Samenlevingscontract en internationale scheiding: wat als je partner buitenlands is?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Inhoud samenlevingscontract clausules · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Stel je voor: je bent smoorverliefd. Je partner komt uit een ander land, en jullie besluiten samen te wonen in Nederland.

Romantisch, spannend en een beetje ingewikkeld. Voordat je het weet, zit je niet alleen met verliefdheid, maar ook met vragen over visa, belastingen en contracten.

Want wat gebeurt er eigenlijk als het misgaat? Een scheiding is al lastig, maar met een buitenlandse partner wordt het al snel een internationale juridische chaos. In dit artikel leg ik je uit hoe je een samenlevingscontract slim aanpakt en wat je moet weten over een internationale scheiding. Zonder ingewikkeld gedoe, gewoon helder en praktisch.

Waarom een samenlevingscontract essentieel is

Een samenlevingscontract is niet alleen iets voor saaie bureaucraten. Het is je reddingsboei als dingen anders lopen dan je hoopt.

Zonder contract ben je in Nederland vaak gewoon twee individuen die toevallig hetzelfde huis delen. Dat klinkt onschuldig, maar dat is het niet.

Stel: jullie kopen samen een huis. Jij betaalt de hypotheek, je partner betaalt de boodschappen en de verbouwing. Zonder contract is het opeens heel lastig om te bewijzen wie wat heeft betaald en wie recht heeft op wat. In een samenlevingscontract leg je precies vast hoe je het regelt.

Wie betaalt de hypotheek? Hoe verdelen jullie de spullen bij een break?

En wat gebeurt er met de huur of het eigendom? Belangrijk detail: een samenlevingscontract is niet hetzelfde als een huwelijk. Je bent niet automatisch elkaars erfgenaam.

Wil je dat wel? Dan moet je dat expliciet vastleggen in het contract of een testament maken. Voor internationale koppels is dit extra belangrijk omdat erfregels per land enorm kunnen verschillen.

Internationale scheiding: waar begin je?

Als je relatie op de klippen loopt en je partner komt uit een ander land, begint de echte uitdaging. Waar dien je de scheiding in?

Welke rechter is bevoegd? En welk recht geldt er? Dit zijn geen details die je even snel opzoekt tussen de soep en de aardappelen.

In Europa geldt vaak de Brussel II-bis verordening. Dit klinkt ingewikkeld, maar het betekent simpelweg dat de rechter in het land bevoegd is waar het echtpaar het laatst samen heeft gewoond.

Woonde jullie in Nederland? Dan is de Nederlandse rechter meestal bevoegd, ook als je partner uit België of Duitsland komt. Maar let op: dit hangt af van jullie specifieke situatie.

Als je partner uit een land buiten Europa komt, wordt het lastiger. Denk aan landen zoals Marokko, Turkije of de Verenigde Staten.

Elk land heeft zijn eigen regels voor echtscheidingen en vermogensverdeling. Soms gelden er verdragen, soms niet.

De rol van het samenlevingscontract bij een internationale scheiding

Een goede advocaat met kennis van internationaal familierecht is hier onmisbaar. Hier komt je samenlevingscontract weer terug in beeld. Als je duidelijk hebt vastgelegd hoe de boedel wordt verdeeld, voorkom je een hoop gedoe. Zonder contract moet een rechter beslissen wie wat krijgt, en dat proces kan maanden duren.

In een internationale situatie betekent dit vaak dat er twee rechtsstelsels door elkaar lopen. Een nachtmerrie. Een slim contract houdt rekening met de nationaliteit van je partner.

Stel: je partner wil na een scheiding terug naar eigen land. Leg dan vast wat er gebeurt met gemeenschappelijke bezittingen in Nederland. Wie neemt de auto?

Wie betaalt de openstaande schulden? Hoe zit het met de inboedel? Dit voorkomt dat je na een scheiding opeens in een juridisch grijze zone belandt.

Verdeelsleutel: hoe de boedel verdelen?

De boedel verdelen klinkt simpel, maar dat is het niet. Zeker niet als je partner uit een ander land komt.

In Nederland werken we vaak met een verdeelsleutel. Bijvoorbeeld: 50/50, of een verhouding die gebaseerd is op wat ieder heeft ingebracht.

Dit leg je vast in je samenlevingscontract, waarin je ook afspraken over je auto of dure bezittingen kunt opnemen. Maar let op: sommige landen hebben een ander systeem. In Frankrijk bijvoorbeeld geldt het gemeenschap van goederen automatisch als je trouwt zonder huwelijkse voorwaarden.

In Nederland is dat niet zo. Woonde je in Frankrijk en verhuis je naar Nederland?

Dan kan het zijn dat je onder Frans recht valt. Dit soort complicaties maken een internationale scheiding complex. Een voorbeeld: jij en je partner kopen een huis in Nederland. Jij betaalt 70 procent van de hypotheek, je partner 30 procent.

In je contract leg je vast dat bij een verkoop de opbrengst in die verhouding wordt verdeeld.

Klinkt logisch, maar zonder contract kan je partner na een scheiding aanspraak maken op de helft. Zeker als er geen kinderen zijn en jullie ongehuwd zijn, is het verstandig om duidelijke afspraken over spaargeld vast te leggen.

Praktische valkuilen bij een internationale scheiding

Er zijn een paar valkuilen waar je als koppel makkelijk in trapt. De eerste is het niet vastleggen van afspraken.

Veel koppels denken: “Wij regelen het wel als het zover is.” Dat is een recept voor problemen. Zonder contract sta je met lege handen. De tweede valkuil is het negeren van de nationaliteit van je partner.

Sommige landen hebben strenge regels over wat er met bezit gebeurt na een scheiding.

In Nederland kun je een contract opstellen dat voldoet aan Nederlandse wetgeving, maar dat betekent niet dat het automatisch geldt in het land van je partner. Check daarom altijd of je contract internationaal waterdicht is. Een derde valkuil is de taal.

De kosten van een internationale scheiding

Een contract in het Nederlands is prima, maar als je partner de taal niet machtig is, kan dat problemen opleveren. Zorg dat je partner het contract begrijpt.

Gebruik desnoods een tolk of een vertaling. Dit voorkomt dat een rechter later het contract ongeldig verklaart omdat er geen sprake was van vrije wil of begrip.

  • Advocaatkosten: een specialist in internationaal familierecht is vaak duurder dan een standaard scheidingsspecialist.
  • Vertaalkosten: documenten moeten soms worden vertaald en gecertificeerd.
  • Reiskosten: als je partner terugkeert naar eigen land, kunnen er reis- en verblijfkosten bijkomen.

Laten we eerlijk zijn: een scheiding is niet goedkoop. Zeker niet als je partner uit het buitenland komt. De kosten kunnen flink oplopen door: Reken op minimaal €2.000 tot €5.000 voor een eenvoudige scheiding.

Bij complexe gevallen met internationale aspecten kunnen de kosten oplopen tot €10.000 of meer. Het loont dus om je contract op orde te hebben en eventuele geschillen te voorkomen.

Praktische tips voor een waterdicht contract

Hoe zorg je dat je samenlevingscontract ook bij een internationale scheiding standhoudt? Hieronder vind je een paar praktische tips.

1. Kies de juiste notaris

Een notaris helpt je bij het opstellen van je contract. Kies een notaris met kennis van internationale situaties. Vraag of ze ervaring hebben met koppels waarbij één partner uit het buitenland komt.

2. Leg alles vast

Een goede notaris denkt mee over mogelijke complicaties. Denk aan:

  • Hoe de hypotheek wordt betaald.
  • Hoe de inboedel wordt verdeeld.
  • Wat er gebeurt met spaargeld en schulden.
  • Wie het huis krijgt bij een verkoop.

Hoe specifieker, hoe beter. Voorkom vage afspraken die voor interpretatie vatbaar zijn. Check de regels van het land van je partner.

3. Houd rekening met de nationaliteit

Als je partner uit Turkije komt, kunnen er andere erfrechtelijke regels gelden dan in Nederland. Bespreek dit met je notaris of een advocaat.

4. Gebruik duidelijke taal

Schrijf het contract in helder Nederlands. Vermijd jargon. Zorg dat je partner het begrijpt.

5. Update je contract

Als je partner de taal niet machtig is, zorg dan voor een officiële vertaling. Je leven verandert. Misschien krijgen jullie kinderen, verhuizen jullie naar het buitenland of verandert je financiële situatie. Pas je contract regelmatig aan.

Conclusie: Voorkomen is beter dan genezen

Een samenlevingscontract is geen romantisch cadeau, maar wel een verstandige keuze. Zeker als je partner uit het buitenland komt.

Het voorkomt dat een scheiding uitmondt in een juridisch drama. Leg afspraken vast, kies een goede notaris en voorkom juridische problemen met stiefkinderen door internationale complicaties goed te regelen.

Denk je nu: “Dit is veel werk,” klopt. Maar het is minder werk dan een scheiding regelen zonder contract. En eerlijk gezegd: een goed contract geeft je ook rust.

Je weet precies waar je aan toe bent, zowel in goede als in slechte tijden. Dus pak die pen en regel het. Je toekomstige zelf zal je dankbaar zijn.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Inhoud samenlevingscontract clausules
Ga naar overzicht →