Samenlevingscontract afsluiten: stap voor stap uitgelegd

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Wat is een samenlevingscontract · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Stel je voor: je trekt samen. Super spannend en gezellig natuurlijk, maar naast de leuke dingen komt er ook een hoop praktisch gedoe op je af.

Wie betaalt de huur? Wat als iemand opeens vertrekt? Een samenlevingscontract is niet romantisch, maar wel heel slim.

Het is jouw stappenplan voor een ruzievrij huis. In dit artikel lees je precies hoe je zo’n contract opzet, wat erin moet en wat het kost. Lekker helder, zonder ingewikkelde juridische taal.

Waarom een samenlevingscontract eigenlijk?

Een samenlevingscontract is veel meer dan een stuk papier. Het is een afspraak tussen jou en je huisgenoot (of partner) over hoe jullie samenleven.

Zonder zo’n contract loop je risico. Stel: de huurcontracten staan op één naam, maar jij betaalt altijd de boodschappen. Als de relatie of huisgenootschap strandt, sta je soms met lege handen.

Een contract legt vast wie wat betaalt, wat er gebeurt bij een verhuizing en hoe jullie omgaan met spullen die jullie samen kopen. De cijfers liegen er niet om: samenwonen zonder huwelijk is enorm populair.

Alleen al in Nederland worden jaarlijks tienduizenden nieuwe contracten afgesloten. Het is de normaalste zaak van de wereld geworden.

Vooral voor mensen die financieel onafhankelijk willen blijven, is het een must-have. Het voorkomt discussies over geld en zorgt voor duidelijkheid. En eerlijk is eerlijk: een beetje structuur maakt het leven een stuk makkelijker.

Stap 1: Het gesprek voeren (de basis)

Voordat je naar de notaris rent of een document downloadt, moet je het eerst samen hebben. Ga zitten, pak een kop koffie en praat over de harde cijfers en de zachte kant.

Dit is het fundament. Als je hier lui bent, faalt de rest ook. Bespreek openlijk wat je verwacht.

Wie betaalt wat?

Dit is vaak het lastigste gesprek. Hoe deel je de huur?

De meeste mensen splitsen het op basis van inkomen. Verdien je tweemaal zoveel als je partner? Dan is het logisch dat je ook meer huur betaalt. Maar het kan ook 50/50. Leg het vast. Denk ook aan:

  • Gas, water, licht en internet.
  • Boodschappen en schoonmaakspullen.
  • Grote aankopen (zoals een bankstel of wasmachine).

Wat als het uitgaat?

Ja, het is ongemakkelijk, maar je móet het hebben over het einde. Wat gebeurt er met het huis?

Wie mag er blijven wonen? Hoe lang heeft de ander de tijd om iets anders te zoeken? Een goede regeling hier voorkomt dat je na een break-up nog maandenlang langs elkaar heen leeft.

Spullen en privacy

Wie is eigenaar van de inboedel? En hoe regel je bezoek?

Mag er zomaar iemand logeren? Wat als je huisgenoot een nieuwe partner krijgt? Door dit nu te bespreken, voorkom je later irritaties over een logé die maar niet weggaat.

Stap 2: Het contract opstellen

Nu de afspraken duidelijk zijn, is het tijd om ze op papier te zetten. Je kunt een standaard sjabloon gebruiken, maar een op maat gemaakt contract is beter.

Je hoeft geen juridisch expert te zijn, maar je moet wel zorgen dat alles klopt. Een goed samenlevingscontract bevat altijd de volgende kernpunten: Let op: Gebruik geen wazige taal. Schrijf "Jan betaalt 60% van de huur" en niet "Jan betaalt een deel van de huur". Duidelijkheid is key.

  • Gegevens: Volledige namen, adressen en geboortedata van alle partijen.
  • Doel: Een korte omschrijving dat het om samenwonen gaat.
  • Financiën: Een duidelijke tabel of lijst met wie wat betaalt.
  • Huur: Wie staat op het huurcontract? Wie is er hoofdelijk aansprakelijk?
  • Ontbinden: Hoe en wanneer kan het contract worden beëindigd?
  • Geschillen: Hoe lossen jullie ruzies op? Meestal via mediation.

Stap 3: Ondertekenen en notaris

Als het document klaar is, moeten jullie allebei tekenen. Een handtekening onder een brief is in principe geldig, maar voor echte juridische zekerheid is een notaris je beste vriend.

Wanneer ga je naar de notaris? Dat is niet verplicht, maar wel slim.

Een notaris stelt het contract op of controleert ‘m. Het grote voordeel? Het document krijgt een ‘authentieke akte’. Dat betekent dat het waterdicht is en moeilijk aan te vechten.

Dit is vooral belangrijk als je samen een huis koopt of grote financiële investeringen doet. De kosten voor een notaris liggen meestal tussen de €80 en €150 voor de bekrachtiging. Als je het volledige document door de notaris laat opstellen, ben je meer kwijt (rond de €300 tot €500). Het is een eenmalige investering voor jarenlang rust.

De ondertekening

Zorg dat je een fysiek exemplaar ondertekent, of digitaal als dat mag.

Bewaar een kopie op een veilige plek. Zowel een papieren versie als een digitale back-up is verstandig. Stuur een kopie naar je huisgenoot en bewaar er zelf een.

Stap 4: Wat als het misgaat?

Ondanks de beste afspraken kunnen er conflicten ontstaan. Misschien wil één persoon eerder uit het contract dan de ander, of zijn er problemen met betalingen.

Een goed contract heeft een clausule over geschillenbeslechting. De meeste contractsvoorstellen bevatten een mediation-clausule.

Dit betekent dat je eerst samen moet proberen om eruit te komen via een neutrale bemiddelaar, voordat je naar de rechter stapt. Dit is vaak sneller, goedkoper en minder blessurend. Het is goed om te weten: een rechter kijkt naar de belangen van beide partijen.

Een contract geeft je een sterke positie, maar het is geen garantie dat je altijd je zin krijgt. Wel zorgt het ervoor dat er iets te bewijzen valt.

De kosten op een rij

Laten we helder zijn: een samenlevingscontract afsluiten kost geld, maar het bespaart je vaak veel meer in de toekomst. Hier is een overzicht van wat je kunt verwachten:

  • Zelf opstellen: Gratis (maar risicovol).
  • Online template: Vaak €20 tot €50.
  • Notaris (bekrachtiging): Tussen €80 en €150.
  • Advocaat of notaris (opstellen): Tussen €300 en €800.

De keuze hangt af van de complexiteit. Ga je voor simpel en duidelijk?

Dan is een notariële bekrachtiging vaak voldoende. Koop je samen een huis of heb je kinderen? Dan is een uitgebreider contract door een professional essentieel.

Belangrijke valkuilen om te vermijden

Er zijn een paar dingen die vaak misgaan. Ten eerste: vergeet de ‘huishoudelijke taken’ niet.

Het klinkt triviaal, maar wie doet de vaat? Leg het vast. Ten tweede: pas op met geld.

Geen gezamenlijke rekening openen zonder afspraken over wie wat opneemt. Ten derde: update je contract. Verandert er iets wezenlijks (nieuwe baan, verhuizing)?

Pas het contract dan aan. Een ander veelgemaakte fout is het vergeten van de opzegtermijn.

Spreek af hoe lang je van tevoren moet melden dat je wilt vertrekken. Drie maanden is gebruikelijk, maar twee is ook prima als jullie dat afspreken.

Conclusie

Een samenlevingscontract afsluiten voelt misschien formeel, maar het is eigenlijk gewoon fatsoenlijk communiceren.

Het zorgt voor rust in huis en voorkomt dat een ruzie over geld escaleert. Door stap voor stap te werken – praten, opstellen, tekenen en eventueel naar de notaris – leg je een sterke basis. Denk eraan: het doel is niet om een juridisch steekspel te winnen, maar om een fijne woonomgeving te creëren. Dus pak die pen, ga het gesprek aan en regel het goed. Dan kun je weer lekker doen waar je voor bent getrokken: samen leven.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Wat is een samenlevingscontract
Ga naar overzicht →