Wat doet een notaris precies bij het opstellen van een samenlevingscontract?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Notaris samenlevingscontract Den Haag · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Stel je voor: je hebt de liefde van je leven gevonden. Je trekt samen, misschien kopen jullie wel een huis of krijgen jullie samen een kind.

Het voelt als een sprookje. Maar dan komt er zo’n typisch volwassen gesprek: geld, spullen en wie is er verantwoordelijk voor wat. Het klinkt niet romantisch, maar het is essentieel. Hier komt de notaris om de hoek kijken.

Die persoon in dat witte boordje is veel meer dan een stempelaar op papier. Een notaris is een onafhankelijke professional die ervoor zorgt dat jullie afspraken juridisch waterdicht zijn. In dit artikel leggen we precies uit wat een notaris doet bij het opstellen van een samenlevingscontract, zonder dat je in slaap valt van het juridische jargon.

Waarom kiezen voor een samenlevingscontract?

Veel mensen denken dat een samenlevingscontract alleen nodig is als je samen een huis koopt. Dat is een misvatting.

Zelfs als je huurt of gewoon samenwoont zonder geregistreerd partnerschap, kan het slim zijn om afspraken op papier te zetten.

Stel dat jij de inboedel betaalt en je partner de huur. Wat gebeurt er als jullie uit elkaar gaan? Wie neemt de bank meubels mee?

Wie blijft in het huis? Zonder contract ontstaat er vaak chaos en juridische gevechten.

De notaris helpt jullie om deze onzekerheid weg te nemen. Het is niet spannend, het is gewoon verstandig.

De rol van de notaris: een onafhankelijke partij

Een notaris is geen verkoper en geen bemiddelaar die voor één kant kiest. De notaris is wettelijk verplicht om onafhankelijk te zijn.

Dit betekent dat hij of zij objectief naar jullie situatie kijkt. De notaris zorgt ervoor dat de wet en de regels van het huwelijksvermogensrecht correct worden toegepast.

Dit is belangrijk omdat de wet soms standaardregels heeft die misschien niet bij jullie passen. Door een contract op te stellen, kunnen jullie afwijken van die standaardregels, maar wel op een manier die wettelijk correct is. Denk aan de notaris als een soort scheidsrechter die voorkomt dat het spel onfair wordt gespeeld.

Hij of zij controleert of jullie afspraken niet in strijd zijn met de wet. Dit voorkomt problemen in de toekomst.

Stel dat je partner een schuld heeft. Zonder contract kan die schuld soms bij jou terechtkomen. De notaris helpt dit soort risico’s in te perken door heldere afspraken te maken.

Stap voor stap: het proces van opstellen

Het proces van een samenlevingscontract opstellen bij de notaris verloopt in een paar duidelijke stappen. Het begint allemaal met een kennismakingsgesprek.

Dit is vaak online of op kantoor. Tijdens dit gesprek bespreek je wat jullie wensen zijn.

De kennismaking en inventarisatie

Wil je vermogen scheiden? Wie betaalt de hypotheek? Wat gebeurt er bij overlijden?

De notaris luistert en geeft advies. De notaris begint met vragen stellen. Dit is niet om nieuwsgierig te zijn, maar om de situatie in kaart te brengen. Wat is jullie financiële situatie?

Zijn er kinderen uit een eerdere relatie? Hebben jullie eigenaar van een huis of huren jullie?

Door deze vragen krijgt de notaris een helder beeld. Dit is belangrijk omdat een goed contract alleen werkt als het past bij jullie werkelijkheid.

De notaris legt uit welke wetten van toepassing zijn en welke keuzes jullie kunnen maken. Een veelvoorkomend onderwerp is de verdeling van de kosten. Wie betaalt de boodschappen?

De conceptakte: de eerste versie

Wie betaalt de hypotheek? De notaris helpt om deze afspraken helder te formuleren.

Dit voorkomt discussies later. Ook het vermogen wordt besproken. Is er sprake van een eigen vermogen dat beschermd moet worden?

De notaris bekijkt hoe dit juridisch het beste kan worden vastgelegd. Na het gesprek maakt de notaris een conceptakte.

Dit is een conceptversie van het samenlevingscontract. Dit document is geschreven in helder Nederlands, zonder te ingewikkelde termen.

Jullie krijgen de tijd om dit rustig door te lezen. Het is belangrijk dat jullie alles begrijpen. Als er onduidelijkheden zijn, kunnen jullie contact opnemen met de notaris.

Dit kan telefonisch of via e-mail. De notaris zorgt ervoor dat de afspraken juridisch correct zijn. Dit betekent dat de tekst voldoet aan de wettelijke eisen. Een fout in de tekst kan ervoor zorgen dat het contract niet geldig is.

De ondertekening: het officiële moment

De notaris voorkomt dit door zorgvuldig te werken. Dit is een van de belangrijkste taken van de notaris: zorgen dat het document waterdicht is.

Als jullie tevreden zijn met de conceptakte, volgt de ondertekening. Dit gebeurt op het kantoor van de notaris.

Jullie moeten allebei aanwezig zijn en een geldig identiteitsbewijs meenemen. De notaris legt nog een keer uit wat jullie tekenen. Dit is het moment om laatste vragen te stellen.

Daarna zetten jullie je handtekening. De notaris zet ook een handtekening en een stempel.

Het contract is nu officieel en juridisch bindend. Na de ondertekening wordt het contract geregistreerd. Dit gebeurt niet altijd, maar het is soms nodig voor de belastingdienst of de gemeente.

De notaris regelt dit administratieve werk. Jullie krijgen een officiële kopie van het contract. Bewaar dit goed. Het is belangrijk voor de toekomst.

Wat staat er allemaal in een samenlevingscontract?

Een samenlevingscontract is flexibel. Jullie kunnen veel afspraken opnemen.

  • Vermogen en schulden: Wie heeft wat? Wat blijft van jou en wat delen jullie?
  • Huisvesting: Wie blijft in het huis bij een break-up? Wie betaalt de huur of hypotheek?
  • Overlijden: Wat gebeurt er als een van jullie komt te overlijden? Wie erft wat?
  • Verzorging: Wie zorgt voor wie als er zorg nodig is?

De notaris helpt bij het kiezen van de juiste clausules. Hier zijn een paar onderwerpen die vaak voorkomen:

De notaris legt uit wat de opties zijn. Bijvoorbeeld bij overlijden. Zonder contract gaat het vermogen naar de familie, niet naar de partner. Een contract kan dit veranderen. De notaris zorgt dat deze wensen correct worden vastgelegd. Dit geeft rust en zekerheid.

De kosten: wat kost een notaris?

De kosten voor een samenlevingscontract verschillen per notaris. Gemiddeld liggen de kosten tussen de 400 en 700 euro.

Dit hangt af van de complexiteit van het contract. Een eenvoudig contract is goedkoper.

Een contract met veel clausules is duurder. De notaris geeft vooraf een prijsopgave. Dit is transparant. Er zijn geen verborgen kosten.

Sommige notarissen bieden pakketten aan, bijvoorbeeld in combinatie met een testament. Dit kan voordeliger zijn.

De investering in een notaris is het waard. Het voorkomt duurdere problemen in de toekomst. Een conflict over spullen of een huis kan veel geld en emotie kosten. Een goed contract beschermt jullie beide. Het is een investering in jullie toekomst.

Veelgestelde valkuilen en hoe de notaris deze voorkomt

Zonder notaris maken mensen vaak fouten. Zo kunnen er vervelende fouten in een samenlevingscontract sluipen, of men overschat de waarde van mondelinge afspraken.

Mondelinge afspraken zijn lastig te bewijzen. Een schriftelijk contract is duidelijk.

Een andere valkuil is het vergeten van specifieke situaties, zoals een erfenis of een eigen bedrijf. De notaris denkt met jullie mee en zorgt dat niets wordt vergeten. Een derde valkuil is het niet up-to-date houden van het contract. Leven verandert.

Jullie krijgen kinderen, kopen een huis of scheiden. De notaris kan het contract aanpassen. Dit heet een wijziging. Het is belangrijk om het contract regelmatig te bekijken. De notaris adviseert hierover.

Wanneer kies je voor een notaris?

Je bent niet verplicht om een notaris in te schakelen voor een samenlevingscontract. Je kunt zelf een contract opstellen.

Dit wordt een onderhandse overeenkomst genoemd. Toch is het verstandig om een notaris te kiezen. Waarom? Omdat een notaris zorgt voor juridische zekerheid.

Een contract dat door een notaris is opgesteld, is moeilijker aan te vechten.

Dit komt omdat de notaris onafhankelijk is en de wet kent. Bovendien is een notariëel contract soms nodig voor de belastingdienst. Bijvoorbeeld voor de eigen woning. De belastingdienst eist soms een officieel document.

Een door een notaris opgesteld contract voldoet aan deze eisen. Dit voorkomt problemen met de fiscus.

Conclusie: waarde voor de toekomst

Een notaris doet veel meer dan alleen papierwerk. Hij of zij zorgt voor rust, duidelijkheid en juridische zekerheid.

Bij het opstellen van een samenlevingscontract luistert de notaris, denkt mee en beantwoordt alle vragen die bij jullie passen.

Het proces is helder: kennismaking, concept, ondertekening. De kosten zijn redelijk en de voordelen groot. Of je nu een jong stel bent of al langer samenwoont, je goed voorbereiden op het notarisgesprek is een slimme stap.

Het beschermt jullie toekomst en voorkomt onnodige stress. Dus, als je samen verder gaat, plan dan eens een gesprek met een notaris. Je zult merken dat het een verademing is.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Notaris samenlevingscontract Den Haag
Ga naar overzicht →