Kunnen twee mensen die geen stel zijn ook een samenlevingscontract afsluiten?
Stel je dit voor: je bent dol op je huisgenoot. Je kunt samen lachen, de was delen en zelfs samen een pizza bestellen zonder ruzie over de toppings. Maar verliefd? Nee, totaal niet.
Toch wil je iets regelen voor de toekomst. Misschien een huis kopen of gewoon zekerheid dat de huur eerlijk geregeld is.
De grote vraag is dan: kunnen twee mensen die geen stel zijn eigenlijk een samenlevingscontract afsluiten? Het antwoord is kort en krachtig: ja, dat kan. En het is misschien wel slimmer dan je denkt.
Een samenlevingscontract: het is meer dan alleen voor liefdesparen
Veel mensen denken dat een samenlevingscontract alleen is voor stellen die samenwonen maar niet willen trouwen. Dat is een gemiste kans.
De wet maakt namelijk geen onderscheid of jullie een romantische relatie hebben of niet. Of je nu beste vrienden bent, broer en zus, of twee vreemden die toevallig een huis delen: een notaris kan voor jullie een contract opstellen. Wanneer je een contract laat opmaken, leggen jullie afspraken vast over geld, spullen en wonen.
Dit is niet alleen handig voor later, maar voorkomt nu al ruzies.
Vooral als je een huis koopt samen, is dit essentieel. Zonder contract ben je in de ogen van de wet financieel gezien vaak 'vreemden' van elkaar, wat bij een eventuele breuk voor enorme problemen kan zorgen.
Waarom zou je het doen als je geen stel bent?
Je vraagt je misschien af: waarom zou je moeite doen voor een contract als er geen liefde in het spel is?
Nou, omdat praktische zaken vaak belangrijker zijn dan romantiek. Denk aan het kopen van een huis. Twee vrienden die een huis kopen, lopen zonder contract enorm veel risico.
Stel dat één van de twee plotseling overlijdt. Zonder testament of contract blijft de overgebleven vriend met een hoop problemen zitten.
De ouders van de overledene erfden namelijk hun aandeel in het huis.
Dat wil je niet. Een ander groot voordeel is de duidelijkheid over spullen. Wie betaalt de nieuwe bank? Wat gebeurt er met de inboedel als één persoon vertrekt?
Een samenlevingscontract legt dit vast. Het is een soort 'huishoudelijk reglement' met juridische kracht. Vooral voor vrienden die zakelijk en privé willen scheiden, is dit een uitkomst.
De juridische valkuilen zonder contract
Als je geen contract hebt, loop je risico’s. Zonder officiële overeenkomst bouwt geen van beide partijen automatisch eigendomsrechten op, tenzij je samen een huis koopt.
Koop je samen een huis zonder contract? Dan ben je volgens de wet in beginsel voor de helft eigenaar, maar de financiële bijdrage kan anders liggen. Als jij de hypotheek betaalt en je huisgenoot alleen de boodschappen doet, ontstaat er scheefgroei.
Daarnaast is er het ‘kinderkorting’-verhaal. Als je een samenlevingscontract hebt, mag je soms gebruikmaken van fiscale voordelen.
Alleen: voor mensen zonder kinderen is dit vaak minder relevant. Wel belangrijk is de partneralimentatie.
Als je geen stel bent, heeft dit contract daar geen invloed op. Het gaat puur om de goederen en woning. Je bent dus geen ‘wettelijk partner’ voor de belastingdienst tenzij je dit expliciet vastlegt, maar een contract geeft wel houvast.
Wat moet er in het contract staan?
Als je een samenlevingscontract afsluit bij de notaris, moet je een aantal keuzes maken.
1. De woning en hypotheek
Dit zijn de belangrijkste punten die je moet regelen: Hoeveel procent van het huis is van jou en hoeveel van je huisgenoot?
2. De inboedel en spullen
Dit hangt af van wie wat heeft betaald. Leg dit vast. Als je de hypotheek samen aanvraagt bij een bank zoals ABN AMRO of ING, eisen ze vaak een samenlevingscontract. Zonder dit document mogen ze de hypotheek soms niet verstrekken als je geen stel bent. Wie is eigenaar van de bank, de tv of de wasmachine?
Meestal is het simpel: wie het koopt, is de eigenaar. Maar als je samen spaart voor een dure aankoop, is het slim om vast te leggen dat jullie allebei voor de helft betalen en dus allebei voor de helft eigenaar zijn.
3. De kosten en lasten
Hoe deel je de vaste lasten? Gaan jullie 50/50 of betaalt de een meer omdat die een hoger inkomen heeft? Leg dit vast. Voorkom discussies over wie de energierekening betaalt.
Een notaris kan hier een standaardverdeling in maken. Het klinkt misschien negatief, maar je moet nadenken over het moment dat jullie uit elkaar gaan.
4. Het einde van de overeenkomst
Wat gebeurt er als één van de twee het huis wil verkopen?
Of als je huisgenoot plotseling vertrekt? Een opzegtermijn of een koopoptie kan ruzie voorkomen.
De rol van de notaris
Een samenlevingscontract moet bij de notaris worden opgesteld. Zelf een document maken op de keukentafel werkt niet voor de wet.
De notaris zorgt ervoor dat het contract juridisch waterdicht is. De kosten voor een dergelijk contract liggen gemiddeld tussen de € 600 en € 1.000, afhankelijk van de complexiteit.
Het is een investering, maar vergeleken met de kosten van een rechtszaak bij een conflict, is het een koopje. De notaris legt ook uit wat de gevolgen zijn voor de belastingdienst. Hoewel je geen 'wettelijk partner' bent, kan een contract soms wel gevolgen hebben voor toeslagen. Dit is vooral relevant als je samen een huis koopt en inkomen deelt. Raadpleeg hiervoor een belastingadviseur of kijk op de website van de Belastingdienst voor de exacte voorwaarden.
Is het altijd verstandig?
Het antwoord is nee, niet altijd. Als je alleen huurt en geen grote financiële verplichtingen deelt, is een contract soms overkill.
In Nederland geldt voor huurders vaak de Huurcommissie als bemiddelaar. Ook als je geen gedeelde eigendommen hebt, is een contract niet verplicht.
Maar als je een huis koopt, een bedrijf start of gewoon zekerheid wilt, is het een must. Vooral bij vrienden is de drempel laag om dingen mondeling af te spreken. Helaas veranderen mondelinge afspraken vaak in misverstanden zodra er emoties of geld bij komen kijken. Een contract is geen gebrek aan vertrouwen; het is een teken van wijsheid.
Hoe sluit je het af?
Wil je een samenlevingscontract afsluiten zonder romantische relatie? Zo pak je het aan:
- Zoek een notaris bij jou in de buurt. Je kunt kiezen voor een grote keten of een zelfstandige.
- Maak een afspraak en bespreek je wensen. Neem bewijzen mee van wie wat betaalt.
- Laat de notaris een concept opstellen. Lees dit goed na en pas het aan waar nodig.
- Onderteken het document. Vanaf dat moment is het contract geldig.
Veel notarissen hebben standaardmodellen voor samenlevingscontracten. Deze zijn vaak goedkoper dan een maatwerkcontract.
Vraag altijd naar de mogelijkheden.
Conclusie: een slimme zet voor huisgenoten en vrienden
Een samenlevingscontract is niet alleen voor verliefde koppels. Wist je dat je ook een samenlevingscontract kunt afsluiten als je geen stel bent? Het is een krachtig instrument voor iedereen die samenwoont en zekerheid wil.
Of je nu beste vrienden bent of toevallige huisgenoten: financiële duidelijkheid voorkomt drama.
Door afspraken vast te leggen, beschermt je jezelf en je huisgenoot. Dus, als je samen een huis wilt kopen of gewoon wilt weten wat er gebeurt als de vriendschap overgaat, ga naar de notaris. Het kost geld, maar het levert rust op. En die rust is onbetaalbaar.