Wat is een eenzijdige opzegging van een samenlevingscontract en wanneer mag dat?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Samenlevingscontract beëindigen of wijzigen** (30 artikelen) · 2026-02-15 · 4 min leestijd

Stel je voor: je zit op de bank, je kijkt naar je partner en je denkt: “Dit is het niet meer.” Misschien is de liefde over, misschien groei je uit elkaar, of misschien is er iets gebeurd waardoor je niet meer verder kunt. Het idee om uit elkaar te gaan is al heftig genoeg.

Maar dan komt de praktische vraag: hoe zit het met dat samenlevingscontract? Mag je zomaar opzeggen? En wat betekent een eenzijdige opzegging eigenlijk?

Geen zorgen, we gaan het helder uitleggen, zonder ingewikkeld juridisch geneuzel. Dit is alles wat je moet weten.

Wat is een samenlevingscontract eigenlijk?

Een samenlevingscontract is een officiële overeenkomst tussen twee mensen die samenwonen. Het is niet hetzelfde als trouwen, maar het legt wel vast hoe je zaken regelt.

Denk aan spullen die je samen koopt, wie de huur betaalt, of wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan. Het is een soort veiligheidsnetje voor je financiën en spullen. Je sluit het af bij een notaris. Het is handig, maar het is ook een contract. En een contract heeft regels.

Wat betekent eenzijdige opzegging?

Eenzijdig opzeggen betekent dat jij de knoop doorhakt, zonder dat je partner het daar per se mee eens hoeft te zijn. Jij besluit dat het contract stopt, en je informeert je partner.

Je hoeft dus geen toestemming te vragen, maar je moet wel de juiste stappen volgen.

Het is niet zomaar “ik ben weg” en klaar. Er zijn regels en voorwaarden.

Wanneer mag je eenzijdig opzeggen?

Het antwoord op deze vraag hangt af van de inhoud van je contract. De meeste samenlevingscontracten bevatten een opzegtermijn.

Dit is een periode die je in acht moet nemen voordat de opzegging officieel is.

Redelijke opzegtermijn

Vaak is dit drie maanden, maar het kan ook korter of langer zijn. Check je contract! Als er geen opzegtermijn in staat, geldt de wettelijke regel: je mag altijd opzeggen, maar je moet wel rekening houden met een redelijke termijn. Wat is een redelijke termijn?

Dat hangt af van de situatie. Als je al tien jaar samenwoont en een huis deelt, is een opzegtermijn van een week niet realistisch. Een maand is dan wel het minimum. Als je korter samenwoont, mag het sneller.

Contractuele bepalingen

De rechter kan hierover oordeelen als er geschil is, maar probeer er samen uit te komen.

Sommige contracten hebben speciale clausules. Bijvoorbeeld: “Je mag alleen opzeggen als er sprake is van ernstige omstandigheden.” Of: “Je moet een boete betalen als je te vroeg opzegt.” Lees je contract dus goed door.

Als je niet weet wat erin staat, vraag dan de notaris om uitleg. Zij hebben het opgesteld, dus zij weten het.

Wanneer mag je niet zomaar opzeggen?

Er zijn situaties waarin je niet zomaar kunt opzeggen. Als je contract een bepaalde looptijd heeft, mag je niet tussentijds opzeggen, tenzij er een clausule is die dat toelaat. Ook als je partner ernstig ziek is of als er sprake is van een crisissituatie, kan de rechter beslissen dat opzegging niet mag zonder toestemming. Dit is zeldzaam, maar het kan voorkomen.

Hoe zeg je op?

Wil je eenzijdig opzeggen? Volg deze stappen:

  1. Lees je contract. Weet wat erin staat over opzegging.
  2. Stel een opzegbrief op. Schriftelijk opzeggen is vaak verplicht. Gebruik een duidelijke taal: “Ik zeg het samenlevingscontract op per [datum].”
  3. Verstuur de brief. Stuur hem aangetekend of bewaar een ontvangstbevestiging. Zo heb je bewijs.
  4. Informeer je partner. Vertel mondeling dat je opzegt. Het is respectvol en voorkomt misverstanden.
  5. Regel de praktische zaken. Wie blijft in het huis? Hoe verdelen jullie spullen? Regel dit zo snel mogelijk.

Wat als je partner niet akkoord gaat?

Je partner hoeft niet akkoord te gaan. Jij kunt eenzijdig opzeggen, tenzij het contract iets anders zegt.

Als je partner het niet eens is, kunnen jullie mediation proberen. Een mediator helpt om er samen uit te komen. Lukt dat niet?

Dan kun je naar de rechter. De rechter kijkt naar het contract en de omstandigheden.

Praktische gevolgen van opzegging

Eenzijdig opzeggen heeft gevolgen. Je moet afspraken maken over:

  • Woning: Wie blijft? Wie vertrekt? Als je allebei op het contract staat, moet je een oplossing vinden.
  • Spullen: Wie neemt wat mee? Maak een lijst.
  • Geld: Heb je een gezamenlijke rekening? Sluit deze af.
  • Pensioen: Als je partnerpensioen hebt geregeld, check wat er gebeurt.

Samenlevingscontract opzeggen na scheiding

Als je uit elkaar gaat, is het verstandig om het contract direct op te zeggen en te kijken hoe je het spaargeld verdeelt.

Wacht niet te lang. Als je wacht, kan het zijn dat je nog steeds rechten en plichten hebt. Bijvoorbeeld: je bent nog steeds aansprakelijk voor schulden. Of je partner kan aanspraak maken op je spullen. Zorg dat je dit voorkomt.

Conclusie

Eenzijdig opzeggen van een samenlevingscontract mag, maar niet zondermeer. Check je contract, houd rekening met opzegtermijnen en ontdek hoe snel je het samenlevingscontract formeel moet beëindigen na het uit elkaar gaan.

Het is belangrijk om respectvol te blijven en praktische zaken goed te regelen. Zo voorkom je ruzie en juridische problemen.

En onthoud: een contract is een afspraak, maar een relatie is menselijk. Ga verantwoordelijk om met de scheiding. Heb je twijfels over je rechten bij een huurwoning? Schakel een notaris of advocaat in.

Zij helpen je verder. En onthoud: je bent niet alleen.

Veel mensen gaan door hetzelfde proces. Het komt goed.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Samenlevingscontract beëindigen of wijzigen** (30 artikelen)
Ga naar overzicht →