Samenlevingscontract afsluiten als je net begint met samenwonen: te vroeg of precies goed?
Jullie gaan samenwonen. Spannend! Het voelt als het begin van iets moois.
Je zoekt een leuk huis, misschien zelfs wel bij WoningNet of via Funda, en de verhuisdozen staan al klaar. Maar dan komt er iets minder romantisch om de hoek kijken: het samenlevingscontract. Moet je dat meteen regelen als je net de sleutel hebt?
Of is dat te vroeg en gooi je de sfeer meteen in de prullenbak?
Laten we dit even scherp bekijken zonder dat het saai wordt.
Samenwonen is het nieuwe normaal
Even een realitycheck: trouwen is niet meer de standaard. Volgens het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) woonden er in 2023 ruim 1,6 miljoen mensen in een samenlevend partnerschap. Dat is bijna een derde van alle huishoudens in Nederland.
De gemiddelde leeftijd waarop we beginnen met samenwonen ligt rond de 35 jaar.
Het aantal eenoudergezinnen en stellen van hetzelfde geslacht dat samenwoont, groeit ook gestaag. Kortom: samenwonen zit in de lift en is hier om te blijven. Maar zonder juridisch vangnet loop je risico’s.
Wat is een samenlevingscontract eigenlijk?
Veel mensen denken dat een samenlevingscontract alleen gaat over wie de afwas doet, maar het is veel meer dan dat.
De kern van de zaak
Het is een juridisch document waarin jullie afspraken vastleggen over jullie gedeelde leven. Denk aan financiën, spullen en de woning. Het is geen huwelijk, maar het geeft wel bescherming. Het doel is simpel: voorkom discussies later.
In een contract leggen jullie vast wat van jullie is en wat niet. Zonder zo’n document ben je wettelijk gezien gewoon twee individuen die toevallig dezelfde voordeur delen. Dat klinkt romantisch, maar in de praktijk kan het flink misgaan bij een break-up.
Waarom zou je het nú al regelen?
Veel stellen wachten omdat ze denken: "We zijn pas net begonnen, het voelt te vroeg." Maar hier is het tegendeel waar: het is juist slim om het vroeg te regelen, zolang de liefde nog volop stroomt.
Financiële helderheid
Je maakt namelijk afspraken terwijl je nog relaxed bent, niet als de emoties hoog oplopen na een ruzie. Wie betaalt de huur of hypotheek?
Wie betaalt de boodschappen van de Albert Heijn of de Jumbo? In een samenlevingscontract leg je dit vast. Vooral als één partner veel meer verdient dan de ander, is dit essentieel. Zonder contract loop je het risico dat je later discussie krijgt over wie wat heeft betaald.
De woning
Als je een huis koopt, staat vaak maar één naam op het hypotheekcontract.
Een samenlevingscontract kan regelen dat de andere partner toch recht heeft op een deel van de overwaarde, mocht de relatie stranden. Handig om nu vast te leggen, voordat de verhuiswagen van Verhuisbedrijf Nederland voor de deur staat.
Waarom zou je het juist uitstellen?
Natuurlijk, er zijn ook redenen om het even te laten rusten. Als je net drie maanden samen bent en nog in de roze wolk zit, voelt een contract wel heel formeel.
Sommige stellen vinden het onnodig omdat ze alles delen en volledig vertrouwen hebben in elkaar. Bovendien zijn er kosten aan verbonden.
Een contract opstellen kost geld, meestal tussen de € 300 en € 800 bij een notaris. Dat is best een bedrag als je net een huis huurt of koopt.
De gevaren van niets regelen
Als je niets regelt, geldt de wet. En de wet is soms een vreemde voor je.
De verdeling van spullen
Zonder contract valt alles onder het 'vermogensrecht'. Dit klinkt ingewikkeld, maar het betekent simpelweg dat de rechter later bepaalt wat er met jullie spullen gebeurt als jullie uit elkaar gaan. Stel je voor: jij koopt een dure bank, je partner koopt de tv. Zonder contract is het vaak onduidelijk wie wat mag houden.
De rechter moet dan kijken naar wie wat heeft betaald, wat enorm lastig is zonder bonnetjes. Als je huurt en één naam staat op het contract, heeft de ander geen recht op de woning.
De woning na een break-up
De verhuurder kan de ander zelfs dwingen te vertrekken. Bij een koophuis is het nog gecompliceerder.
Zonder afspraken moet je vaak gedwongen verkopen of blijft één partner met een enorme schuld zitten.
De checklist: wat hoort er in een contract?
Een goed contract is niet saai, het is een roadmap voor jullie toekomst. Hier zijn de belangrijkste punten die je moet bespreken: Hoe deel je de vaste lasten?
1. Financiën en kosten
Maak je een gezamenlijke rekening via ING of ABN AMRO? Wie betaalt de verzekeringen?
2. De inboedel
Leg vast hoeveel iedereen inlegt en wat er gebeurt met het spaargeld. Wat is van jou, wat is van mij en wat is van ons?
3. De erfenis
Dit klinkt overdreven, maar als je dure spullen hebt (zoals een design stoel of een dure laptop), is het slim om te weten wie eigenaar is. Stel, er overlijdt een ouder. Wie erft wat? Zonder testament kan een erfenis zomaar in de gemeenschappelijke pot vallen.
4. Kinderen
Een samenlevingscontract kan dit voorkomen. Hebben jullie kinderen uit een eerdere relatie?
Of willen jullie kinderen krijgen? Leg vast hoe de opvoeding en de kosten worden geregeld. Wie betaalt de kinderopvang?
De kosten van een scheiding zonder contract
Hier wordt het echt pijnlijk. Als je uit elkaar gaat zonder contract, ben je vaak meer geld kwijt aan juridische gevechten dan aan de kosten van het opstellen van een contract nu.
De kosten voor een mediator liggen gemiddeld tussen de € 50 en € 150 per uur. Als de zaak complex wordt, schakel je een advocaat in. De totale kosten van een scheiding kunnen oplopen tot wel € 8.000 tot € 15.000. Tel daar de emotionele kosten bij op, en je snapt dat een investering van € 500 nu een stuk slimmer is.
Hoe pak je het aan?
Je hoeft het niet alleen te doen. Ga langs bij een notaris.
Wanneer is het precies goed?
Die kan jullie helpen met een standaardcontract of een maatwerkcontract. Ook online diensten bieden goede templates aan, maar voor complexe situaties (zoals eigen woning of kinderen) is een notaris echt nodig.
De ideale tijd om een samenlevingscontract af te sluiten is voordat de verhuisdozen uitgepakt zijn. Zodra je financieel gaat samenwonen, ben je er klaar voor. Het maakt de liefde niet minder, het maakt je toekomst alleen maar veiliger.
Conclusie: Gewoon doen!
Is het te vroeg? Nee, het is precies goed.
Een samenlevingscontract afsluiten als je net begint met samenwonen is geen teken van wantrouwen, maar een teken van volwassenheid. Het zorgt ervoor dat jullie kunnen genieten van het samenwonen, zonder onderhuidse spanningen over geld of spullen.
Dus, voordat je de sleutel omdraait: plan een afspraak bij de notaris. Het is de beste investering die je kunt doen voor jullie gedeelde toekomst.