Wat zijn de meest vergeten clausules in een samenlevingscontract?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Inhoud samenlevingscontract clausules · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Samenwonen is spannend. Je trekt samen, deelt de sleutels en misschien zelfs de Netflix-account. Maar naast de romantiek is er iets minder sexy’s nodig: een samenlevingscontract.

Veel stellen denken dat het wel losloopt, totdat de relatie op de klippen loopt en er ruzie ontstaat over de inboedel, de hypotheek of de hond.

Een samenlevingscontract is je stille held. Het zorgt voor duidelijkheid, maar alleen als je de juiste afspraken maakt.

De meeste mensen hebben de basis wel op orde, maar vergeten de écht cruciale details. In dit artikel duiken we in de meest vergeten clausules die je relatie (en je portemonnee) kunnen redden.

Waarom de basis niet genoeg is

Een samenlevingscontract is meer dan een formaliteit. Het is een afspraak tussen twee mensen die samenwonen zonder getrouwd te zijn.

In Nederland is er geen wettelijk kader voor samenwonen zoals bij een huwelijk. Dat betekent dat je zelf alles moet regelen.

Denk aan de woning, geldzaken en wat er gebeurt als de liefde over is. Zonder goede afspraken loop je risico’s. Je wilt geen dure rechtszaken voorkomen door dingen nu goed te regelen. Laten we eens kijken naar de clausules die vaak over het hoofd worden gezien, maar die je echt niet wilt missen.

De meest vergeten clausules in je contract

Veel stellen richten zich op de grote dingen, zoals de woning. Maar de kleine lettertjes zijn vaak degenen die voor problemen zorgen.

1. De uitstapclausule: Wie krijgt de woning?

Hier zijn de clausules die je echt moet checken. Deze clausule is goud waard.

Stel: jullie kopen een huis, maar de relatie loopt spaak. Wat dan? De wet bepaalt vaak dat de partner die de woning op zijn naam heeft staan, de woning houdt. Dat is lang niet altijd eerlijk. Een uitstapclausule regelt precies hoe de woning wordt verdeeld als de samenleving eindigt.

2. Financiële transparantie: Open kaart over geld

Zonder deze clausule loop je het risico dat je partner de woning overneemt en jij met lege handen staat.

Een goede clausule bepaalt dat de woning wordt verkocht en de opbrengst eerlijk wordt verdeeld, na aftrek van kosten zoals hypotheek en belastingen. Denk aan een afspraak als: “Bij beëindiging van de samenleving wordt de woning direct verkocht. De opbrengst, na aftrek van de onroerendgoedbelasting en notariskosten, wordt in gelijke delen verdeeld.”

3. Huishoudelijke taken: Wie doet de afwas?

Geld blijft een taboe, maar het is de nummer één reden voor ruzie. Een financiële transparantieclausule verplicht beide partners om open te zijn over inkomsten, uitgaven, schulden en spaargelden.

Zonder deze clausule loop je het risico dat je partner verborgen schulden heeft, zoals creditcardschulden of een lening die je niet kent.

4. Pensioenrechten: Wie krijgt wat later?

Een concrete afspraak kan zijn: “Beide partners delen maandelijks een overzicht van hun financiën. Er vindt jaarlijks een financiële inventarisatie plaats.” Dit voorkomt dat je later voor verrassingen komt te staan. Het helpt ook om afspraken te maken over een gezamenlijke rekening of individuele rekeningen met een vast bedrag dat elke maand wordt overgemaakt.

“Wie doet wat?” klinkt simpel, maar in de praktijk leidt het tot frustratie. Een huishoudelijke taakclausule specificeert wie verantwoordelijk is voor welke taken.

5. Zorgtaken: Wie zorgt voor wie?

Denk aan schoonmaken, koken, wassen, boodschappen doen en tuinonderhoud. Een voorbeeld: “Partner A is verantwoordelijk voor het schoonmaken van de badkamer twee keer per maand.

Partner B doet de keuken wekelijks. Beiden doen boodschappen.” Dit soort concrete afspraken voorkomt dat je later ruzie maakt over wie de was heeft opgehangen.

6. Verdeling van andere activa: Beleggingen en sparen

Een pensioenclausule is vaak vergeten, maar cruciaal. Tijdens een samenleving bouwen partners soms pensioenrechten op. Wat gebeurt er daarmee als de relatie eindigt? Omdat er nog meer belangrijke clausules in een samenlevingscontract over het hoofd worden gezien, is juridisch advies verstandig; de wetgeving is immers complex.

Een voorbeeld: “De pensioenrechten die door Partner A tijdens de samenleving zijn opgebouwd, worden in gelijke delen verdeeld, na aftrek van eventuele uitkeringen die Partner A al ontvangt.” Dit zorgt ervoor dat beide partners eerlijk worden behandeld, ook op de lange termijn.

Als een van de partners zorgtaken uitvoert voor een ouder, kind of ander familielid, moet dit geregeld worden. Een zorgclausule specificeert wie verantwoordelijk is voor welke taken en hoe de kosten worden gedragen. Een voorbeeld: “Partner A is verantwoordelijk voor de verzorging van Partner B’s ouders.

De kosten worden in gelijke delen gedragen. Als Partner A de zorg niet kan uitvoeren, neemt Partner B het over.” Dit voorkomt conflicten over zorgtaken, die vaak emotioneel belastend zijn.

7. Conflictbeslechting: Hoe los je ruzie op?

Naast de woning zijn er andere activa, zoals beleggingen, spaargeld en persoonlijke bezittingen.

Een clausule die de verdeling van deze activa regelt, voorkomt misverstanden. Bepaal of de activa in gelijke delen worden verdeeld of volgens een andere formule. Een voorbeeld: “Alle beleggingen en spaargelden die tijdens de samenleving zijn aangelegd, worden in gelijke delen verdeeld.

Persoonlijke bezittingen worden in overleg verdeeld.” Dit zorgt voor een eerlijke verdeling zonder gedoe. Conflicten zijn onvermijdelijk.

Een conflictbeslechtingsclausule specificeert hoe je ze oplost. Kies voor mediation, arbitrage of een geschillencommissie.

8. Beëindigingsclausule: Hoe stop je?

Dit is beter dan wachten tot er een conflict ontstaat en dan naar de rechtbank gaan. Een voorbeeld: “Bij geschillen over dit contract proberen beide partners eerst een oplossing via mediation.

Als dat niet lukt, gaat het naar een geschillencommissie.” Dit bespaart tijd, geld en stress. Deze clausule legt uit hoe de samenleving eindigt. Ken je de vaak over het hoofd geziene afspraken? Hoeveel dagen van tevoren moet je opzeggen? Wat gebeurt er met de huur, nutsvoorzieningen en andere contracten?

Een duidelijke beëindigingsclausule zorgt voor een soepele overgang. Een voorbeeld: “De samenleving kan worden beëindigd door een schriftelijke kennisgeving met een termijn van 30 dagen.

Tijdens deze termijn worden huurcontracten en nutsvoorzieningen samen beëindigd.” Dit voorkomt juridische problemen en chaos.

Professioneel advies is essentieel

Het opstellen van een samenlevingscontract is een serieuze zaak. Welke onderwerpen moet je regelen in een samenlevingscontract? Raadpleeg een notaris of advocaat gespecialiseerd in familie- en vastgoedrecht.

Zij helpen je een contract op te stellen dat past bij je specifieke behoeften. De kosten variëren, maar het is een investering die de moeite waard is om conflicten te voorkomen. Een goed opgesteld samenlevingscontract biedt rust en zekerheid. Door de vergeten clausules in overweging te nemen, leg je een solide basis voor je samenleving en treden jullie de toekomst tegemoet met vertrouwen.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Inhoud samenlevingscontract clausules
Ga naar overzicht →