#10 "Samenlevingscontract vergelijken: wat zijn de opties in 2026?" ✓

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Inhoud samenlevingscontract clausules · 2026-02-15 · 10 min leestijd

Je staat er misschien niet elke dag bij stil, maar op een gegeven moment kom je op een punt in je leven dat je samenwonen serieus wordt.

Misschien heb je al een huis gekocht, een gedeelde rekening of gewoon behoefte aan meer zekerheid. Dan is het tijd voor het samenlevingscontract. In 2026 is dit nog steeds dé manier om je relatie juridisch vast te leggen zonder te trouwen. Maar hoe pak je dat aan en wat zijn je opties? Laten we het helder en simpel houden, zonder ingewikkeld gedoe.

Waarom een samenlevingscontract eigenlijk?

Een samenlevingscontract is veel meer dan alleen een stuk papier voor de gemeente.

Het is een vangnet. Als je onverwachts uit elkaar gaat, of als er iets gebeurt met één van jullie, regelt dit contract hoe het verder gaat. Zonder contract loop je het risico dat je partner niets ervert als jij plotseling overlijdt, terwijl je samen al jaren een huis deelt.

In 2026 is de noodzaak voor zo’n contract zelfs groter geworden, omdat de huizenmarkt complex is en de belastingregels strenger. Stel je voor: jullie kopen een huis.

De een heeft meer spaargeld ingelegd dan de ander. Een samenlevingscontract legt vast wie wat heeft betaald, en wie wat krijgt als jullie uit elkaar gaan.

Zo voorkom je ruzie over geld op een moment dat je emotioneel al genoeg te verwerken hebt.

De basis: wat moet er in?

Voordat we de opties induiken, is het handig om te weten wat er minimaal in een contract moet staan. Denk aan: De basis is het wettelijk partnerschap.

  • Wie betaalt wat? (Hypotheek, boodschappen, gas, licht)
  • Wat gebeurt er met het huis bij een break-up?
  • Wie erft wat?

In 2026 is dit nog steeds de meest voorkomende variant. Je kunt dit bij de gemeente regelen, vaak tegelijk met het kopen van een huis. Het scheelt je later een hoop gedoe bij de notaris.

Optie 1: De Notaris

De meest veilige optie is een contract opmaken bij de notaris. Dit is in 2026 nog steeds de gouden standaard. Waarom?

Omdat een notaris precies weet wat er wettelijk moet staan. Hij of zij zorgt ervoor dat de afspraken waterdicht zijn en dat ze bij de gemeente en de hypotheekverstrekker worden geaccepteerd. Een gemiddeld contract bij de notaris kost tussen de €600 en €1.200. Dat hangt af van hoe complex je situatie is.

Heb je een eigen bedrijf of veel bezittingen? Dan ben je vaak iets meer kwijt.

De notaris kan ook helpen met het opstellen van een testament, wat handig is als je samen kinderen hebt of vermogen wilt beschermen.

Voordelen: Waterdicht, wettelijk erkend, en je hebt professioneel advies. Nadelen: Het kost geld en je moet een afspraak maken.

Optie 2: Online contracten (de doe-het-zelf optie)

Er zijn in 2026 steeds meer websites die een kant-en-klaar sjabloon aanbieden. Denk aan sites als Juridisch Loket of gespecialiseerde juridische platforms.

Je kunt een template downloaden, invullen en ondertekenen. Dit is een stuk goedkoper, soms zelfs gratis of voor een paar tientjes. Maar let op: dit is riskant.

Wanneer kies je voor online?

Een standaard sjabloon is vaak te algemeen. Als je huis koopt of vermogen hebt, is een online template vaak niet voldoende voor de hypotheekverstrekker.

Banken eisen namelijk vaak een notariel contract. Gebruik deze optie dus alleen voor hele eenvoudige situaties, bijvoorbeeld als je alleen maar de huur deelt en geen gedeelde bezittingen hebt. Gewoon, als je net begint met samenwonen en je nog geen grote financiële verplichtingen deelt. Het is een prima opstapje, maar zodra je een huis koopt, stap je al snel over naar de notaris.

Optie 3: Het samenlevingscontract via de gemeente

In Nederland kun je bij veel gemeenten een ‘partnerschapscontract’ afsluiten. Dit is officieel een geregistreerd partnerschap, maar zonder het romantische trouwgedoe. Denk ook aan de juridische stappen bij adoptie en samenwonen als je plannen hebt voor een gezin.

In 2026 is dit nog steeds een optie, vooral voor stellen die snel iets geregeld willen hebben.

Het grote voordeel is dat dit vaak gratis of zeer goedkoop is. Je regelt het bij de balie van het stadhuis. Het nadeel? Het is een standaardcontract.

Je kunt er niet veel aanpassen. Wil je specifieke afspraken maken over wie de hypotheek betaalt of wat er gebeurt met de inboedel? Dan zul je alsnog naar de notaris moeten.

Optie 4: De hybride variant (Samenlevingscontract + Testament)

Een slimme optie in 2026 is het combineren van een testament met de notariskosten voor een samenlevingscontract. Vooral als je kinderen hebt of een huis samen bezit.

Het contract regelt de verdeling van spullen en geld bij een scheiding.

Het testament regelt de erfenis als er iemand overlijdt. Veel mensen vergeten dit. Als je alleen een samenlevingscontract hebt en je partner overlijdt, ben je in principe niets verplicht aan de familie van je partner.

Maar zonder testament kan de erfenis verwateren. Een testament bij de notaris kost ongeveer €300 tot €600. Het is een investering die rust geeft.

Wat kost vergelijken in 2026?

Je hoeft niet direct naar de duurste notaris te rennen. Het loont om te vergelijken.

Vraag offertes op bij minimaal drie notariskantoren. De tarieven zijn in 2026 transparanter dan vroeger, maar kunnen nog steeds flink verschillen per regio.

In de Randstad betaal je vaak meer dan in Friesland of Limburg. Let op: vraag altijd naar een vaste prijs. Sommige notarissen rekenen extra voor ‘bijkomende kosten’ zoals inschrijvingen in het Kadaster. Een goedkope notaris is fijn, maar kwaliteit is belangrijker. Je wilt geen fouten in je contract.

De valkuilen van 2026

Er verandert veel in de wet- en regelgeving. In 2026 zijn er nieuwe regels rondom de eigen woning en de belastingvoordelen voor samenwoners.

Zorg dat je contract aansluit op deze nieuwe regels. Een oude sjabloon van een paar jaar geleden voldoet misschien niet meer.

Een andere valkuil is de ‘koude uitsluiting’. Dit betekent dat je partner bij een scheiding niets krijgt van de overwaarde van het huis, terwijl hij of zij wel heeft bijgedragen aan de lasten. Dit wil je voorkomen. Zorg dat de verdeling eerlijk is en vastgelegd.

Stappenplan: Hoe begin je?

  1. Praat met elkaar: Wat willen jullie allebei regelen? Ga niet direct naar de notaris zonder dat je het eens bent.
  2. Verzamel documenten: Neem inkomensgegevens, eigendomspapieren en eventuele hypotheekoffertes mee.
  3. Vergelijk notarissen: Gebruik vergelijkingssites om tarieven te checken.
  4. Maak een afspraak: De notaris legt alles uit. Stel vooral veel vragen.
  5. Onderteken en registreer: Zorg dat het contract bij de gemeente wordt ingeschreven.

Conclusie

Samenlevingscontract clausules vergelijken in 2026 is niet ingewikkeld, maar het vraagt wel om aandacht.

Kies je voor de zekerheid van een notaris, de goedkoopste online optie of een combinatie van beiden? Het hangt af van je situatie. Als je net begint, is een simpel contract misschien genoeg.

Heb je een huis, kinderen of vermogen? Ga dan voor de notaris.

Wat je ook kiest, het belangrijkste is dat je het doet. Een goed contract voorkomt straks slapeloze nachten.

Dus pak je agenda, zoek een notaris en regel het. Want zeg nou zelf, rust in je hoofd is onbetaalbaar.

Veelgestelde vragen

Wat is het voordeel van een samenlevingscontract, en waarom is het in 2026 zo belangrijk?

Een samenlevingscontract biedt een duidelijk vangnet voor jullie relatie. Het regelt op een eerlijke manier wat er gebeurt als je uit elkaar gaat, bijvoorbeeld met betrekking tot de woning, financiën en erfenis. In 2026 is het extra belangrijk vanwege de complexiteit van de huizenmarkt en de strengere belastingregels, waardoor een contract voorkomt dat jullie ruzie maken over geld op een emotioneel moeilijke tijd.

Hoeveel kost het om een samenlevingscontract op te laten stellen, en welke opties zijn er?

De kosten voor een samenlevingscontract variëren, afhankelijk van de complexiteit van jullie situatie. Bij de notaris kost een standaard contract tussen de €600 en €1.200, terwijl online sjablonen vaak goedkoper zijn. Het is verstandig om de kosten in overweging te nemen, maar een contract is een investering in de toekomst van jullie relatie en voorkomt mogelijke conflicten.

Wat moet er minimaal in een samenlevingscontract staan, en welke zaken zijn daarbij belangrijk?

Een samenlevingscontract moet ten minste de afspraken over de verdeling van de huishoudelijke taken en financiële verplichtingen bevatten, zoals de hypotheekbetalingen en de kosten voor boodschappen. Ook is het cruciaal om te bepalen wat er gebeurt met de woning bij een scheiding en wie erft wat, vooral als er kinderen betrokken zijn.

Wat is het verschil tussen een samenlevingscontract en een geregistreerd partnerschap, en welke optie is het beste in 2026?

Hoewel beide opties jullie relatie juridisch beschermen, biedt een samenlevingscontract meer flexibiliteit en is het minder complex om aan te schaffen dan een geregistreerd partnerschap. In 2026 is een samenlevingscontract vaak de meest praktische en toegankelijke keuze, omdat het minder formele vereisten heeft en vaak tegelijk met het kopen van een huis geregeld kan worden.

Wat gebeurt er met gezamenlijke schulden, zoals een studieschuld, in een samenlevingscontract?

Een samenlevingscontract kan specifiek regelen wat er gebeurt met gezamenlijke schulden, zoals een studieschuld of een lening. Het is belangrijk om dit duidelijk te bepalen om misverstanden te voorkomen. De afspraken hierover moeten helder en ondubbelzinnig zijn, zodat er geen discussie over ontstaat bij een eventuele scheiding.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Inhoud samenlevingscontract clausules
Ga naar overzicht →