Silo 1: Het samenlevingscontract (core document) — ~40 articles

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Overige erfrecht en testament vragen · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Stel je even voor: je stapt uit de ratrace van de moderne samenleving. Geen constante druk om te presteren, geen ingewikkelde bureaucratie en geen systemen die voelen alsof ze vastroesten in hun eigen regels. In plaats daarvan?

Een systeem gebaseerd op samenwerking, vertrouwen en daadkracht. Dat is precies wat Silo 1 probeert te zijn.

Ontwikkeld door de Nederlandse organisatie ‘De Samenlevingsvorming’, is dit niet zomaar een idee of een politiek manifest. Het is een werkbaar contract. Een blauwdruk voor een samenleving die eerlijk, duurzaam en veerkrachtig is. Laten we erin duiken en ontdekken wat dit precies inhoudt.

Waarom een nieuw model? De kern van Silo 1

Veel mensen vragen zich af: waarom hebben we iets nieuws nodig? Het antwoord ligt in de problemen die we dagelijks zien.

Ons huidige model, met zijn nadruk op kapitalisme en hiërarchie, voelt voor velen steeds meer als een systeem dat onrechtvaardig is en ecologisch niet meer houdbaar. Silo 1 draait dit om. Het idee is simpel maar krachtig: een samenleving die draait om wederzijdse afhankelijkheid en gedeelde verantwoordelijkheid. In plaats van een top-down structuur, waar beleid van bovenaf wordt opgelegd, draait Silo 1 om lokale, autonome gemeenschappen.

Deze gemeenschappen, ofwel ‘silo’s’, functioneren als zelfvoorzienende eenheden. Ze werken samen in een netwerk, waardoor je het beste van twee werelden krijgt: de kracht van een kleine gemeenschap en de slagkracht van een groter netwerk. Het is geen utopie dat alles perfect is, maar een startpunt voor een continue dialoog en verbetering.

De 40 artikelen: De bouwstenen van de nieuwe orde

De ruggengraat van Silo 1 is het document met ongeveer 40 artikelen. Dit is geen strikte wetgeving die alles dichttimmert, maar een set van principes en richtlijnen voor een samenlevingscontract.

1. Fundamentele Principes (Artikelen 1-5)

Ze dienen als kompas voor besluitvorming. Deze artikelen zijn gegroepeerd in vier hoofdcategorieën, die samen een holistisch beeld geven van wat er in een samenlevingscontract staat en hoe deze samenleving functioneert.

  • Artikel 1: Wederzijdse Afhankelijkheid – We zijn allemaal met elkaar verbonden. Niemand is een eiland, en ons welzijn hangt af van elkaar.
  • Artikel 2: Gedeelde Verantwoordelijkheid – Iedereen draagt een steentje bij, zowel voor de gemeenschap als voor het milieu. Het onderscheid tussen ‘privaat’ en ‘collectief’ is minder belangrijk dan de verantwoordelijkheid die we delen.
  • Artikel 3: Recht op Zelfbeschikking – Jij bepaalt hoe je leeft, zolang je anderen of de natuur geen schade berokkent.
  • Artikel 4: Participatie en Besluitvorming – Geen achterkamertjes. Beslissingen worden genomen door samen te praten en consensus te vinden. Iedere stem telt.
  • Artikel 5: Recht op Basisbehoeften – Voedsel, water, onderdak, zorg en onderwijs zijn geen privilege, maar een recht voor iedereen.

2. Economische Principes (Artikelen 6-15)

De basis moet kloppen. Deze eerste vijf artikelen leggen het fundament voor alles wat volgt. Hier wordt het interessant voor de portemonnee en de planeet.

  • Artikel 6: Lokaal Economisch Netwerk – De economie draait om lokale productie en consumptie. Waarom ver heen slepen als het lokaal kan?
  • Artikel 7: Ruilhandel en Werktermijnen – Geld is een hulpmiddel, geen doel. De voorkeur gaat uit naar ruilhandel. Diensten worden uitgewisseld zonder directe betaling, tenzij het gaat om gemeenschappelijke reserves.
  • Artikel 8 & 9: Gemeenschappelijke Productie en Eigendom – Grote productiemiddelen zoals landbouwgrond en energieopwekking zijn gemeenschappelijk eigendom. Iedereen heeft er recht op, maar we beheren het samen.
  • Artikel 10: Duurzaamheid – Geen groei om de groei. Economische activiteit moet de natuur beschermen.
  • Artikel 11: Vermindering van Consumptie – Minder is meer. We consumeren alleen wat we echt nodig hebben.
  • Artikel 12: Alternatieve Energie – Zon, wind en water. De focus ligt volledig op hernieuwbare bronnen.
  • Artikel 13 & 14: Lokale Productie en Geen Verspilling – Productie wordt afgestemd op de daadwerkelijke behoeften. Overproductie is uit den boze.
  • Artikel 15: Gemeenschappelijke Reserves – Voor noodsituaties en toekomstige investeringen bouwen we samen een buffer op.

3. Sociale Principes (Artikelen 16-25)

De economie van Silo 1 is lokaal en duurzaam. Een samenleving is pas sterk als de mensen zich gezien en gesteund voelen.

  • Artikel 16: Gemeenschapsvorming – De sociale cohesie is cruciaal. We bouwen aan sterke onderlinge banden.
  • Artikel 17: Onderwijs en Kennisdeling – Onderwijs is gratis en toegankelijk. De nadruk ligt op praktische vaardigheden en kritisch denken. Kennis is er om gedeeld te worden.
  • Artikel 18: Gezondheidszorg – Gezondheid is een basisrecht. De focus ligt op preventie en natuurlijke genezing, in plaats van alleen symptoombestrijding.
  • Artikel 19: Rechtvaardige Verdeling – Middelen worden verdeeld op basis van behoeften, niet op basis van hoeveel geld iemand op de bank heeft staan.
  • Artikel 20: Ondersteuning van Kwetsbaren – Ouderen, kinderen en mensen met een beperking krijgen extra aandacht en zorg.
  • Artikel 21: Vreedzame Conflictbeslechting – Ruzies worden opgelost door mediation en dialoog, niet door juridische gevechten.
  • Artikel 22: Respect voor Diversiteit – Iedereen is welkom, ongeacht afkomst, geslacht of geloof. Discriminatie heeft geen plek.
  • Artikel 23: Vrijwillige Deelname – Je doet mee omdat je wilt, niet omdat het moet.
  • Artikel 24: Verantwoordelijke Technologie – Technologie dient de mens, niet andersom. We behouden onze autonomie en verbinding.
  • Artikel 25: Cultuur en Kunst – Kunst en cultuur worden gestimuleerd en zijn voor iedereen toegankelijk.

4. Governance en Organisatie (Artikelen 26-40)

Deze artikelen richten zich op de menselijke maat. Hoe wordt alles bestuurd? Silo 1 kiest voor een horizontale structuur zonder machtconcentratie. Silo 1 is meer dan alleen een lijst met regels; het is een uitnodiging om na te denken over hoe we samen willen leven en wat de gevolgen zijn als u besluit uit elkaar te gaan zonder huwelijk.

  • Artikel 26: Lokale Autonomie – Elke silo bepaalt zijn eigen lokale beleid.
  • Artikel 27: Netwerk van Silo’s – Silo’s staan niet op zichzelf; ze wisselen informatie en middelen uit in een groter netwerk.
  • Artikel 28: Directe Democratie – Geen representanten die ver van de burger staan, maar directe bijeenkomsten en deliberaties.
  • Artikel 29: Rotatie van Leiderschapsrollen – Om machtsmisbruik te voorkomen, worden taken en rollen geroteerd.
  • Artikel 30 & 31: Transparantie en Evaluatie – Alles is inzichtelijk. De werking van de silo’s wordt regelmatig gecontroleerd en geëvalueerd.
  • Artikel 32: Conflictbemiddeling – Een gestructureerd systeem om conflicten op te lossen, zowel binnen als tussen silo’s.
  • Artikel 33: Flexibiliteit – Het contract is geen bijbel. Het kan en moet worden aangepast aan nieuwe inzichten en omstandigheden.
  • Artikel 34: Connectie met de Buitenwereld – Silo’s sluiten zich niet volledig af; ze onderhouden contacten, maar behouden hun eigen identiteit.
  • Artikel 35: Bescherming van de Natuur – De natuur is geen eigendom, maar een verantwoordelijkheid.
  • Artikel 36: Onderzoek en Innovatie – We blijven leren en zoeken naar betere, duurzamere oplossingen.
  • Artikel 37: Educatie van Nieuwe Generaties – De waarden van Silo 1 worden doorgegeven aan de volgende generatie.
  • Artikel 38: Verantwoordelijkheid voor de Toekomst – Elke beslissing wordt genomen met het oog op de komende generaties.
  • Artikel 39: Non-Profit en Zelfvoorziening – Winstmaximalisatie is niet het doel; zelfvoorziening en gemeenschapsbelang wel.
  • Artikel 40: Continu Dialoog – Het contract is een levend document. Het gesprek blijft altijd doorgaan.

Het biedt een hoopvol perspectief op een toekomst waarin samenwerking en duurzaamheid centraal staan, in plaats van concurrentie en verspilling.

Of dit de definitieve oplossing is, zal de tijd leren, maar het is een krachtig startpunt voor een broodnodige discussie.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Overige erfrecht en testament vragen
Ga naar overzicht →