Welke plichten staan er in een samenlevingscontract?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Wat is een samenlevingscontract · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Stel je voor: je trekt samen. Super spannend en leuk natuurlijk.

Maar naast het uitzoeken van een bankstel en wie welke kant van het bed op slaapt, is er nog iets anders wat vaak ongemakkelijk voelt om over te praten: de regels. Een samenlevingscontract klinkt misschien formeel en een beetje saai, maar het is eigenlijk gewoon een spelregelboek voor jullie relatie. Het gaat niet alleen over wat er gebeurt als het uitgaat, maar vooral over hoe je samen nu leeft. In dit artikel lees je precies welke plichten je in zo’n contract kunt vastleggen, zodat je weet wat je van elkaar kunt verwachten.

Waarom een spelregelboek voor je relatie?

Een samenlevingscontract is een officiële afspraak tussen twee of meer mensen die samenwonen, zonder te trouwen. In tegenstelling tot een huwelijk, waar de wet veel dingen automatisch regelt, moet je dat bij samenwonen zelf doen.

Je bepaalt zelf welke rechten en plichten je aan elkaar geeft. Het is dus echt maatwerk.

Waarom zou je dit doen? Nou, het geeft rust. Je voorkomt discussies over wie de huur betaalt of wat er gebeurt met de spullen als jullie uit elkaar gaan.

Het is niet verplicht, maar wel super slim. Je legt vast hoe jullie de boel runnen, van financiën tot de afwas. Zo weet je precies waar je aan toe bent.

De belangrijkste plichten in een contract

De inhoud van een samenlevingscontract is heel persoonlijk. Je kunt het zo simpel of uitgebreid maken als je zelf wilt.

Financiële plichten: wie betaalt wat?

Toch zijn er een aantal vaste onderdelen die bijna altijd terugkomen. Dit zijn de plichten waar je over na moet denken. Dit is vaak het belangrijkste onderdeel.

  • De huur of hypotheek: Wie betaalt hoeveel? Doe je dit samen of deel je het op basis van je inkomen?
  • De vaste lasten: Denk aan gas, water, licht, internet en verzekeringen. Wie regelt welke rekening?
  • Spaargeld en investeringen: Leg je samen geld op een gezamenlijke rekening of hou je dit gescheiden?
  • Schulden: Wat gebeurt er met schulden die één van jullie heeft vóór of tijdens de samenwoning?

Geldzaken kunnen voor spanning zorgen, dus duidelijkheid is fijn. In een contract leg je vast:

Huishoudelijke plichten: wie ruimt de rotzooi op?

Je kunt afspreken dat jullie alles delen, maar ook dat iedereen zijn eigen boekhouding bijhoudt. Een veelgebruikte methode is de vaste bijdrage: iedereen legt maandelijks een vast bedrag in voor de gezamenlijke kosten, ongeacht wat hij of zij verdient. Oké, dit klinkt misschien minder spannend dan geld, maar in de praktijk levert het vaak de meeste irritatie op.

Een samenlevingscontract kan ook huishoudelijke taken regelen. Dit hoeft niet tot in detail in een contract te staan, maar het kan wel helpen om duidelijke afspraken over jullie onderlinge verplichtingen schriftelijk vast te leggen.

  • Wie doet de boodschappen?
  • Wie kookt en wie doet de afwas?
  • Wie schoont de badkamer op?
  • Wie is verantwoordelijk voor het onderhoud van de tuin of het huis?

Denk aan: Door dit vast te leggen, voorkom je dat je continu over dit soort dingen moet onderhandelen.

Eigendomsrechten: van wie is wat?

Het scheelt een hoop irritatie aan de keukentafel. Wat gebeurt er met de spullen die je samen koopt? Een bank, een auto, een schilderij. In een samenlevingscontract leg je vast hoe dit geregeld is.

Meestal staan grote aankopen op naam van één persoon, maar is de ander mede-eigenaar omdat hij of zij heeft meebetaald. Je kunt afspreken dat:

  • Spullen die je vóór de samenwoning kocht, van jou blijven.
  • Spullen die je samen koopt, gezamenlijk eigendom zijn.
  • Je een lijst bijhoudt van grote aankopen en wie wat betaald heeft.

Dit voorkomt discussies als jullie uit elkaar gaan. Je weet precies wie wat meeneemt. Het is niet het leukste onderwerp, maar wel belangrijk.

Plichten bij beëindiging: hoe gaat het uit?

Wat gebeurt er als jullie besluiten om niet meer samen verder te gaan? Een contract kan de scheiding een stuk makkelijker maken.

Je kunt hierin vastleggen: Door dit vooraf vast te leggen, voorkom je dat je in emotionele tijden nog moet onderhandelen over materiële zaken.

  • Hoe de spullen worden verdeeld.
  • Wie in de woning kan blijven wonen (en hoe lang).
  • Of er een vergoeding is voor de partner die het huis uit moet (soms een soort alimentatie, maar lang niet altijd).

De rol van de notaris

Een samenlevingscontract is pas echt juridisch waterdicht als het bij de notaris is vastgelegd. Je kunt het zelf schrijven, maar een notaris zorgt ervoor dat het klopt en dat je niets vergeet.

De kosten liggen meestal tussen de 300 en 800 euro, afhankelijk van de complexiteit. Een notaris is niet verplicht, maar wel aan te raden. Zeker als je samen een huis koopt of kinderen krijgt. De notaris kan ook helpen bij het opstellen van een levenstestament of een testament, wat vaak samen gaat met een samenlevingscontract.

Het contract aanpassen

Een samenlevingscontract is geen statisch document. Het leven verandert. Misschien krijgen jullie een kind, verandert er een inkomen of verhuizen jullie.

Het is slim om je contract eens in de paar jaar te bekijken en aan te passen als dat nodig is. De meeste contracten bevatten een clausule hoe je dit kunt wijzigen. Meestal volstaat een schriftelijke overeenkomst waarin jullie beiden tekenen voor de nieuwe afspraken. Zo blijft het contract passen bij jullie situatie.

Conclusie

Een samenlevingscontract is meer dan alleen een document voor het geval het misgaat. Het is een manier om je relatie vorm te geven, duidelijkheid te scheppen en conflicten te voorkomen. Door belangrijke plichten vast te leggen, zoals financiële bijdragen, huishoudelijke taken en eigendomsrechten, weet je precies waar je aan toe bent.

Het zorgt voor rust en ruimte om te genieten van het samenwonen.

Dus, ga het gesprek aan, schrijf de afspraken op en onderteken het. Je relatie zal je er dankbaar voor zijn.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Wat is een samenlevingscontract
Ga naar overzicht →