Wat zijn de meest vergeten clausules in een samenlevingscontract?
Je kent het wel: je bent smoorverliefd, je trekt samen en je denkt dat de liefde alles overwint. Een samenlevingscontract lijkt dan soms een beetje saai of zelfs overbodig.
Toch is het je beste verzekering tegen juridische drama’s. Veel mensen denken dat zo’n contract alleen gaat over wie de hypotheek betaalt, maar de werkelijkheid is veel grijzer.
Er zijn clausules die steevast vergeten worden, tot grote schrik van stellen als ze ooit uit elkaar gaan of als er iets vervelends gebeurt. Laten we eens kijken naar de meest vergeten pareltjes in een samenlevingscontract.
1. De babyspullen en de erfenis
Stel, jullie krijgen een kind. Op dat moment verandert er juridisch van alles, maar in een standaard samenlevingscontract staat hier vaak niets over.
Veel mensen vergeten de clausule over de voogdij. Wie regelt de zaken als jullie beide iets overkomt?
Het is niet romantisch om hierover na te denken, maar het is cruciaal dat je vastlegt wie de zorg voor jullie kinderen op zich neemt. Een andere valkuil is de erfenis. Als je samenwoont, ben je niet automatisch elkaars erfgenaam.
Zonder testament of een goede clausule in je samenlevingscontract, gaat je spullen naar je bloedverwanten, niet naar je partner. Veel vergeten dat ze expliciet moeten vastleggen dat ze elkaars erfgenaam willen zijn, of in ieder geval een deel van de inboedel willen toekennen. Dit voorkomt dat je opeens de bankrekening van je overleden partner niet mag gebruiken terwijl de rekening wel gewoon doorloopt.
2. De hond, de kat en de goudvis
Huisdieren zijn familie, maar in de ogen van de wet zijn het roerende zaken. Veel stellen vergeten een clausule op te nemen over wie het dier krijgt bij een breuk. Is het een cadeau geweest?
Wie betaalt de dierenarts? In een emotionele scheiding kunnen huisdieren een enorm strijdpunt worden.
Door vooraf vast te leggen dat het dier bijvoorbeeld bij de persoon blijft die het meest voor het dier zorgt, voorkom je een hoop gedoe. Denk ook aan de aanschafwaarde.
Als jij de hond kocht en je partner betaalde de voeding, wie is dan de eigenaar? Een simpele clausule dat het dier eigendom is van degene die het heeft aangeschaft, of dat jullie het gezamenlijk bezitten, scheelt later veel discussie.
3. De verbouwing en de verbeteringen
Jullie kopen een huis en je partner verbouwt de zolder terwijl jij de tuin aanpakt.
In een samenlevingscontract staat vaak alleen wie de hypotheek betaalt, maar niet wat er gebeurt met de waardevermeerdering van het huis door jullie eigen werk. Als jij 10.000 euro investeert in een nieuwe keuken en jullie gaan uit elkaar, wil je dat terugzien. Een goede clausule legt vast hoe jullie de investeringen verdelen. Gaat het om een verdeling van 50/50 of houd je rekening met wat ieder heeft ingebracht?
Zonder deze afspraken loop je het risico dat je investering in rook opgaat bij een scheiding. Het is verstandig om te werken met een ‘verrekening van investeringen’ clausule.
4. De tijdelijke relatie of de scharrel
Ja, het klinkt gek, maar ook als je net begint met samenwonen is het slim om na te denken over een ‘einddatum’ of een beëindigingsclausule. Het klinkt onromantisch, maar soms is het handig om vast te leggen wat er gebeurt als de liefde over is voordat de officiële papieren getekend zijn.
Vooral als er al sprake is van een gedeelde huur of koop, is het fijn om te weten hoe je uit elkaar kunt zonder direct in een juridisch moeras te belanden.
Je hoeft geen einddatum te plakken op de liefde, maar wel op de financiële afspraken.
5. De zorg en mantelzorg
We worden allemaal ouder. Als je samenwoont, is de kans groot dat je elkaar verzorgt als een van jullie ziek wordt.
Veel vergeten dat dit juridisch gezien niet automatisch geregeld is. Wie betaalt de extra kosten voor zorg? Wie bepaalt de medische behandelingen? Er bestaat zoiets als de ‘zorgclausule’ of een afspraak over mantelzorg.
Als je partner ernstig ziek wordt, ben je niet automatisch zijn of haar wettelijke vertegenwoordiger. Door dit vast te leggen, voorkom je dat je buitengesloten wordt bij medische beslissingen.
6. De auto en de lease
Wie rijdt er in de auto? Is het een leaseauto van de zaak of privé gekocht? In een samenlevingscontract staat vaak alleen wie de brandstofkosten betaalt, maar niet wie de auto krijgt bij een scheiding.
Als de auto op naam van één partner staat, is het duidelijk, maar als hij gezamenlijk is aangeschaft, wordt het vaak onduidelijk.
Let op de fiscale kant. Als je samenwoont en de auto op naam van één persoon staat, maar de ander rijdt er meer in, kan dat gevolgen hebben voor de bijtelling. Een clausule over het gebruik en de verdeling van het autokapitaal is vaak vergeten, maar essentieel voor mensen met een leaseauto.
7. De privé-schulden
Dit is een heet hangijzer. Veel mensen denken dat samenwonen betekent dat je elkaars schulden deelt.
Dat is niet zo, tenzij je het expliciet afspreekt. Toch zijn er veel vergeten clausules over privé-schulden. Stel, je hebt een studieschuld of een schuld bij de belastingdienst.
Als je samenwoont, mag de schuldeiser niet zomaar aankloppen bij je partner, mits er geen sprake is van een gezamenlijke rekening of borgstelling.
Toch is het slim om op te schrijven dat elke partner zijn eigen schulden draagt. Dit voorkomt discussies over wie wat moet betalen als deurwaarders langskomen. Een heldere clausule over ‘eigen schulden’ geeft rust.
8. De emotionele waarde versus de marktwaarde
Spullen zijn vaak meer waard in emotie dan in geld. Een schilderij van je grootmoeder of een verzameling vinyl is misschien maar een paar tientjes waard, maar emotioneel onbetaalbaar.
In een standaardcontract worden spullen vaak 50/50 verdeeld, wat betekent dat je moet onderhandelen over die emotionele items.
Je kunt een clausule opnemen dat je elk jaar een lijst maakt van spullen die emotionele waarde hebben en dat die automatisch toekomen aan de persoon die ze heeft meegebracht. Dit voorkomt ruzie over de oude fotolijst of de gitaar van je vader.
9. De tijdelijke huur en de opzegtermijn
Veel stellen kiezen voor een tijdelijk huurcontract omdat ze net beginnen. Als je uit elkaar gaat, is het vaak onduidelijk wie het contract mag overnemen.
In een samenlevingscontract kun je vastleggen wie het huurcontract krijgt als de relatie strandt. Dit voorkomt dat je opeens op straat staat omdat de verhuurder (zoals een woningbouwvereniging) het contract beëindigt. Een opzegtermijn voor de relatie is misschien niet romantisch, maar een opzegtermijn voor de financiële zaken wel handig. Spreek af dat je minimaal drie maanden de tijd hebt om een nieuwe woning te zoeken voordat de financiële verplichtingen stoppen.
10. De spaarrekening en de buffer
Veel stellen openen een gezamenlijke spaarrekening voor een huis of een auto, maar vergeten afspraken te maken over wat er met het spaargeld gebeurt bij een breuk.
Stel, jij spaarde 20.000 euro en je partner 5.000 euro. Wie krijgt wat? Zonder clausule gaat het vaak 50/50, wat voor de een oneerlijk kan zijn. Een clausule die de inleg volgt (pro rata) of een vast percentage, voorkomt teleurstellingen. Denk ook aan de buffer voor onverwachte kosten. Wie betaalt de wasmachine als die kapotgaat tijdens de scheiding?
Conclusie
Een samenlevingscontract is meer dan een formaliteit; het is een stukje maatwerk dat jullie toekomst veiligstelt. De meest vergeten clausules gaan vaak over de dingen waar we liever niet aan willen denken: ziekte, scheiding en dood.
Maar juist die onderwerpen verdienen aandacht. Door nu even door te bijten en deze punten te bespreken, voorkom je later juridische en emotionele ellende.
Neem de tijd, schakel een notaris in en zorg dat je contract past bij jullie situatie. Het is een investering in rust, zodat je kunt genieten van de liefde zonder je zorgen te maken over de administratieve rompslomp. En onthoud: een goede afspraak is beter dan een slechte vriendschap, zeker als je duurdere bezittingen zoals een auto goed wilt vastleggen.