Samenlevingscontract en verdeling van de inboedel bij scheiding

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Samenlevingscontract en je woning** (30 artikelen) · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Een scheiding is nooit leuk. Het is emotioneel, druk en er moet ineens ontzettend veel geregeld worden.

Een van de grootste discussiepunten? De inboedel. Wie neemt de bank?

En wat doen we met die dure designstoel? Een samenlevingscontract kan hierbij een uitkomst bieden, maar wat staat er precies in en hoe regel je de verdeling zonder ruzie te maken? Laten we dit stap voor stap bekijken, zonder ingewikkeld gedoe.

Wat is een Samenlevingscontract Eigenlijk?

Stel je voor: je koopt een huis samen of gaat samenwonen. Op dat moment ontstaat er van alles wat van jullie beide is. Een samenlevingscontract is een officiële afspraak tussen jou en je partner.

Hierin leggen jullie vast hoe jullie de zaken regelen. Denk aan wie wat betaalt, maar ook wat er gebeurt als de relatie overgaat.

Het is niet zo zwaar als een huwelijk, maar wel net zo serieus qua afspraken. Zonder zo’n contract val je vaak onder de wettelijke regels.

Die zijn soms best streng. Een contract geeft jullie de vrijheid om zelf te bepalen hoe jullie zaken verdelen. Het voorkomt dat je later in een discussie belandt over wie wat heeft betaald.

Waarom is dit contract zo belangrijk?

Het is de basis voor een heldere toekomst, ook als die toekomst misschien zonder elkaar is.

Stel je voor dat je uit elkaar gaat. Dan wil je niet eindigen in een juridische strijd over de spullen. Een samenlevingscontract zorgt voor duidelijkheid. Het is een soort handleiding voor jullie relatie.

Als jullie uit elkaar gaan, staat er precies in hoe de boedel wordt verdeeld. Dit scheelt een hoop stress en geld.

Veel mensen denken dat een contract alleen voor rijke mensen is. Dat is een misvatting.

Ook voor een simpel huishouden met een bank, een auto en wat meubels is het handig. Het voorkomt misverstanden. Bijvoorbeeld over wie de huur betaalt of wie de hypotheek draagt. Zonder contract moet je je houden aan de wet, en die is soms minder soepel dan je denkt.

Hoe Werkt de Verdeling van de Inboedel?

De inboedel is alles wat in huis staat en niet vastzit aan de woning.

Denk aan meubels, apparaten, servies en zelfs de tuinset. Als je uit elkaar gaat, moet dit worden verdeeld. In een samenlevingscontract kunnen jullie zelf afspraken maken over deze verdeling. Dit is vaak slimmer dan wat de wet standaard zegt.

De wet gaat uit van gemeenschap van goederen. Dit betekent dat alles wat tijdens de relatie is gekocht, van beide partners is.

Tenzij het een erfenis is of een cadeau specifiek voor één persoon.

Wie krijgt de bank en wie de tv?

Bij een scheiding wordt alles in principe gelijk verdeeld. Maar in de praktijk is dat soms lastig. Hoe deel je een bank die je nooit meer samen gebruikt?

De meest voorkomende manier is een gelijke verdeling. Jullie delen de spullen in tweeen.

Of je wisselt spullen uit totdat iedereen ongeveer evenveel waarde heeft. Dit klinkt simpel, maar het gaat vaak mis bij emotionele waarde. De een wil de eettafel, omdat die van oma was, de ander wil de bank omdat die net nieuw is.

Een andere optie is dat één partner de spullen overneemt en de ander uitbetaalt.

Dit is handig als je in het huis blijft wonen. Je neemt dan de inboedel over en betaalt de ander een bedrag dat gelijk staat aan de helft van de waarde.

Dit bedrag heet de ‘waardeverrekening’. Je kunt dit zelf afspreken of laten taxeren.

Voor de taxatie hoef je niet meteen een dure expert in te huren. Voor grote items zoals kunst of antiek is dat wel verstandig. De kosten hiervoor liggen vaak tussen de 150 en 500 euro per item. Voor normale meubels kun je vaak online een schatting maken. Websites zoals Marktplaats geven een goede indicatie van de tweedehands waarde.

De Rol van het Samenlevingscontract bij de Inboedel

Het samenlevingscontract is je reddingsboei bij een scheiding. Als jullie hierin hebben vastgelegd hoe de inboedel wordt verdeeld, hoef je daar later niet meer over te discussiëren.

Dit voorkomt veel gedoe. Stel je hebt een clausule opgenomen dat de inboedel wordt verdeeld op basis van de aankoopprijs.

Specifieke afspraken maken

Of dat bepaalde items naar degene gaan die ze heeft gekocht. Dit maakt de verdeling super helder. Je hoeft niet te gokken wat eerlijk is.

Het staat zwart op wit. Je kunt in het contract ook afspreken dat bepaalde items van jou blijven. Bijvoorbeeld de laptop die je voor je werk gebruikt of de fiets die je kreeg voor je verjaardag. Dit heet ‘privévermogen’. Door dit vast te leggen, voorkom je dat deze spullen straks in de pot worden gegooid.

Een ander voordeel is dat je afspraken kunt maken over de verdeling van de kosten.

Wie betaalt de verzekering van de inboedel? Wie vervangt kapotte spullen? Dit soort details voorkomt irritatie tijdens de relatie en maakt de scheiding makkelijker.

Praktische Tips voor een Soepele Verdeling

Als je uit elkaar gaat, is het belangrijk om rustig te blijven. Een goede voorbereiding helpt enorm. Hier zijn een paar praktische tips om de verdeling van de inboedel soepel te laten verlopen.

Maak een inventarislijst

Begin met het maken van een lijst van alles wat in huis staat.

Dit klinkt saai, maar het is essentieel. Je kunt dit samen doen of apart.

Zet erbij wat de waarde is en wie het heeft gekocht. Dit geeft inzicht in wat er is en maakt de verdeling eerlijker. Gebruik hiervoor een simpel Excel-bestand of een notitie-app op je telefoon.

Blijf communiceren

Deel de lijst in categorieën: meubels, elektronica, keukenspullen, tuinartikelen. Zo houd je overzicht.

Probeer samen te blijven praten. Het is verleidelijk om boos te worden, maar dat helpt niet. Blijf respectvol en probeer elkaar te begrijpen. Als het niet lukt om samen te beslissen, schakel dan een mediator in.

Een mediator is een onpartijdige derde die helpt om tot een oplossing te komen. Dit is vaak goedkoper en sneller dan een rechtszaak.

Een mediator kan ook helpen om emoties te scheiden van de feiten.

Verdeel of verkoop

Je kunt afspreken dat de mediator helpt bij het verdelen van de inboedel, terwijl een advocaat de juridische kant regelt. Dit werkt vaak heel goed. Soms is verkopen beter dan verdelen.

Als je beiden een nieuwe start maakt, past de oude bank misschien niet meer in je nieuwe huis. Verkoop de spullen dan en deel het geld. Dit is vaak makkelijker dan ruzie maken over wie de bank krijgt.

Let op: als je spullen verkoopt, moet je dat wel samen afspreken.

Zet de opbrengst op een neutrale rekening totdat de verdeling is afgerond. Zo voorkom je dat één partner met het geld ervandoor gaat.

Alternatieve Manieren om de Inboedel te Verdelen

Naast de standaard verdeling zijn er andere opties. Dit kan handig zijn als je een goede band houdt met je ex of als de situatie ingewikkeld is.

De huurconstructie

Een optie is dat één partner de inboedel huurt van de ander.

De ruilhandel

Dit klinkt gek, maar het kan werken als je tijdelijk uit elkaar gaat of als je nog samenwoont maar wel uit elkaar bent. De huurder betaalt dan een bedrag per maand. Dit is niet gangbaar voor een scheiding, maar het kan een oplossing zijn in specifieke gevallen.

Een andere optie is ruilhandel. Partner A neemt de bank en de eettafel, partner B neemt de tv en de wasmachine. Als de waardes ongeveer gelijk zijn, hoef je niets bij te betalen. Dit werkt het beste als jullie beide tevreden zijn met de spullen die ze krijgen. Zorg wel dat je dit vastlegt, bijvoorbeeld in een e-mail of een officieel document.

Wat Kost een Scheiding met Inboedelverdeling?

De kosten van een scheiding kunnen oplopen. Vooral als je veel spullen hebt die getaxeerd moeten worden.

Een taxateur kost geld, maar het voorkomt discussies over de waarde. Een online taxatie voor normale spullen is al te doen voor een paar tientjes. Voor dure items betaal je meer, maar dat is vaak de investering waard.

Daarnaast zijn er kosten voor een mediator of advocaat. Een mediator kost vaak tussen de 100 en 200 euro per uur.

Een advocaat is duurder. Zorg dat je vooraf weet wat de kosten zijn en wie wat betaalt. Dit staat vaak in het samenlevingscontract.

Conclusie

De verdeling van de inboedel bij een scheiding hoeft geen nachtmerrie te zijn. Met een goed samenlevingscontract en een duidelijke aanpak kom je een heel eind.

Zorg voor een inventarislijst, blijf communiceren en schakel hulp in als het nodig is.

Vergeet niet dat het doel is om eerlijk te verdelen, zodat jullie beide verder kunnen met een nieuwe start. Het is belangrijk om te onthouden dat dit artikel algemene informatie geeft. Het is geen vervanging voor juridisch advies.

Raadpleeg een advocaat of notaris voor advies over jouw specifieke situatie. Zo weet je zeker dat je goed zit.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Samenlevingscontract en je woning** (30 artikelen)
Ga naar overzicht →