Hoe leg je schoolkosten en opvoedingsafspraken vast in een samenlevingscontract?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Inhoud samenlevingscontract clausules · 2026-02-15 · 6 min leestijd
Transparantie: Dit artikel bevat affiliate links. Als je via onze link een product koopt, ontvangen wij een kleine commissie. Dit kost jou niets extra en helpt ons om deze site te onderhouden.

Stel je voor: je bent verliefd, je trekt samen en misschien heb je al kinderen of staan ze op de planning. Spannend! Maar naast de romantiek is er iets minder sexy dat je moet regelen: het samenlevingscontract.

Veel mensen schuiven het voor zich uit, want het voelt formeel en misschien een beetje kil. Toch is het juist voor ouders superbelangrijk. Het gaat hier niet alleen over wie de hypotheek betaalt, maar ook over wie de schoolboeken betaalt en hoe jullie de opvoeding aanpakken.

Niemand zit te wachten op ruzie over geld of opvoedstrategieën als de liefde even minder is.

In dit artikel leg ik je uit hoe je schoolkosten en opvoedingsafspraken slim vastlegt, zodat je later niet voor verrassingen komt te staan.

Waarom je dit echt niet kunt overslaan

Veel stellen denken: "Wij zijn het wel eens, dus waarom zou je dat opschrijven?" Maar situaties veranderen. Misschien gaan jullie uit elkaar of verandert er financieel iets. Zonder een samenlevingscontract bepaalt de wet (en soms de rechter) hoe zaken geregeld zijn.

Dat wil je liever zelf in de hand hebben. Een contract geeft rust.

Het is een soort handleiding voor jullie samen, speciaal als er kinderen in het spel zijn. Het zorgt ervoor dat je op één lijn zit over de belangrijkste dingen, zonder dat je het steeds opnieuw hoeft te bespreken.

De basis: wat hoort erin?

Een samenlevingscontract is een juridisch document, maar het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je kunt het zo specifiek maken als je zelf wilt.

De financiële huishouding op orde

De kern draait om duidelijkheid. Hieronder de belangrijkste onderdelen waar je aandacht aan moet besteden, vooral rondom geld en kinderen.

  • De vaste lasten (huur, gas, licht, internet).
  • Boodschappen en huishoudelijke spullen.
  • Gespaard geld en hoe dit beheerd wordt.

Geld is vaak een bron van discussie. Leg daarom vast hoe jullie de kosten verdelen. Gaan jullie voor fifty-fifty of betaalt één partner meer omdat die meer verdient?

Zet het op papier. Denk aan: Door dit helder te hebben, voorkom je dat je later discussies krijgt over wie de rekening van de supermarkt betaalt.

De hamvraag: schoolkosten vastleggen

Hier gaat het vaak mis. Schoolkosten lopen snel op. Denk aan de basisschool, maar ook aan de middelbare school, sportclubs, muziekles en schoolreisjes.

Wat valt er allemaal onder schoolkosten?

Zonder afspraken kan dit voor ongemakkelijke momenten zorgen. Je wilt namelijk niet dat de ene ouder vindt dat de ander te weinig bijdraagt aan de sportclub van de kinderen.

  • Leermiddelen: boeken, laptops, tablets.
  • Schoolspullen: rugzakken, gymkleding, etuis.
  • Extramurale activiteiten: excursies, schoolreisjes, klassenavonden.
  • Buitenschoolse opvang (BSO) en eventuele naschoolse begeleiding.

Je moet verder kijken dan alleen het schoolgeld. De kosten voor onderwijs zijn vaak:

Leg vast hoe je deze kosten dekt. Gaan jullie uit van een percentage (bijvoorbeeld 50/50) of baseren jullie het op inkomen? Bij een significant verschil in inkomen is een verdeling op basis van percentage vaak eerlijker.

De schoolkeuze: wie beslist?

Een ander pijnpunt is de schoolkeuze. De een wil graag een Montessorischool, de ander kiest voor een reformatorische school.

Zonder afspraak kan dit leiden tot conflicten. Leg in het contract vast hoe jullie tot een keuze komen. Meestal is de afspraak dat beide ouders instemmen. Als jullie er samen niet uitkomen, kan een mediator helpen, maar beter is het om van tevoren duidelijke criteria af te spreken.

Opvoedingsafspraken: meer dan alleen regels

Opvoeding is persoonlijk. De een is streng, de ander losser.

Eén lijn trekken

In een samenlevingscontract en kinderen goed regelen leg je niet vast hoe je kinderen precies opvoedt, maar wel hoe jullie samenwerken. Dit voorkomt dat jullie elkaar ondermijnen voor de kinderen. Spreek af dat jullie belangrijke opvoedkundige beslissingen samen nemen. Denk aan: Door dit vast te leggen, sta je sterker als er een meningsverschil ontstaat.

  • Religie en geloof.
  • Keuzes rondom medische behandelingen.
  • De omgang met digitale media (scherm tijd).

Wie doet wat? Dit klinkt logisch, maar in de praktijk kan het anders lopen.

Verantwoordelijkheden verdelen

Leg vast wie verantwoordelijk is voor het brengen en halen van de kinderen, wie het contact met de school onderhoudt en wie helpt met huiswerk.

Dit is geen starre lijst, maar een richtlijn. Het zorgt ervoor dat taken eerlijk verdeeld zijn en dat er geen klachten ontstaan over een te grote belasting voor één ouder.

Hoe zit het juridisch?

Een samenlevingscontract is bindend. Zodra je het ondertekent bij de notaris, telt het als een wettelijke afspraak over belangrijke zaken voor jullie toekomst.

Het is verstandig om dit niet zelf te doen, maar een notaris in te schakelen. De notaris controleert of de afspraken juridisch kloppen en legt het vast in een notariële akte. Dit is niet verplicht, maar wel aan te raden voor de wettelijke bescherming.

Zonder notariële akte kan een contract in sommige gevallen minder zwaarwegend zijn. Let op: een samenlevingscontract regelt geen omgangsregeling voor de kinderen bij een scheiding.

Dat is iets anders. Wel kun je afspraken maken over de financiële gevolgen van een scheiding, zoals de kinderalimentatie.

Wijzigingen en actualisatie

Over alimentatie gesproken: de wet bepaalt veel, maar je kunt onderling afspraken maken over de hoogte en duur, mits dit redelijk is. Je situatie verandert. Kinderen groeien op, kosten stijgen, en inkomens veranderen. Het is slim om je contract eens in de vijf jaar te reviewen.

Pas het aan als het niet meer klopt. Dit voorkomt dat je vastzit aan oude afspraken die niet meer passen bij je huidige leven.

Praktische tips voor een waterdicht contract

Hoe maak je het nu concreet? Hieronder een paar tips om je op weg te helpen.

Maak een begroting

Voordat je naar de notaris gaat, maak je een overzicht van alle verwachte kosten. Schat de schoolkosten voor de komende jaren.

Wees specifiek over betalingen

Gebruik hiervoor websites van scholen of vraag ouders in je omgeving naar hun uitgaven. Een realistische begroting helpt bij het bepalen van de financiële bijdrage. Spreek af hoe en wanneer er betaald wordt. Wordt er een gezamenlijke rekening gebruikt voor schoolkosten?

Gebruik duidelijke taal

Of betaalt één ouder de rekening en de ander het vakantiegeld? Leg dit vast.

Voorkom dat je achteraf discussieert over een onbetaalde rekening voor een schoolreisje. Schrijf de afspraken in helder Nederlands. Geen juridisch jargon, maar gewone taal die beide partners begrijpen.

Betrek de kinderen (als ze oud genoeg zijn)

Het doel is dat jullie het contract zonder hulp kunnen lezen en begrijpen. Dit voorkomt misinterpretaties. Hoewel het contract tussen de ouders is, is het goed om kinderen te betrekken bij de afspraken over school en vrije tijd.

Zij zijn degenen die het dagelijks meemaken. Hun mening telt, al beslissen de ouders uiteindelijk.

Conclusie: investeer in duidelijkheid

Een samenlevingscontract is niet romantisch, maar wel essentieel voor een stabiele toekomst. Door schoolkosten en opvoedingsafspraken vast te leggen, voorkom je onnodige stress en conflicten.

Het geeft je de ruimte om te genieten van het ouderschap, wetende dat de praktische zaken geregeld zijn. Neem de tijd voor dit proces, schakel een notaris in en zorg dat je afspraken maakt die bij jullie passen. Een goed contract is geen teken van wantrouwen, maar een teken van respect voor elkaar en helpt je om je kinderen financieel te beschermen in een samenlevingscontract.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Inhoud samenlevingscontract clausules
Ga naar overzicht →