Hoe koop je samen een huis zonder getrouwd te zijn?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Inhoud samenlevingscontract clausules · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Stel je voor: je hebt een geweldige partner, een leuke relatie, en jullie willen samen een huis kopen. Maar trouwen? Dat ziet er voor jullie niet meteen in.

Dat is heel normaal tegenwoordig. Steeds meer stellen kiezen ervoor om samen een huis te kopen zonder getrouwd te zijn. Het scheelt je een hoop gedoe met de gemeente, maar het vraagt wel om een goede voorbereiding.

Zonder huwelijk ben je namelijk niet automatisch wettelijk beschermd. In dit artikel lees je precies hoe je dat aanpakt, welke valkuilen er zijn en hoe je zorgt dat jullie investering veilig is.

Waarom zou je kiezen voor samenwonen zonder huwelijk?

Veel mensen denken dat trouwen de enige manier is om samen een huis te bezitten, maar dat is gelukkig niet waar. Je kunt prima samen een huis kopen als ongetrouwd stel. De belangrijkste reden? Vrijheid.

Je bent juridisch en financieel minder aan elkaar vastgelegd dan bij een huwelijk. Toch is het slim om je goed in te lezen, want zonder huwelijk heb je geen automatische wettelijke verdeling. Dat betekent dat je zelf regels moet opstellen om te voorkomen dat je in de problemen komt bij een break-up of overlijden.

De juridische basis: wie is eigenaar?

Als je een huis koopt zonder getrouwd te zijn, is de basis simpel: wie op de koopakte staat, is eigenaar.

Meestal staan beide partners op de akte, maar dat hoeft niet per se. Zonder huwelijk is er geen automatische verdeling van het vermogen.

Dit klinkt misschien ingewikkeld, maar het betekent vooral dat je zelf moet vastleggen wat van wie is. Een veelgemaakte fout is het vergeten van een testament. Zonder testament erf je namelijk niet automatisch van je partner. In Nederland erf je als ongetrouwd stel niets van elkaar, tenzij je een testament hebt.

Dat kan leiden tot vervelende situaties als er iemand overlijdt. Een testament opstellen bij de notaris is dus essentieel.

De kosten hiervoor liggen vaak tussen de €500 en €800, afhankelijk van de complexiteit.

Manieren om samen een huis te kopen

Er zijn verschillende manieren om samen een huis te kopen zonder getrouwd te zijn.

1. Samen kopen in gelijke delen (50/50)

De keuze hangt af van jullie situatie, hoeveel geld ieder inlegt en hoeveel risico je wilt lopen. Hieronder de meest gangbare opties.

Dit is de meest eenvoudige vorm. Jullie kopen de woning samen en staan beide voor de helft op de akte. Dit betekent dat jullie beiden recht hebben op de helft van de woningwaarde. Als je uit elkaar gaat, wordt de woning verkocht en wordt de opbrengst verdeeld.

2. Eigendom splitsen op basis van inleg

Let wel op: dit werkt alleen als jullie beide evenveel hebben ingelegd.

Als één partner meer eigen geld heeft ingelegd, is het slim om dit vast te leggen in een samenlevingscontract. Als jullie niet evenveel inleggen, is een gelijke verdeling niet eerlijk. Je kunt de eigendomsverhouding dan aanpassen.

3. Een samenlevingscontract opstellen

Stel: jij legt €40.000 in en je partner €10.000. Als je wilt weten wie eigenaar is bij ongelijke inleg, kun je afspreken dat je 80% van de woning bezit en je partner 20%.

Dit leg je vast in een notariële akte. Dit voorkomt discussies later.

  • Hoeveel betaalt iedereen aan de hypotheek?
  • Wie betaalt de verbouwing?
  • Wat gebeurt er als jullie uit elkaar gaan?
  • Wie mag er blijven wonen?

De notaris kan je hierbij helpen en de kosten hiervoor zijn meestal onderdeel van de normale notariskosten voor de aankoop. Een samenlevingscontract is eigenlijk een must voor ongetrouwde stellen die een huis kopen. Vraag je je af of je een huis kunt kopen zonder notaris? Het is een juridisch document waarin jullie afspraken vastleggen over de woning, de hypotheek en de kosten. Denk aan:

Een goed opgesteld contract voorkomt ruzie en juridische gevechten. De kosten voor een samenlevingscontract liggen vaak tussen de €500 en €1.000, afhankelijk van de notaris en de complexiteit.

De hypotheek: hoe werkt dat zonder huwelijk?

De hypotheek is een groot onderdeel van de aankoop. Zonder huwelijk is de bank extra alert.

De maximale hypotheek berekenen

Ze kijken naar de financiële situatie van beide partners, want als één van jullie de hypotheek niet kan betalen, is de ander aansprakelijk. De maximale hypotheek hangt af van jullie gezamenlijke inkomen.

In 2024 mag je in principe 100% van de woningwaarde lenen, mits je inkomen hoog genoeg is. De rente voor een hypotheek ligt momenteel rond de 3% tot 4% voor een annuïteitenhypotheek. De bank zal beide inkomens meenemen in de berekening. Als één van jullie een tijdelijk contract heeft, kan dit invloed hebben op de hoogte van de hypotheek.

Wie is aansprakelijk?

Het is verstandig om vooraf een hypotheekofferte aan te vragen bij een onafhankelijke adviseur.

Bij een ongetrouwd stel is het belangrijk om te weten hoe de aansprakelijkheid is geregeld. Standaard zijn beide partners hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheek. Dat betekent dat de bank bij beide partners het volledige bedrag kan opeisen. Als je dit wilt voorkomen, kun je kiezen voor een beperkte hoofdelijke aansprakelijkheid, maar dat is vaak moeilijker te regelen bij de bank.

De kosten van een huis kopen zonder trouwen

Naast de aankoopprijs zijn er extra kosten waar je rekening mee moet houden. Deze kosten zijn hetzelfde als bij een getrouwd stel, maar het is belangrijk om ze op een rij te hebben.

  • Overdrachtsbelasting: Sinds 2024 is de overdrachtsbelasting voor bestaande koopwoningen 2% van de aankoopprijs. Voor starters onder de 35 jaar is deze belasting vaak verlaagd of nihil voor woningen tot €510.000.
  • Notariskosten: De notaris rekent kosten voor de leveringsakte en de hypotheekakte. Dit kost ongeveer 1% tot 1,5% van de aankoopprijs, inclusief btw.
  • Makelaarskosten: Als je een aankoopmakelaar inschakelt, betaal je daar vaak een percentage van de aankoopprijs voor, meestal rond de 1%.
  • Adviseurkosten: Een hypotheekadviseur kost gemiddeld €2.000 tot €3.000, maar dit kan verschillen.

Verdeel deze kosten duidelijk in het samenlevingscontract. Wie betaalt wat? Leg het vast, want zonder afspraken ontstaan er snel conflicten.

Wat gebeurt er als jullie uit elkaar gaan?

Dit is de vraag die veel stellen liever niet stellen, maar wel essentieel is. Zonder huwelijk is er geen automatische verdeling van de woning.

  • De woning wordt verkocht en de opbrengst wordt verdeeld volgens de eigendomsverhouding.
  • Eén partner neemt de woning over en betaalt de ander uit.
  • Er wordt een mediation-traject gestart om tot een oplossing te komen.

In het samenlevingscontract moet je vastleggen wat er gebeurt met de woning bij een break-up. Opties zijn:

Zonder afspraken kan dit uitmonden in een juridisch gevecht. Een mediator kan helpen om tot een eerlijke verdeling te komen, maar voorkomen is beter dan genezen.

Belastingen: hoe zit het met de fiscus?

Belastingen zijn een belangrijk onderdeel van het kopen van een huis. Zonder huwelijk zijn er een paar zaken om rekening mee te houden.

Je betaalt inkomstenbelasting over de eigenwoningreserve. Als je een woning verkoopt en overwaarde hebt, mag je deze overwaarde vaak onbelast gebruiken voor een nieuwe woning.

Dit geldt ook voor ongetrouwde stellen. Daarnaast is er de eigenaarslasten, zoals onroerendezaakbelasting (OZB). Deze belasting betaal je als eigenaar van de woning.

De hoogte hangt af van de WOZ-waarde van de woning. Een tip: laat je adviseren door een belastingadviseur. De fiscale regels kunnen complex zijn, vooral als je samen een huis koopt zonder huwelijk.

Stappenplan: zo pak je het aan

Wil je samen een huis kopen zonder getrouwd te zijn? Volg dan dit stappenplan: Met deze stappen ben je goed beschermd en weet je zeker dat jullie samen een huis kunnen kopen zonder onnodige risico’s.

  1. Bespreek jullie wensen: Wat willen jullie qua woning, budget en toekomst?
  2. Maak een financiële planning: Bereken jullie maximale hypotheek en spaardoelen.
  3. Zoek een woning: Schakel een makelaar in of ga zelf op zoek.
  4. Regel de hypotheek: Vraag een hypotheekofferte aan bij een adviseur.
  5. Stel een samenlevingscontract op: Ga naar de notaris en leg alle afspraken vast.
  6. Verzorg de testamenten: Zorg dat je partner erft bij overlijden.
  7. Teken de koopakte: Zodra alles rond is, teken je bij de notaris.

Conclusie

Samen een huis kopen zonder getrouwd te zijn is prima mogelijk, maar het vraagt om een goede voorbereiding.

Zonder huwelijk ben je zelf verantwoordelijk voor het regelen van juridische en financiële zaken. Een samenlevingscontract en een koopwoning regelen is essentieel om problemen te voorkomen. Daarnaast is het belangrijk om de hypotheek en kosten duidelijk te verdelen. Met de juiste stappen en advies van een notaris of adviseur, kun je veilig en zorgeloos samenwonen in jullie droomhuis.

Dus, waar wacht je nog op? Ga aan de slag en maak je droom waar!

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Inhoud samenlevingscontract clausules
Ga naar overzicht →