Silo 6: Samenlevingscontract beëindigen of wijzigen (152-181) — 30 articles

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Inhoud samenlevingscontract clausules · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Stel je voor: je zit in een lastige situatie. Misschien ga je uit elkaar, of verandert je leven drastisch.

Dan is het goed om te weten hoe de vork in de steel zit.

In de wereld van juridische regels, en dan specifiek het Nederlandse recht, is er iets wat 'Silo 6' heet. Dit gaat over artikel 152 tot en met 181 van het Burgerlijk Wetboek. Dit is het deel dat gaat over het beëindigen of wijzigen van een samenlevingscontract. Wij duiken erin, zonder ingewikkelde taal, zodat jij precies weet wat er speelt.

Wat is een samenlevingscontract eigenlijk?

Een samenlevingscontract is een afspraak tussen twee mensen die samenwonen. Het is niet hetzelfde als trouwen, maar het is wel serieus.

In dit contract leggen jullie vast hoe het geregeld is als jullie uit elkaar gaan. Denk aan spullen, geld en de woning. De artikelen 152 tot en met 181 in Silo 6 leggen de basis voor hoe je dit contract kunt aanpassen of stopzetten. Het is de handleiding voor wanneer de liefde over is of de situatie verandert.

Hoe beëindig je een samenlevingscontract?

Het beëindigen van een samenlevingscontract is niet zo ingewikkeld als het klinkt. Je kunt dit op drie manieren doen.

Ten eerste door wederzijds goedvinden. Dat betekent dat jullie beide zeggen: "Dit is het, we stoppen ermee". Je maakt een einde aan het contract door het op te zeggen.

Dit kan op elk moment, tenzij jullie iets anders hebben afgesproken. De tweede manier is door eenzijdige opzegging.

Dit kan alleen als er in het contract staat dat dit mag. Staat dit er niet in? Dan moet je het samen doen.

De derde manier is automatisch. Dit gebeurt als je gaat trouwen of een geregistend partnerschap aangaat.

De wettelijke basis: Artikelen 152 tot 181

Dan vervalt het samenlevingscontract automatisch, omdat er een nieuwe, sterkere rechtsvorm is.

Deze artikelen zijn de ruggengraat van Silo 6. Ze beschrijven precies wat er gebeurt als je het contract beëindigt. Zo staat in artikel 152 dat je het contract kunt opzeggen. Maar het is belangrijk om te weten dat je rekening moet houden met de belangen van beide partijen.

Het is niet zo dat je zomaar alles kunt doen wat je wilt. De wet beschermt beide kanten.

Artikel 181 gaat over de gevolgen van de beëindiging. Dit is het deel waar veel mensen over struikelen. Het gaat over wie wat krijgt.

Wie blijft in de woning? Wie betaalt de schulden?

Wie krijgt de spullen? De wet geeft hier richtlijnen voor, maar het is slim om dit goed vast te leggen in het contract zelf. Zo voorkom je ruzie later.

Wijzigen van het contract: hoe werkt dat?

Soms verandert er iets in je leven waardoor het contract niet meer past.

Misschien krijg je een nieuwe baan, een kind of een huis. Dan wil je het contract wijzigen.

Dit kan alleen als jullie het beide eens zijn. Je kunt niet zomaar een artikel aanpassen zonder dat de ander het daarmee eens is. Dat is logisch, want het is een overeenkomst tussen twee mensen. Het wijzigen van het contract kan schriftelijk.

Jullie maken een nieuw document waarin staat wat er anders is. Dit document onderteken je allebei.

Het is verstandig om dit te laten controleren door een notaris. Een notaris is een onafhankelijke deskundige die ervoor zorgt dat het juridisch klopt. Zo voorkom je problemen later.

Wil je je samenlevingscontract wijzigen of beëindigen? Hier zijn een paar tips die je helpen.

Praktische tips voor wijzigen en beëindigen

Ten eerste: communiceer duidelijk. Praat met elkaar over wat je wilt.

Zo voorkom je misverstanden. Ten tweede: schrijf het op. Mondelinge afspraken zijn vaak niet genoeg in de rechtszaal.

Zorg dat alles op papier staat. Ten derde: vraag hulp.

Een mediator kan helpen als jullie er samen niet uitkomen. Een mediator is een neutrale persoon die bemiddelt.

Dit is vaak goedkoper en sneller dan een rechtszaak. Ten slotte: denk aan de toekomst.

Zorg dat je contract aansluit bij je nieuwe situatie. Zo voorkom je dat je over een jaar weer alles moet aanpassen.

Wat gebeurt er met de woning?

Een van de grootste vragen bij een samenlevingscontract is: wat gebeurt er met de woning? Dit hangt af van hoe het contract is opgesteld.

In de artikelen 152-181 staat dat de woning vaak als gezamenlijk eigendom wordt gezien. Maar dat hoeft niet. Het kan ook dat één persoon de woning huurt of koopt.

Als je uit elkaar gaat, moet je beslissen wie in de woning blijft.

Als je het samen niet eens bent, kan de rechter beslissen. De rechter kijkt naar de belangen van beide partijen. Bijvoorbeeld: wie heeft de woning nodig voor de kinderen?

Wie kan de hypotheek betalen? Het is belangrijk om dit goed te regelen, zodat je niet op straat staat.

Financiële gevolgen: wat moet je weten?

Als je een samenlevingscontract beëindigt, zijn er financiële gevolgen. Denk aan de kosten voor de woning, de spullen en eventuele schulden.

In de artikelen 152-181 staan regels over hoe dit geregeld is. Zo is er vaak sprake van een verrekening.

Dit betekent dat je elkaar geld geeft om zaken eerlijk te verdelen. Let op: dit is niet hetzelfde als alimentatie. Bij een samenlevingscontract heb je geen wettelijke alimentatieplicht, tenzij dit in het contract staat.

Dit is een groot verschil met trouwen. Zorg dus dat je weet wat er in je contract staat over geld. Zo voorkom je vervelende verrassingen.

Waarom is Silo 6 belangrijk?

Het opstellen van een notarieel samenlevingscontract is belangrijk omdat het de basis vormt voor de rechten en plichten van samenwoners. Zonder deze regels zou het een chaos zijn.

Iedereen zou zijn eigen regels kunnen bedenken. De wettelijke bepalingen uit artikelen 152 tot en met 181 zorgen voor duidelijkheid en eerlijkheid.

Ze beschermen beide partijen en geven richtlijnen voor een goede afhandeling. Deze regels zijn vooral handig in moeilijke tijden. Als je uit elkaar gaat, is het fijn om te weten dat er een wet is die je helpt.

Je hoeft niet alles zelf uit te zoeken. De wet geeft je een houvast. Dit maakt het proces minder stressvol.

Conclusie: wat moet je onthouden?

Wil je je samenlevingscontract beëindigen of wijzigen? Onthoud dit: het kan op verschillende manieren, maar altijd met respect voor elkaar.

De artikelen 152 tot en met 181 in Silo 6 geven je de tools om dit goed te regelen. Of je nu kiest voor beëindiging of wijziging, zorg dat je weet wat je doet. Praktisch gezien: praat met elkaar, schrijf het op en lees meer over je samenlevingscontract en erfrecht als dat nodig is.

Denk aan de woning, de financiën en de toekomst. Zo kom je er sterker uit.

En vergeet niet: een samenlevingscontract is een hulpmiddel, geen straf. Het helpt je om je leven op orde te brengen, zelfs als dingen veranderen.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Inhoud samenlevingscontract clausules
Ga naar overzicht →