Gratis samenlevingscontract template vs. notarieel contract: wat is het verschil?
Samenwonen zonder te trouwen: het is super populair in Nederland. Je bouwt een leven op, deelt een huis, en misschien zelfs een hypotheek.
Maar zonder de juiste papieren loop je risico’s. Daarom is een samenlevingscontract essentieel.
De grote vraag is alleen: regel je dit zelf met een gratis template of schakel je een notaris in? In dit artikel leggen we het scherp voor je uit, in gewone taal. We kijken naar de voor- en nadelen, de kosten en wat juridisch het beste werkt.
Waarom heb je een samenlevingscontract nodig?
Stel je voor: jullie gaan uit elkaar. Zonder contract bepaalt de Nederlandse wet hoe het vermogen wordt verdeeld. Dat klinkt misschien eerlijk, maar in de praktijk werkt het vaak anders dan je wilt.
Vooral als één partner de woning koopt of als er een eigen bedrijf in het spel is.
Een samenlevingscontract is een afspraak op papier over hoe jullie financiële zaken regelen. Dit gaat over:
- Wie betaalt wat?
- Wat gebeurt er met de woning bij een break-up?
- Wie is er aansprakelijk voor schulden?
De gratis template: snel en goedkoop?
Even snel googelen op ‘gratis samenlevingscontract’ en je vindt tientallen websites. Denk aan het Juridisch Loket, rechtswinkels of commerciële partijen die een Word-bestand aanbieden.
De voordelen van een template
- Geen kosten: Je betaalt niets voor het document zelf.
- Snelheid: Je kunt direct beginnen zonder een afspraak te maken.
- Flexibiliteit: Je kunt het document thuis op je gemak aanpassen.
De nadelen van een template
Het idee is aantrekkelijk: je vult het in, print het uit, en klaar. Maar let op: gratis is lang niet altijd gratis in de zin van ‘risicoloos’. Hier gaat het vaak mis.
Een standaardtemplate is een eenheidsworst. Het is geschreven voor de gemiddelde situatie, maar jouw situatie is misschien niet gemiddeld.
- Juridische kwaliteit: Wie heeft het template geschreven? Is het een jurist of iemand zonder kennis van de nieuwste wetten? Soms staan er verouderde clausules in.
- Geen maatwerk: Heb je een eigen bedrijf? Of een erfenis gekregen? Een standaardtemplate houdt hier vaak geen rekening mee.
- Geen advies: Je vult het in, maar wie controleert of het klopt? Niemand. Een foutje is snel gemaakt.
- Niet altijd rechtsgeldig: Sommige templates voldoen niet aan de formele eisen van de Nederlandse wet, waardoor ze in de praktijk (bij een rechter) niet standhouden.
Notarieel contract: zekerheid voor iedereen
Een notarieel samenlevingscontract wordt opgesteld door een notaris. Een notaris is een onafhankelijke deskundige met een wettelijke taak.
De voordelen van een notaris
- Rechtsgeldigheid: Een notaris zorgt dat het contract voldoet aan alle wettelijke eisen. Het is waterdicht.
- Advies op maat: De notaris kijkt naar jouw specifieke situatie. Heb je een eigen bedrijf? Een erfenis? De notaris denkt mee over de valkuilen.
- Bewijskracht: Een notariële akte is een ‘executoriale titel’. Dat betekent: als jullie je niet houden aan de afspraken, hoef je niet eerst naar de rechter om de overeenkomst af te dwingen. Handig bij een ruzie over de woning.
- Hypotheek: Banken eisen vaak een notarieel contract voor de hypotheekrenteaftrek.
De kosten van een notaris
Het is niet zomaar een ‘papiertje’; het is een officieel document dat direct uitvoerbaar is. Hieronder vallen ook de ‘akte van samenleving’. Natuurlijk, een notaris kost geld. Maar hoeveel?
De tarieven voor een samenlevingscontract liggen in 2024 meestal tussen de € 400 en € 800 inclusief btw. Twijfel je nog over het verschil met een gratis template? Dit hangt af van de complexiteit en de regio.
- Griffiekosten: Dit is een vast bedrag (ongeveer € 115) dat je betaalt aan de overheid.
- Expeditiekosten: Kleine kosten voor het uittreksel en de post (ongeveer € 15).
- Notarishonorarium: Dit is het loon voor de notaris. Dit varieert op basis van de tijd en moeite die het kost.
De kosten bestaan uit: Ja, het is een investering.
Maar bedenk je dit: een foutief template kan bij een scheiding tienduizenden euro’s kosten. De notaris is dan een cheap insurance.
Belangrijke clausules die je niet mag vergeten
Of je nu een template gebruikt of naar de notaris gaat: bepaalde afspraken móeten op papier staan.
1. De woning en hypotheek
Zonder deze clausules loop je risico. Wie woont er in het huis na een break-up?
2. Inkomsten en uitgaven
Wie betaalt de hypotheek? Als de woning op naam staat van één partner, heeft de ander vaak geen recht op de overwaarde zonder goede afspraak. Een notaris kan hier een ‘samenlevingsclausule’ in opnemen die de bank accepteert. Hoe verdelen jullie de kosten?
3. Spullen en schulden
Wordt alles gedeeld of betaalt ieder een percentage naar rato? Zonder afspraak is er in principe geen onderhoudsplicht (anders dan bij een huwelijk).
4. Bedrijfsvoering
Wie krijgt de bankrekening? Wie neemt de schulden mee? Een template heeft vaak een simpele verdeling, maar een notaris kan complexe zaken regelen, zoals een eventuele vergoeding voor investeringen in de woning (bijvoorbeeld als je verbouwt).
Heb je een eigen onderneming? Dan is een notarieel contract bijna essentieel. Je wilt voorkomen dat bij een scheiding het bedrijfsvermogen wordt aangetast door privé-schulden van je partner.
Gratis template of notaris: de keuze
Wat is nu verstandig? Een template is een optie als:
Wanneer kies je voor een template?
Zelfs dan is het slim om het template later nog even door een juridisch loket te laten checken. Een notaris is de beste keuze als:
- Je jong bent en geen groot vermogen hebt.
- Je geen huis bezit (huurwoning).
- Je geen kinderen hebt.
- Je financiële situatie simpel is (vaste baan, geen schulden).
Veel mensen denken dat een notaris duur is, maar de gemoedsrust die je krijgt, is het geld vaak waard. Bovendien zorgt de notaris dat je partner ook daadwerkelijk beschermd is.
Wanneer kies je voor een notaris?
- Je een huis koopt of al een huis bezit.
- Je een eigen bedrijf hebt.
- Je een erfenis verwacht of al hebt.
- Je kinderen hebt uit een eerdere relatie.
- Je zekerheid wilt en geen risico’s wilt lopen.
Conclusie: wat is het beste?
De keuze tussen een gratis template en een notarieel contract hangt af van je persoonlijke situatie.
Een gratis template is een handig hulpmiddel om de basis te begrijpen. Het is snel en kost niets. Maar het is ook een risico.
De juridische kwaliteit is niet gegarandeerd en het voldoet vaak niet aan specifieke eisen van banken of de belastingdienst. Een notarieel contract biedt zekerheid.
Het is waterdicht, rechtsgeldig en op maat gemaakt. De kosten (tussen de € 400 en € 800) zijn een eenmalige investering voor rust en duidelijkheid.
Ons advies? Als je huis, kinderen of een eigen bedrijf in het spel is, ga naar de notaris. Het is een kleine moeite voor een groot stuk zekerheid. Gebruik een template alleen voor de simpele situaties, en laat hem desnoods nog even nakijken. Voorkomen is beter dan genezen, zeker als het om je relatie en geld gaat.