Hoelang duurt het om een samenlevingscontract op te stellen?

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Annelies de Vries
Notaris gespecialiseerd in erfrechtplanning
Wat is een samenlevingscontract · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Je staat op het punt om samen te wonen. Spannend! Maar naast het uitzoeken van meubels en het verdelen van de kastruimte, is er nog iets waar je over na moet denken: het samenlevingscontract.

Veel mensen schuiven het voor zich uit omdat het ingewikkeld klinkt, of omdat ze denken dat het maanden duurt. Maar klopt dat eigenlijk wel? Hoelang ben je echt bezig met het regelen van dit juridische document?

In dit artikel neem ik je mee door het proces. We kijken niet alleen naar de tijd, maar ook naar wat er allemaal bij komt kijken.

Want eerlijk: een contract opstellen is niet iets wat je even tussendoor doet, maar het hoeft ook geen halfjaar te duren. Laten we de feiten op een rijtje zetten.

Wat is een samenlevingscontract eigenlijk?

Stel je voor: je koopt een huis samen, of je deelt een huurcontract. Wie betaalt wat? Wat gebeurt er met de spullen als jullie uit elkaar gaan?

Een samenlevingscontract is eigenlijk een soort handleiding voor jullie relatie op financieel en juridisch gebied. Het is geen huwelijk, maar het regelt wel belangrijke zaken. In zo’n contract leg je vast:

  • Hoe de financiën worden geregeld (wie betaalt de hypotheek, de boodschappen, de verzekeringen?).
  • Wie welke spullen bezit en wat er gebeurt met de gemeenschappelijke aankopen.
  • Wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan (wie blijft in het huis, hoe worden de spullen verdeeld?).
  • Afspraken over huisdieren en eventuele zorgplichten.

Zonder contract bepaalt de wet wat er gebeurt. En dat is lang niet altijd wat jullie willen.

Een contract geeft duidelijkheid en voorkomt ruzie later. Het is een stukje rust voor de toekomst.

De stappen: van idee naar handtekening

Het opstellen van een samenlevingscontract verloopt in een paar logische stappen. De totale tijd hangt af van hoe snel jullie zelf zijn en hoe druk de jurist het heeft.

Stap 1: De voorbereiding (1 tot 2 weken)

Over het algemeen ben je tussen de 2 en 6 weken klaar, mits je elkaar goed begrijpt. Voordat je naar een jurist stapt, moeten jullie zelf het gesprek aangaan. Dit is vaak het meest tijdrovende deel, niet omdat het technisch moeilijk is, maar omdat het emotioneel best veel kan zijn. Ga zitten en bespreek: wat willen we precies?

Maak een lijstje met belangrijke punten. Denk aan inkomsten, uitgaven en bezittingen.

Stap 2: Juridisch advies inwinnen (2 tot 5 werkdagen)

Hoe sneller jullie hierover eensgezind zijn, hoe sneller je door kunt naar de volgende stap.

Doe dit rustig aan; haast is zelden een goede raadgever. Als jullie weten wat ze willen, is het tijd voor de professional. Je kunt naar een notaris of een advocaat.

Zij checken de wensen op haalbaarheid en juridische kaders. Een afspraak duurt meestal een uur of drie, inclusief de nabespreking.

Stap 3: Het concept opstellen (1 tot 2 weken)

De wachttijd voor een afspraak verschilt per regio. In drukke steden zoals Amsterdam of Utrecht kan het soms wat langer duren, maar meestal heb je binnen een week of twee een plekje. Sommige kantoren bieden een ‘quick scan’ aan: een snelle check van jullie afspraken, wat vaak goedkoper en sneller is.

Als de jurist jullie wensen en gegevens heeft, gaan ze aan de slag.

Ze vertalen de afspraken naar een juridisch waterdicht document. Benieuwd naar de doorlooptijd voor het opstellen? Dit duurt meestal niet langer dan een week of twee.

Voor een standaard contract zijn ze vaak sneller klaar dan voor een complexe situatie (bijvoorbeeld bij eigen bedrijven of veel eigen vermogen).

Stap 4: Ondertekening bij de notaris (1 dag)

De jurist stuurt het concept toe, en jullie krijgen de tijd om het rustig door te lezen. Zit er een foutje in of is iets onduidelijk? Dan mail je terug en passen ze het aan. Hoewel een samenlevingscontract niet wettelijk verplicht is om bij de notaris te ondertekenen, is het wel sterk aan te raden. Benieuwd naar hoe lang het opstellen duurt?

Dit maakt het contract ‘executoriaal’, wat betekent dat het direct afdwingbaar is zonder tussenkomst van een rechter als het misgaat. De afspraak bij de notaris zelf duurt ongeveer 30 minuten tot een uur.

Jullie tekenen beide, de notaris zet er een stempel op, en klaar is Kees.

De wachttijd voor een notaris hangt af van hun agenda, maar meestal kun je binnen een week terecht.

Hoeveel tijd kost het totaal?

Als we alle stappen bij elkaar optellen, kom je uit op een periode van ongeveer 4 tot 6 weken.

Als je haast hebt en alles soepel verloopt, kun je het soms zelfs in 2 tot 3 weken klaren. Maar reken gerust op een maand, zodat je rustig de tijd hebt om alles goed te regelen.

Wat bepaalt de snelheid?

Er zijn een paar factoren die de doorlooptijd beïnvloeden:

  • De complexiteit: Heb je een koophuis, een eigen bedrijf of schulden? Dan duurt het langer om alles uit te zoeken.
  • Jullie bereidheid: Als jullie allebei snel schakelen en duidelijke keuzes maken, gaat het proces veel sneller.
  • De drukte bij juristen: In vakantieperiodes of rondom deadlines kan het drukker zijn bij kantoren.

Wat kost het?

Naast tijd investeer je ook geld. De kosten hangen af van de complexiteit en het kantoor dat je kiest. Een indicatie: Tip: Vraag altijd vooraf een offerte aan, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

  • Juridisch advies: Vaak tussen de €150 en €300 voor een kennismakingsgesprek of quick scan.
  • Opstellen contract: Een standaardcontract kost vaak tussen de €300 en €600. Complexe contracten kunnen oplopen tot €1000 of meer.
  • Notariskosten: Voor het ondertekenen van een samenlevingscontract betaal je bij de notaris ongeveer €109 (exclusief btw). Dit is een wettelijk vastgesteld tarief, dus dat is overal hetzelfde.

Alternatieven: is het altijd nodig?

Is een samenlevingscontract verplicht? Nee, dat is het niet.

Je kunt ook afspraken mondeling maken, maar dat is juridisch gezien heel zwak.

Mocht het uitgaan, dan ben je aangewezen op de wet. In Nederland is er geen wettelijk geregeld ‘samenlevingscontract’ zoals bij een huwelijk. Als je geen contract opstelt, worden je bezittingen in principe niet gedeeld (tenzij je ze samen hebt gekocht).

Maar zonder contract is het vaak lastiger om bewijs te leveren wie wat betaald heeft. Een schriftelijk contract is daarom altijd de veiligste keuze, ook al duurt het even om het op te stellen.

Conclusie: de moeite waard?

Hoelang duurt het dus? Reken op een maandje.

Het is geen eindeloze klus, maar het vraagt wel om aandacht. Het proces zelf bestaat uit een paar uurtjes werk per week, verspreid over die periode.

Is het de moeite waard? Absoluut. Het geeft je rust en duidelijkheid, zodat je je kunt focussen op het leuke deel van samenwonen. Dus, pak die agenda, plan een afspraak en regel het. Dan kun je zonder zorgen genieten van jullie nieuwe thuis.

Portret van Annelies de Vries, notaris erfrechtplanning in Den Haag
Over Annelies de Vries

Annelies adviseert families over complexe erfrechtelijke vraagstukken en testamenten.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Wat is een samenlevingscontract
Ga naar overzicht →