Welke plichten staan er in een samenlevingscontract?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Wat is een samenlevingscontract · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Sta je op het punt om te gaan samenwonen? Spannend! Je bent verliefd, je hebt plannen en je wilt alles delen.

Maar wacht even voordat je je verhuisdozen inpakt. Samenwonen is niet alleen gezelligheid en samen ontbijten; het is ook een juridische stap die je beter goed kunt regelen.

Een samenlevingscontract is hierbij je beste vriend. Het klinkt misschien wat saai of formeel, maar het is eigenlijk een heel praktisch document dat je rust geeft. In dit artikel lees je precies welke plichten je in zo’n contract kunt opnemen, zodat je weet waar je aan toe bent. Geen zorgen, we houden het lekker simpel en duidelijk.

Wat is een samenlevingscontract eigenlijk?

Een samenlevingscontract is een officiële afspraak tussen twee of meer mensen die samenwonen, maar niet getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben. Het is een manier om afspraken vast te leggen over jullie gezamenlijke leven.

Je kunt het zien als een soort handleiding voor jullie relatie op financieel en praktisch gebied. Het zorgt ervoor dat je niet voor verrassingen komt te staan als de relatie ooit strandt of als er andere belangrijke dingen gebeuren. Het is geen huwelijk, maar het biedt wel bescherming en duidelijkheid.

Waarom zou je er een opstellen?

Veel mensen denken dat een samenlevingscontract niet nodig is als ze van elkaar houden. Toch is het verstandig om het wel te doen.

Zonder contract bepaalt de wet namelijk hoe jullie zaken geregeld zijn, en dat is niet altijd wat jullie willen.

Een contract geeft jullie de regie terug. De voordelen op een rij:

  • Duidelijkheid: Geen misverstanden over wie wat betaalt.
  • Vechtscheiding voorkomen: Als de liefde overgaat, zijn de afspraken al gemaakt.
  • Bescherming van eigen spullen: Je auto, je spaargeld en je erfenis blijven van jou.
  • Financiële zekerheid: Je weet precies wat er gebeurt met het huis of de spullen.

De belangrijkste plichten in een samenlevingscontract

Oké, laten we naar de kern gaan. Wat moet er nou eigenlijk in staan?

Financiële plichten: wie betaalt wat?

Een samenlevingscontract is maatwerk, maar er zijn een aantal standaard onderdelen die eigenlijk niet mogen ontbreken. We bespreken de belangrijkste plichten, zodat je weet wat je kunt regelen. Dit is vaak het onderdeel waar de meeste discussie over ontstaat.

Geldzaken zijn nou eenmaal gevoelig. Een goed contract maakt hier een einde aan.

Je legt vast hoe jullie de inkomsten en uitgaven verdelen. Je kunt afspreken dat jullie een gezamenlijke rekening openen voor de vaste lasten, zoals huur of hypotheek, energie, boodschappen en verzekeringen.

Hoeveel er maandelijks op deze rekening wordt gestort, leg je vast. Vaak wordt er gekozen voor een verdeling op basis van inkomen: als één partner meer verdient, betaalt die ook een groter deel van de kosten. Dit is een eerlijke manier, maar je kunt ook kiezen voor een 50/50 verdeling. Naast de gemeenschappelijke rekening houden de meeste stellen hun eigen rekening voor persoonlijke uitgaven, zoals kleding, hobby’s of een avondje uit met vrienden.

Huishoudelijke plichten: wie doet de afwas?

In het contract leg je vast dat deze rekeningen privé blijven. Ook de verdeling van vermogen is belangrijk.

Gaat het om een huis? Dan leg je vast wie welk aandeel heeft. Gaat het om spullen die samen zijn gekocht?

  • De een doet de boodschappen, de ander kookt.
  • De was wordt gedaan door degene die daar tijd voor heeft.
  • De zorg voor kinderen of huisdieren wordt gedeeld.

Dan bepaal je hoe deze worden verdeeld bij een eventuele beëindiging van de samenleving.

Je kunt afspreken dat alles gelijk wordt verdeeld, maar je kunt ook een percentage koppelen aan de inbreng van iedere partner. Een ander belangrijk punt is schulden. Wie is er verantwoordelijk voor schulden die tijdens de samenleving worden gemaakt?

Persoonlijke plichten: respect en ruimte

Een contract kan bepalen dat iedereen zijn eigen schulden blijft dragen, tenzij het om een gezamenlijke aankoop gaat, zoals een auto of een verbouwing.

Het klinkt misschien wat te formeel om huishoudelijke taken in een contract vast te leggen, maar het kan wel degelijk helpen om verwarring te voorkomen. Vooral als er kinderen komen of als één partner meer thuis is dan de ander. Je kunt afspreken wie welke taken op zich neemt.

  • Privacy: Je spreekt af dat je elkaars persoonlijke ruimte respecteert. Dit betekent dat je niet zomaar in elkaars telefoon of dagboek kijkt.
  • Communicatie: Je kunt afspreken dat je belangrijke beslissingen, zoals een grote aankoop of een carrièreswitch, samen bespreekt.
  • Zorg voor elkaar: Hoewel dit niet wettelijk is vastgelegd, kun je wel de intentie uitspreken om voor elkaar te zorgen bij ziekte of andere problemen.

Dit hoeft niet per se een strikte taakverdeling te zijn, maar je kunt wel principes afspreken. Bijvoorbeeld: Door dit helder te hebben, voorkom je dat er irritaties ontstaan over wie nu weer de was heeft opgehangen.

Het is een praktische plicht die bijdraagt aan een relaxte sfeer thuis.

Beëindiging van de samenleving: wat gebeurt er als het uitgaat?

Naast geld en huishouding zijn er ook persoonlijke plichten. Dit zijn vaak minder tastbare afspraken, maar wel essentieel voor een goede relatie. Denk aan de verschillende plichten in een samenlevingscontract. Deze plichten zijn gebaseerd op wederzijds respect en vertrouwen. Een contract kan hier een reminder aan zijn om goed met elkaar om te gaan.

Het is niet het leukste onderdeel, maar wel het allerbelangrijkste: wat gebeurt er als de relatie strandt? Een samenlevingscontract bevat altijd een hoofdstuk over beëindiging.

Hierin staan de plichten die gelden op het moment dat jullie uit elkaar gaan. Allereerst de verdeling van de inboedel. Wie neemt de bank? De tv? De koelkast?

Je kunt afspreken dat spullen die samen zijn gekocht gelijk worden verdeeld.

Vaak wordt er een lijst gemaakt van gemeenschappelijke spullen en wordt er vastgelegd hoe deze worden toegewezen of verkocht. Een ander cruciaal punt is de woning. Als je samen een huis huurt, wie blijft er wonen?

Als je een huis hebt gekocht, hoe wordt de overwaarde of de restschuld verdeeld?

Je kunt afspreken dat één partner de ander uitkoopt, of dat het huis wordt verkocht. Alimentatie is ook een punt van aandacht. Bij een huwelijk is er vaak sprake van partneralimentatie, maar bij een samenlevingscontract is dat niet automatisch geregeld.

Je kunt wel afspreken dat er een financiële ondersteuning komt voor een bepaalde periode als een van de partners na de breuk in de financiële problemen komt. Dit is niet verplicht, maar het kan wel een plicht zijn die je in het contract opneemt voor extra zekerheid.

Als er kinderen zijn, staan hun belangen natuurlijk voorop. De plichten rondom de zorg en het onderhoud van de kinderen worden in het contract vastgelegd, al zijn deze ook wettelijk geregeld.

Het contract kan aanvullende afspraken bevatten, zoals hoe de omgangsregeling eruitziet.

Juridische aspecten en kosten

Een samenlevingscontract is een juridisch document waarin u duidelijke afspraken over uw wederzijdse verplichtingen vastlegt. Het is daarom verstandig om het op te laten stellen door een notaris.

De notaris zorgt ervoor dat de afspraken juridisch waterdicht zijn en dat ze niet in strijd zijn met de wet. De kosten voor het opstellen van een samenlevingscontract variëren.

Een eenvoudig contract kost al snel tussen de €300 en €500. Als je complexe afspraken wilt, bijvoorbeeld over een eigen bedrijf of een erfenis, kunnen de kosten oplopen tot €800 of meer. Het is een investering, maar het voorkomt veel duurdere problemen later. Let op: een samenlevingscontract is geen eenmalige zaak.

Het is verstandig om het eens in de vijf jaar te controleren en aan te passen als er belangrijke dingen veranderen, zoals de geboorte van een kind, een nieuwe baan of een verhuizing.

Zo blijft het contract passen bij jullie situatie.

Conclusie

Een samenlevingscontract is veel meer dan een saai document. Het is een manier om je relatie op een volwassen en veilige manier vorm te geven.

Door duidelijke plichten vast te leggen op het gebied van financiën, huishouding en persoonlijke afspraken, voorkom je misverstanden en conflicten. Het geeft je rust en zekerheid, zodat je kunt genieten van het samenwonen. Dus, voordat je de sleutel van je nieuwe huis krijgt, neem de tijd om deze afspraken te maken. Je zult er geen spijt van krijgen.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Wat is een samenlevingscontract
Ga naar overzicht →