#168 "Vergelijking: mediator vs. advocaat vs. notaris bij scheiding als samenwonenden" ✓
Stel: jij en je partner gaan uit elkaar. Misschien wonen jullie al jaren samen, hebben jullie een huis gekocht, een hond en een gedeelde vriendengroep.
Het voelt als een scheiding, maar wettelijk gezien is het ‘gewoon’ een einde aan een samenlevingscontract. Geen gedoe met de rechter om een huwelijk te ontbinden, maar wel de vraag: wie regelt dit voor ons? De keuze voor een professional is cruciaal.
Ga je voor een mediator, een advocaat of een notaris? Het zijn drie verschillende experts met elk hun eigen rol, kosten en manier van werken.
In dit artikel leg ik precies uit wat ze doen, wat ze kosten en wanneer je welke kiest.
Zodat jij weet wat je doet.
De mediator: samen uit elkaar, samen blijven
Een mediator is een onpartijdige bemiddelaar. Hij of zij zorgt niet dat jij wint, maar dat jullie samen tot een oplossing komen. Bij een scheiding van samenwonenden is dit vaak de slimste eerste stap. Waarom?
Omdat je zelf de regie houdt. De mediator begeleidt de gesprekken over de belangrijke dingen: de woning, de spullen, de financiën en eventuele kinderen.
Het doel is een echtscheidingsconvenant (of scheidingsplan) waar jullie allebei blij mee zijn. Dit document is juridisch bindend, maar je maakt het samen.
Hoe werkt het in de praktijk?
Je start met een intakegesprek. Daarna volgen er een paar sessies. In elke sessie bespreek je een onderdeel.
De mediator stelt vragen, houdt het hoofd koel en zorgt dat er geen ruzie ontstaat.
Aan het einde van de rit ligt er een concept-convenant. Dat is het plan voor jullie scheiding. Daarna moet het convenant nog worden ingediend bij de rechtbank. De rechter beoordeelt het en geeft een beschikking.
Pas dan is de scheiding officieel. Een mediator kan dit proces begeleiden, maar soms schakel je hiervoor een advocaat in.
De kosten van een mediator
Een mediator kost gemiddeld tussen de € 100 en € 200 per uur.
Een volledige scheiding kost vaak tussen de € 1.500 en € 2.500, inclusief de rechtbankkosten. Sommige mediators werken met een vast tarief per uur of per traject. Vraag hier altijd naar.
Een voordeel: mediation is vaak goedkoper dan een advocaat. En omdat je samenwerkt, bespaar je tijd en energie. Een mediator is overigens niet per se een jurist.
Sommige zijn dat wel, anderen zijn psycholoog of maatschappelijk werker. Check dus altijd of de mediator gecertificeerd is (bijvoorbeeld via het Nederlands Mediation Instituut).
De advocaat: juridische zekerheid en belangenbehartiging
Een advocaat is je juridische partner. Hij of zij behartigt jouw belangen, niet die van je ex-partner.
Bij een scheiding van samenwonenden is een advocaat niet altijd nodig, maar soms onvermijdelijk.
Hoe werkt het in de praktijk?
Wanneer schakel je een advocaat in? Als er veel geld op het spel staat, als er sprake is van onevenredige verdeling of als er kinderen zijn en je het niet eens wordt. Ook als je mediation hebt geprobeerd maar er niet uitkomt, is een advocaat de volgende stap.
Je schakelt een advocaat in en geeft hem of haar opdracht. De advocaat stelt een convenant op, onderhandelt met de ex-partner (diens advocaat) en zorgt dat alles juridisch waterdicht is.
Als jullie er samen uitkomen, kan de advocaat het convenant indienen bij de rechtbank. Als er conflict is, kan de advocaat een procedure starten. Let op: bij een scheiding van samenwonenden is een advocaat niet verplicht. Maar voor het indienen van het convenant bij de rechtbank is wel een advocaat nodig (of een notaris, zie hieronder).
De kosten van een advocaat
Dat is een wettelijke eis. Een advocaat is duurder dan een mediator.
Het uurtarief varieert van € 150 tot € 350, afhankelijk van de ervaring en de regio. Een volledige scheiding kost al snel € 2.500 tot € 5.000, soms meer. Je betaalt voor juridische zekerheid en een sterke onderhandelingspositie.
Check of je recht hebt op een toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand). Als je inkomen laag genoeg is, betaal je een eigen bijdrage vanaf € 53.
De overheid betaalt de rest. Niet iedere advocaat neemt toevoegingen aan, dus vraag hier expliciet naar.
De notaris: formeel en onpartijdig
Een notaris is een onafhankelijke jurist die wettelijke documenten opstelt en bekrachtigt. Bij een scheiding van samenwonenden is een notaris vooral nuttig voor het opstellen van het convenant en het afwikkelen van de woning of andere bezittingen.
Wanneer kies je voor een notaris? Vooral als je samen wilt scheiden en het convenant wilt laten opstellen. Een notaris kan ook helpen bij het opstellen van een samenlevingscontract of testament.
Hoe werkt het in de praktijk?
Maar een notaris bemiddelt niet en behartigt geen belangen. Hij of zij is puur formeel.
Je maakt een afspraak bij een notariskantoor. Je geeft aan wat je wilt regelen en de notaris stelt het convenant op. Als jullie het eens zijn, ondertekenen jullie het document.
De notaris kan het convenant ook indienen bij de rechtbank. Dit is een wettelijke eis voor de officiële scheiding.
De kosten van een notaris
Een notaris kan ook helpen bij de overdracht van de woning. Als jullie een huis kopen of verkopen, is een notaris verplicht voor de akte.
Dit kan handig zijn als je alles bij één partij wilt regelen. De kosten van een notaris zijn transparant. Een convenant opstellen kost vaak € 500 tot € 1.000. De overdracht van een huis kost ongeveer € 1.000 tot € 1.500 (inclusief btw en kadaster).
Vraag altijd een offerte aan, want tarieven verschillen per kantoor. Een notaris is vaak goedkoper dan een advocaat voor het opstellen van een convenant.
Maar als er conflict is, is een notaris niet de juiste persoon. Dan moet je alsnog naar een mediator of advocaat.
Mediator, advocaat of notaris: wat kies je?
De keuze hangt af van je situatie. Hieronder een overzicht: Een combinatie is ook mogelijk.
- Mediator: Kies dit als je samen wilt scheiden, wilt besparen op kosten en de relatie wilt behouden. Ideaal voor samenwoners zonder kinderen of met weinig conflict.
- Advocaat: Kies dit als je belangen groot zijn, er conflict is of als je juridische zekerheid wilt. Ook nodig voor het indienen van het convenant bij de rechtbank.
- Notaris: Kies dit als je een convenant wilt laten opstellen en alles formeel wilt regelen. Handig voor woningoverdracht en testamenten.
Start met een mediator, schakel een advocaat in voor de onderhandeling en laat een notaris het convenant opstellen. Zo ben je flexibel en bespaar je geld.
Praktische tips voor samenwoners
Als je gaat scheiden, zijn er een paar dingen die je direct moet regelen: Zorg dat je alles op papier zet.
- Woning: Wie blijft, wie vertrekt? Laat de woning taxeren en bereken de overwaarde of onderwaarde.
- Spullen: Maak een lijst van gedeelde bezittingen en verdeel ze eerlijk.
- Financiën: Sluit gezamenlijke rekeningen af en regel alimentatie als er kinderen zijn.
- Kinderalimentatie: Gebruik de richtlijnen van het NIBG (Nederlands Instituut voor Budgettering en Gezinsvoorzieningen) of het NIBG-achtige model van de rechter.
Het convenant is je basis. Zonder convenant is de scheiding niet officieel.
Conclusie: kies wijs, scheid slim
Een scheiding van samenwonenden is niet alleen emotioneel, maar ook praktisch. De keuze voor een mediator, advocaat of notaris bepaalt hoe soepel het proces verloopt en hoeveel het kost.
Wil je snel, goedkoop en samen scheiden? Ga voor mediation. Wil je zekerheid en een sterke positie? Kies een advocaat.
Wil je formeel en efficiënt? Ga naar een notaris. En combineer waar nodig.
Wat je ook kiest: begin op tijd, blijf praten en zorg dat je weet wat je tekent. Scheiden is een proces, maar met de juiste begeleiding kom je er sterker uit.