Gratis samenlevingscontract template vs. notarieel contract: wat is het echte verschil?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Wat is een samenlevingscontract · 2026-02-15 · 5 min leestijd
Transparantie: Dit artikel bevat affiliate links. Als je via onze link een product koopt, ontvangen wij een kleine commissie. Dit kost jou niets extra en helpt ons om deze site te onderhouden.

Samenwonen zonder te trouwen is hartstikke normaal tegenwoordig. Je bouwt een leven op, deelt een huis en misschien wel een toekomst.

Maar wat als de liefde over is? Wie krijgt de bank? En die ene dure bank die jullie samen kochten?

Een samenlevingscontract is dan je redder in nood. Maar hoe regel je dat?

Je kunt het gratis regelen met een template of het professioneel aanpakken bij de notaris.

Wat is nu echt het verschil? Laten we dat even scherp stellen.

Waarom heb je een samenlevingscontract nodig?

Een samenlevingscontract is simpelweg een afspraak op papier tussen twee mensen die samenwonen.

Het is niet romantisch, maar wel superhandig. Zonder zo’n contract loop je financieel risico.

Als jullie uit elkaar gaan, bepaalt de wet wie wat krijgt. Dat is vaak niet wat jij wilt. Een contract geeft duidelijkheid over spullen, geld en schulden. Het is de basis voor een stabiele relatie, zonder de juridische rompslomp van een huwelijk.

Gratis templates: Snel, makkelijk, maar is het slim?

Op internet staan talloze websites met gratis templates. Denk aan sites als Samenlevingscontract.nl, Juridisch Advies of Contracten.net.

Je downloadt een Word-bestand, vult je namen in en klaar. Klinkt ideaal, toch?

De valkuilen van een gratis template

De voordelen zijn duidelijk: het is goedkoop (soms gratis, soms voor een tientje) en je bent supersnel klaar. Je hoeft geen juridisch genie te zijn om de basis te begrijpen. Maar let op: gratis is niet altijd gratis.

Een template is een standaardverhaal. Het is een eenheidspakket voor iedereen.

Jouw situatie is uniek. Misschien heb je een eigen bedrijf, of een erfenis gekregen. Een simpele template ziet die nuances niet. Daar zit meteen het grootste gevaar.

Veel gratis templates zijn niet up-to-date. De wet verandert constant.

Als je een oud template gebruikt, loop je het risico dat je afspraken straks niet geldig zijn. Ook zitten er soms fouten in of ontbreken er belangrijke clausules. Wie is er aansprakelijk als het fout gaat?

Meestal ben jij dat zelf. Je tekent op eigen risico.

Notarieel contract: De professionele keuze

Een notarieel contract wordt opgesteld door een notaris. Dit is een onafhankelijke deskundige met een wettelijke status.

Waarom kies je voor een notaris?

Het klinkt duur en ingewikkeld, maar het is vaak de beste keuze voor de lange termijn. Een notaris controleert niet alleen de tekst, maar zorgt er ook voor dat het contract juridisch waterdicht is. Hij of zij kijkt naar jouw specifieke situatie en geeft advies. Dit is iets wat een gratis template voor een samenlevingscontract nooit kan.

Een groot voordeel is de juridische kracht. Een notarieel contract is een "authentieke akte".

Dat betekent dat het gelijk staat aan een gerechtelijk vonnis. Het is heel moeilijk om zo’n contract aan te vechten.

Bij een gratis template versus notarieel contract is dat een stuk makkelijker. Als er later ruzie ontstaat, sta je veel sterker met een document dat door een notaris is opgesteld. Natuurlijk heeft professionele hulp een prijskaartje.

De kosten van zekerheid

Een notaris rekent honorariumkosten en deponeerkosten. De totaalprijs ligt meestal tussen de €400 en €800.

Dat hangt af van de complexiteit en waar je woont. De notaris is verplicht om een vast bedrag te rekenen voor het passeren van de akte (de officiële handtekening). Per 1 januari 2024 is dat ongeveer €175.

De rest van de kosten zitten in het opstellen en het advies.

Ja, het is duurder dan een template van €10, maar het voorkomt duizenden euros aan problemen later.

De belangrijkste clausules om te regelen

Of je nu een template gebruikt of naar de notaris gaat: bepaalde afspraken móeten op papier staan.

Zonder deze clausules heb je nog steeds niets geregeld. Let vooral op deze punten:

  • Eigendom van spullen: Wie is de eigenaar van de inboedel? Wie neemt de bank na een scheiding mee?
  • Woning: Wat gebeurt er met het huis en de hypotheek als jullie uit elkaar gaan?
  • Geld en schulden: Wie betaalt wat? Wordt er een potje gemaakt voor gezamenlijke uitgaven?
  • Alimentatie: Spreek je partneralimentatie af? Dit is niet automatisch geregeld bij samenwonen.
  • Overlijden: Wat gebeurt er als een van jullie komt te overlijden? Zonder testament erft de partner vaak niets.

Juridische risico’s: Waar moet je op letten?

De grootste valkuil van samenwonen is de wet. Veel mensen denken dat ze na drie jaar automatisch getrouwd zijn in gemeenschap van goederen.

Dat is een fabeltje. In Nederland trouw je nooit automatisch. Maar zonder contract ben je financieel kwetsbaar.

Stel: jullie kopen een huis. Jij betaalt de hypotheek, je partner doet de boodschappen.

Bij een scheiding zonder contract is het vaak onduidelijk wie recht heeft op wat. De rechter moet dan beslissen. Dat is duur en emotioneel zwaar.

Een template kan hierin tekortschieten als ie niet goed is opgesteld. Een notaris voorkomt deze gaten in de afspraken.

Kostenoverzicht: Template vs. Notaris

Laten we de cijfers even op een rij zetten. Wat kost het echt?

Optie Kosten template Kosten notaris (akte) Totale kosten (indicatief)
Gratis template €0 - €50 - €0 - €50
Notarieel contract - €175 (vast) €400 - €800

Let op: De kosten voor een notaris kunnen iets verschillen per regio. De €175 is een wettelijk vastgesteld tarief voor het passeren van de akte.

Het echte verschil: Zekerheid vs. Snelheid

Het echte verschil zit hem in de zekerheid. Een gratis template is een gok.

Het is snel en goedkoop, maar je weet nooit zeker of het juridisch klopt tot het te laat is. Een notarieel contract is een investering. Je betaalt voor rust en professionaliteit.

Een notaris denkt met je mee. Hij of zij ziet dingen die jij over het hoofd ziet.

Bijvoorbeeld hoe een erfenis of een eigen bedrijf invloed heeft op je samenlevingscontract. Een template doet dat niet. Die is statisch en algemeen.

Conclusie: Wat moet je kiezen?

De keuze is aan jou, maar bedenk dit goed: Kies voor een gratis template als je jong bent, weinig bezittingen hebt, geen huis koopt en de situatie heel simpel is.

En als je bereid bent het risico te nemen dat het contract niet waterdicht is. Kies voor een notarieel contract als je een huis koopt, kinderen hebt, een eigen bedrijf runt of gewoon zekerheid wilt. Het is duurder, maar het beschermt je toekomst.

Onthoud: Een goedkoop contract kan duurkoop worden bij een scheiding. Of je nu gaat voor een template of een notaris, zorg dat je weet wat je tekent.

Zo bouw je niet alleen aan een relatie, maar ook aan een veilige basis.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Wat is een samenlevingscontract
Ga naar overzicht →