mishandeling, stalking of opzettelijke leugens die jou schaden. In een relatie kan dit voorkomen bij ernstige ruzies, bedrog of psychologisch misbruik.
Maar pas op: ruzies horen bij een relatie. Zomaar ruzie maken is niet onrechtmatig. Het moet echt extreem zijn. Denk aan een partner die je systematisch klein maakt, je geld afpakt of je bedreigt.
Het samenlevingscontract zelf geeft je niet direct rechten op emotionele schade. Het is een contract over geld, niet over gevoelens.
De rol van het samenlevingscontract
Toch kan het contract helpen bij een claim. Als je partner zich niet houdt aan de afspraken in het contract, en dat leidt tot schade, kun je misschien wel geld eisen. Stel: je ex-partner weigert het samenlevingscontract te beëindigen en betaalt de huur van jullie gedeelde woning niet, zoals afgesproken.
Je raakt in de financiële problemen en krijgt stress en slapeloze nachten. Dan kun je misschien wel claimen dat de schade veroorzaakt is door het niet nakomen van het contract.
Het is geen emotionele schade claim, maar een schadeclaim gebaseerd op het contract.
Toch telt de emotionele pijn mee bij het bepalen van de hoogte van de schadevergoeding.
Hoe bewijs je emotionele schade?
Bewijzen is het moeilijkste deel. Je kunt niet zeggen: “Ik voel me rot, dus betaal me.” Je moet bewijzen dat de ander schuldig is en dat de schade echt is.
- Een dagboek bijhouden van wat er gebeurt.
- Getuigenverklaringen van vrienden of familie.
- Een verklaring van een psycholoog of therapeut.
- Documenten die laten zien dat het contract niet is nagekomen.
Dit doe je door: Zonder bewijs heeft een rechter weinig aan je verhaal.
Hoe specifieker en duidelijker je bent, hoe beter.
Wanneer is een rechter jouw vriend?
Rechters zijn niet altijd blij met emotionele schadeclaims. Vooral bij samenlevingscontracten kunnen ze terughoudend zijn.
Ze willen voorkomen dat iedere relatiebreuk uitmondt in een rechtszaak. Toch zijn er gevallen waarin een rechter wel toekent. Denk aan zaken waarbij er sprake is van ernstig wangedrag.
Bijvoorbeeld: je partner mishandelt je, of gebruikt je geld zonder dat je het weet.
Als er bewijs is, kan een rechter een schadevergoeding toekennen. De hoogte hangt af van de ernst van de schade en de bewijzen. Let op: de kosten van een rechtszaak kunnen hoog oplopen. Soms is een schadevergoeding lager dan de kosten van de zaak. Weeg dit goed af.
Alternatieven voor een rechtszaak
Een rechtszaak is niet de enige optie. Soms is het opstellen van een samenlevingscontract en mediation een betere keuze.
Bij mediation praat je met hulp van een neutrale derde. Dit kan helpen om tot een oplossing te komen zonder dat een rechter beslist.
Het is vaak goedkoper en minder stressvol. Ook kun je proberen om buiten de rechtszaal om een schikking te treffen. Spreek af dat je ex-partner een bedrag betaalt in ruil voor het oplossen van de kwestie. Zorg wel dat je dit schriftelijk vastlegt.
Praktische tips voor een claim
Wil je een claim indienen? Volg deze stappen:
- Zoek juridisch advies. Een advocaat kan je vertellen of je kans maakt.
- Verzamel bewijs. Alles wat je kunt vinden, helpt.
- Blijf rustig. Emoties zijn begrijpelijk, maar een rechtszaak draait om feiten.
- Bekijk je samenlevingscontract nog eens. Staat er iets in over geschillen?
Conclusie
Een samenlevingscontract beschermt je vooral financieel, niet emotioneel. Bij een breuk is het bovendien cruciaal om te weten wie in de woning mag blijven wonen. Toch kun je voor emotionele schade claimen als er sprake is van een onrechtmatige daad.
Het is moeilijk en hangt af van de situatie. Verzamel bewijs, zoek advies en weeg je opties af.
Soms is een rechtszaak de weg, soms is mediation beter. Wat je ook doet, zorg dat je jezelf beschermt en goed voor jezelf zorgt. Je verdient rust en rechtvaardigheid.