Kun je een huis kopen met een samenlevingscontract maar zonder notariële akte?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Samenlevingscontract en je woning** (30 artikelen) · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Stel je voor: je hebt de perfecte woning gevonden. De sleutels liggen bijna in je handen, de verhuisdozen staan al klaar en je partner staat naast je bij de makelaar.

Jullie hebben een samenlevingscontract, dus het voelt als een officiële zaak. Maar dan komt de vraag: waar is de notariële akte? Want zonder die akte is het antwoord op de vraag “kun je een huis kopen met een samenlevingscontract?” helaas een dikke nee. Het is een hard gelag, maar het is de realiteit van het Nederlandse recht.

Waarom een samenlevingscontract niet genoeg is

Een samenlevingscontract is een mooi document. Het regelt wie wat betaalt, hoe de spullen verdeeld worden en wat er gebeurt als de liefde overgaat.

Maar het is geen eigendomsbewijs. In de wereld van onroerend goed telt alleen de notariële akte.

Zonder die akte ben je voor de wet geen eigenaar van het huis, ook al heb je samen de hypotheek getekend en staan jullie allebei op de loonstrook. De notariële akte is de officiële handtekening die de koop sluit. Zonder die akte kan de notaris de overdracht niet voltrekken bij het Kadaster. Het is een juridisch slot op de deur dat je niet zomaar open kunt breken met een handgeschreven contract.

Het is niet alleen een formaliteit; het is de basis van je eigendomsrechten.

De rol van de notaris: meer dan een stempel

Veel mensen denken dat een notaris alleen maar een stempel op een document drukt. Niets is minder waar. De notaris controleert of de koper en verkoper handelingsbekwaam zijn, of er geen dwang in het spel is en of het huis echt te koop staat.

Zonder deze controle is de koop ongeldig. Het is een onzichtbare bescherming die je huis veilig houdt.

De notaris zorgt er ook voor dat de hypotheekakte wordt opgesteld. Zonder die akte kan de bank geen recht van hypotheek vestigen.

En zonder dat recht kan de bank geen geld uitkeren. Dat betekent dat je financiering vastloopt voordat je überhaupt begint. Kortom: geen notaris, geen huis.

Hoe werkt een huis kopen zonder notariële akte?

De vraag is dus niet zozeer “kan het”, maar “wat gebeurt er als je het probeert?” Het antwoord is simpel: niets. De overdracht vindt niet plaats. Het Kadaster registreert geen nieuwe eigenaar.

Je bent officieel nog steeds geen eigenaar, ook al heb je de sleutels.

Dit kan leiden tot vervelende situaties, zoals problemen met de belastingdienst of geschillen met de verkoper. Stel je voor dat je partner plotseling overlijdt zonder notariële akte.

Dan sta je alleen op het papier, maar ben je geen eigenaar. Het huis valt dan in de erfenis van je partner. Zonder testament of akte kun je je rechten moeilijk bewijzen.

De praktische valkuilen van een samenlevingscontract

Dit is een scenario waar je niet aan wilt denken, maar het gebeurt vaker dan je denkt.

Een samenlevingscontract is een contract tussen twee personen. Het zegt niets over de eigendom van het huis. Je kunt erin afspreken dat je allebei de helft van de hypotheek betaalt, maar dat betekent niet dat je allebei de helft van het huis bezit. Zonder notariële akte blijft het huis eigendom van de verkoper tot het moment van overdracht.

Daarnaast kan een samenlevingscontract niet worden ingeschreven in het Kadaster. Alleen een notariële akte kan dat.

Het Kadaster is de officiële plek waar eigendom wordt vastgelegd. Zonder inschrijving is er geen bewijs van eigendom.

En zonder bewijs van eigendom kun je geen hypotheek krijgen, geen verzekering afsluiten en geen bouwvergunning aanvragen.

De juridische kant: wat zegt de wet?

De wet is helder: onroerend goed moet worden overgedragen via een notariële akte. Dit staat in artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek. Het is een dwingende bepaling.

Je kunt niet zeggen: “we doen het wel even zonder notaris”. Dat is net zo onmogelijk als een auto kopen zonder kentekenbewijs.

De notaris is de enige die de overdracht kan voltrekken. Zonder hem is de koop ongeldig.

Wanneer is een samenlevingscontract wel handig?

Dit is niet alleen om de koper te beschermen, maar ook de verkoper en de bank. Het systeem is erop gebouwd om fraude en misbruik te voorkomen. Het is een stukje zekerheid in een wereld waar deals soms te snel gaan.

Een samenlevingscontract is niet nutteloos. Integendeel. Het is essentieel voor de financiële verdeling tussen partners.

Je kunt erin vastleggen dat je allebei de helft van de hypotheeklasten draagt, of dat één partner meer betaalt en daarvoor een groter aandeel krijgt. Maar dit aandeel wordt pas echt zichtbaar als het in de notariële akte wordt opgenomen. Denk ook aan de erfenis. Zonder testament of akte kan het huis in de erfenis vallen van je partner.

Een samenlevingscontract kan helpen om dit te voorkomen, maar alleen als het wordt ondersteund door een notariële akte. Het is een aanvulling, geen vervanging.

De praktijk: hoe regel je het wél?

Wil je een huis kopen met je partner? Dan moet je langs de notaris. Punt uit. Het proces is eenvoudig: je zoekt een huis, je sluit een koopcontract, je regelt een hypotheek en je gaat naar de notaris.

De notaris regelt de overdracht en de hypotheekakte. Binnen een paar uur ben je officieel eigenaar.

Het is slim om een samenlevingscontract op te stellen voordat je naar de notaris gaat. Dit kan via een advocaat of een notaris zelf.

Samenlevingscontract en notariële akte: de perfecte combinatie

Het kost geld, maar het bespaart je hoofdpijn later. Denk aan kosten vanaf 500 tot 1000 euro, afhankelijk van de complexiteit. Een kleine investering voor een groot stuk zekerheid.

De beste manier is om beide te gebruiken. Het samenlevingscontract regelt de interne verdeling, de notariële akte regelt de externe eigendom.

Samen geven ze je een stevig fundament. Je bent niet alleen wettelijk beschermd, maar ook financieel veilig. Bij de notaris kun je ook een testament opstellen. Dit is extra belangrijk als je kinderen hebt of als je huis in een erfenis kan vallen.

Een testament zorgt ervoor dat je partner het huis krijgt, zonder dat de erfenis uitgebreid hoeft te worden. Dit voorkomt juridische gevechten en emotionele stress.

Conclusie: investeer in een notariële akte

Je kunt een huis kopen met een samenlevingscontract zonder notariële akte helaas niet regelen. Het is een harde eis van de wet en een noodzakelijke stap voor de overdracht.

Zonder akte blijf je een huurder in je eigen huis. Het is een risico dat je niet wilt nemen.

Dus, voordat je de sleutels in handen krijgt, zorg je voor een notariële akte. Praat met een notaris, stel een samenlevingscontract op en regel je testament. Het kost tijd en geld, maar het geeft je gemoedsrust.

Je huis is je grootste bezit. Behandel het met de zorg die het verdient.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Samenlevingscontract en je woning** (30 artikelen)
Ga naar overzicht →