Samenlevingscontract en verduurzaming: wie krijgt de kosten van zonnepanelen terug?
Stel je voor: je hebt een samenlevingscontract, een fijn huis en net zonnepanelen op het dak. Ze leveren je een mooie besparing op.
Maar dan... gebeurt er iets onverwachts. Jullie gaan uit elkaar. De liefde is voorbij, maar de zonnepanelen zitten nog steeds op het dak. En die kosten?
Die waren behoorlijk hoog. Wie betaalt dat? En wie mag de energie-opbrengst houden?
Dit klinkt als een vervelende gedachte, maar het is superbelangrijk om dit nu al te regelen. Niemand wil later ruzie maken over geld en panelen. Laten we dit helder uitzoeken, zonder ingewikkelde juridische taal.
Waarom zonnepanelen in een samenlevingscontract een hoofdpijndossier kunnen worden
Veel mensen denken bij een samenlevingscontract vooral aan wie de inboedel krijgt of wie in het huis mag blijven wonen. Maar zonnepanelen zijn anders.
Ze zijn niet zomaar een tafel of een stoel die je even kunt verdelen. Ze zijn vastgeschroefd aan een huis en kosten vaak duizenden euro’s. Stel, de investering was €5.000.
Of misschien wel €10.000. Dat is veel geld.
Als jullie uit elkaar gaan, wil de een misschien de panelen houden en de ander wil het geld terug. Of erger: de persoon die in het huis blijft wonen heeft geen geld om de ander uit te kopen. Dan ontstaat er een lastige situatie. Omdat zonnepanelen vaak worden gezien als ‘roerend’ of ‘onroerend’ goed, hangt het af van hoe jullie het hebben geregeld.
De juridische valkuil: is het investering of inboedel?
De belangrijkste vraag is: hoe zien de zonnepanelen de wet? In een samenlevingscontract kun je afspraken maken over bezit.
Meestal is er sprake van een zogenaamd ‘kostenverdeelmodel’ of een ‘verrekenbeding’. Dit betekent simpelweg dat je aan het eind van het jaar of bij een break-up kijkt wie wat heeft betaald en wie wat krijgt. Zonnepanelen zijn vaak een investering voor de lange termijn.
Je betaalt ze in één keer of in termijnen. Zijn ze gekocht vóór het samenlevingscontract?
Dan zijn ze vaak van de persoon die ze heeft betaald. Zijn ze gekocht tijdens het samenlevingscontract? Dan wordt het vaak gezamenlijk bezit, tenzij je iets anders afspreekt.
De rol van de Belastingdienst bij zonnepanelen
Let op: als je ze op de gezamenlijke hypotheek hebt laten financieren, is het vaak onderdeel van het huis. Dat maakt het lastiger om ze zomaar mee te nemen.
De Belastingdienst heeft een speciale regeling voor zonnepanelen: de salderingsregeling. Dit betekent dat je de stroom die je opwekt, mag aftrekken van de stroom die je afneemt.
Je betaalt dus minder energiebelasting. Als jullie uit elkaar gaan, moet je dit melden bij je energieleverancier. Wie mag de salderingskorting houden? Meestal degene die in het huis blijft wonen.
Maar de ander wil misschien een deel van de besparing terug. Dit is een grijs gebied.
De energieleverancier, zoals Essent of Vattenfall, kijkt alleen naar de hoofdcontractant. Dus als jij de hoofdcontractant bent en je partner vertrekt, blijf jij de korting houden. Maar dit voelt voor je ex misschien oneerlijk. Het is dus handig om hier een afspraak over te maken.
Hoe de kosten verdelen na een break-up?
Stel, jullie hebben de panelen samen betaald. Je ex-partner betaalde €2.000 en jij €3.000.
Bij een verhuizing of break-up moet je ze vaak demonteren of verkopen. Wat is de waarde nu? Zonnepanelen verliezen waarde, maar langzaam.
Een gemiddelde zonnepaneel gaat zo’n 25 jaar mee. Na 5 jaar zijn ze misschien nog 70% waard.
- Bepaal de huidige marktwaarde (bijvoorbeeld via een website als ZonnepanelenCheck).
- De persoon die in het huis blijft, neemt de panelen over en betaalt de ander zijn of haar aandeel terug.
- Is er geen geld om uit te kopen? Dan moeten de panelen worden verkocht (soms met verlies) of worden gedemonteerd.
Je kunt ze niet zomaar meenemen naar een nieuwe huurwoning (vaak mag dit niet van de verhuurder). De meest eerlijke oplossing is: Dit voelt hard, maar het is beter dan jarenlang ruzie houden over een maandelijkse energierekening.
Afspraken maken voordat het misgaat: de slimme zet
De beste manier om problemen te voorkomen, is door nu al afspraken te maken. Zet dit op papier in een aanvulling op je samenlevingscontract.
Je hoeft geen duur contract op te stellen; een notaris kan hierbij helpen, of je kunt een eenvoudige privaakovereenkomst opstellen.
Wie betaalt de investering?
Wat moet erin staan? Spreek af dat de persoon die de rekening betaalt, ook eigenaar is. Of dat het een gezamenlijke investering is en je bij een break-up de kosten deelt.
Hoe wordt de opbrengst gedeeld?
De besparing op de energierekening is een voordeel. Als één persoon de hypotheek betaalt en de ander de boodschappen, wie mag dan de energiebesparing houden? Spreek af dat de energiebesparing wordt meegenomen in de totale kostenverdeling. Maak een plan. Bepaal: Als je een huis koopt met zonnepanelen, staan deze vaak in het koopcontract. Check dit goed.
Wat als je uit elkaar gaat?
- Wie blijft in het huis?
- Wie mag de panelen houden?
- Hoe wordt de waarde berekend?
- Wie betaalt de demontagekosten?
Wat als je huurt?
Huurders kiezen steeds vaker voor zonnepanelen, maar dan vaak in de vorm van een huurcontract of een lease. Bij een huurwoning mag je de panelen namelijk niet zomaar demonteren.
Heb je een leasecontract? Dan betaal je maandelijks voor de panelen. Als je uit elkaar gaat, moet je dit contract overzetten of opzeggen.
Dit kan soms moeilijk zijn. Check de voorwaarden van je leverancier, zoals Zonneplan of Sungevity.
Sommige leasecontracten staan toe dat je ze overneemt, anderen eisen dat je ze terugkoopt.
De waarde van zonnepanelen bepalen: hoe werkt dat?
Je bent eruit: de panelen moeten worden verdeeld. Maar wat zijn ze waard?
De waarde hangt af van: Een nieuwe installatie kost tegenwoordig ongeveer €1.200 per paneel (inclusief installatie). Als je panelen 5 jaar oud zijn, is de afschrijving ongeveer 10-15%.
- De leeftijd van de panelen.
- De kwaliteit van het systeem.
- De garantie die nog loopt.
- De huidige energieprijzen.
Je kunt een taxateur inschakelen, maar dat is duur. Vraag offertes op bij installateurs voor een vergelijkbaar systeem.
Zo heb je een indicatie van de huidige waarde.
Conclusie: voorkom ruzie met heldere afspraken
Zonnepanelen zijn een slimme investering, maar bij het opstellen van een samenlevingscontract en verduurzaming kunnen ze een bron van discussie worden.
De gouden tip is: regel het nú. Wacht niet tot de relatie op springen staat. Maak afspraken over:
- Wie betaalt?
- Wie profiteert?
- Wat gebeurt er bij een break-up?
Door hierover open te praten, voorkom je dat een duurzame investering straks een duurzame ruzie wordt. Zonnepanelen leveren je energie op, maar alleen als de afspraken helder zijn, leveren ze je ook rust op.
En dat is wat je wilt: een zorgeloze toekomst, ook als die toekomst misschien zonder elkaar is.
Denk eraan: een goed samenvallend contract is net als zonnepanelen. Het zorgt voor een stabiele basis. En dat is geld waard.